បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយបញ្ហាសក្តានុពលនៃការសាយភាយសារធាតុគីមីពីថង់ប្លាស្ទិករុំអាហារ (Stretch films) ដែលកំពុងចរាចរលើទីផ្សារ ចូលទៅក្នុងអាហារដែលអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់អ្នកបរិភោគ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានអនុវត្តវិធីសាស្ត្រទាញយកសារធាតុសាយភាយចំនួនពីរប្រភេទ ដើម្បីប្រៀបធៀប និងកំណត់អត្តសញ្ញាណប្រភេទប្លាស្ទិកនីមួយៗ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Rapid extraction test ការធ្វើតេស្តទាញយកសារធាតុសាយភាយដោយវិធីសាស្ត្ររហ័ស |
ជាវិធីសាស្ត្រដែលត្រូវបានអនុញ្ញាត និងទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការដោយស្តង់ដារ EU Practical Guide Nr.1 និង FDA របស់សហរដ្ឋអាមេរិក។ | ទាមទារពេលវេលាយូរក្នុងការពិសោធន៍ (២៤ ម៉ោង) ប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ថ្លៃ និងចំណាយថវិកាច្រើន។ | បានបង្ហាញកម្រិតនៃការសាយភាយខ្ពស់បំផុតសម្រាប់ប្លាស្ទិកប្រភេទ PVC ពិសេសម៉ាក Fresh wrap មានការសាយភាយរហូតដល់ 41.56 mg/dm² ដែលលើសពីកម្រិតអនុញ្ញាតរបស់ EU (10 mg/dm²)។ |
| Ultrasonication extraction ការទាញយកសារធាតុដោយប្រើរលកសំឡេង |
ចំណាយពេលវេលាខ្លី (ត្រឹមតែ ៩០ នាទី) សន្សំសំចៃថវិកា និងកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់កម្លាំងពលកម្មក្នុងការពិសោធន៍។ | លទ្ធផលនៃការទាញយកនៅមានភាពខុសគ្នា (p<0.01) ធៀបនឹងវិធីស្តង់ដារ ដូច្នេះទាមទារការសិក្សាបន្ថែមដើម្បីសុំការទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការ។ | អាចទាញយកកម្រិតសាយភាយបានប្រហាក់ប្រហែលគ្នាសម្រាប់ប្លាស្ទិកប្រភេទ LLDPE និង PVDC ប៉ុន្តែមានភាពខុសគ្នាបន្តិចបន្តួចសម្រាប់ PVC (39.49 mg/dm² សម្រាប់ Fresh wrap)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍កម្រិតខ្ពស់ និងជំនាញឯកទេសផ្នែកគីមីវិភាគដើម្បីទទួលបានទិន្នន័យសុក្រឹត្យ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយប្រើប្រាស់សំណាកថង់ប្លាស្ទិករុំអាហារចំនួន ៨ ម៉ាកដែលមានលក់ទូទៅក្នុងទីផ្សារប្រទេសថៃ និង ១ ម៉ាកពីប្រទេសជប៉ុន។ ទោះបីជាមិនមានសំណាកផលិតក្នុងប្រទេសកម្ពុជាដោយផ្ទាល់ក៏ដោយ ក៏ទិន្នន័យនេះមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់កម្ពុជា ព្រោះផលិតផលប្លាស្ទិកវេចខ្ចប់ភាគច្រើនដែលប្រើប្រាស់នៅកម្ពុជាត្រូវបាននាំចូលពីប្រទេសថៃ និងប្រទេសជិតខាង។
លទ្ធផលនៃការស្រាវជ្រាវនេះមានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងសុវត្ថិភាពចំណីអាហារ និងការប្រើប្រាស់សម្ភារៈវេចខ្ចប់នៅប្រទេសកម្ពុជា។
ការអនុវត្តចំណេះដឹងទាំងនេះនឹងជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យសុខភាពរយៈពេលវែង ដែលបណ្តាលមកពីការសាយភាយសារធាតុគីមីពុលពីប្លាស្ទិកចូលទៅក្នុងអាហារប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាជនកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Migration (ការសាយភាយសារធាតុ) | ដំណើរការដែលសារធាតុគីមីតូចៗ (ដូចជាសារធាតុបន្ទន់ប្លាស្ទិក ឬកម្ទេចម៉ូលេគុល) ជ្រាប ឬផ្លាស់ទីចេញពីសំបកវេចខ្ចប់ប្លាស្ទិក ចូលទៅក្នុងចំណីអាហារដែលវាបានប៉ះផ្ទាល់ ជាពិសេសនៅពេលវាត្រូវកម្តៅ ឬប៉ះជាមួយអាហារមានជាតិខ្លាញ់។ | ដូចជាការដែលយើងរុំបាយក្តៅៗក្នុងស្លឹកចេក ហើយក្លិននិងពណ៌របស់ស្លឹកចេកជ្រាបចូលទៅក្នុងបាយអញ្ចឹងដែរ ប៉ុន្តែនេះជាការជ្រាបចូលនៃសារធាតុគីមីពីប្លាស្ទិក។ |
| Plasticizer (សារធាតុបន្ទន់ប្លាស្ទិក) | សារធាតុគីមី (ដូចជា Phthalate ឬ Adipate) ដែលគេលាយបញ្ចូលទៅក្នុងជ័រវត្ថុធាតុដើម ជាពិសេសប្រភេទ PVC ដើម្បីធ្វើឱ្យប្លាស្ទិកមានលក្ខណៈទន់ យឺត និងងាយស្រួលពត់ពេនសម្រាប់ផលិតជាថង់រុំអាហារ។ | ដូចជាការបន្ថែមទឹកចូលទៅក្នុងម្សៅដីឥដ្ឋ ដើម្បីធ្វើឱ្យវាទន់ និងងាយស្រួលសូនជារូបរាងផ្សេងៗដោយមិនងាយបាក់បែក។ |
| FTIR Spectroscopy (ម៉ាស៊ីនវិភាគវិសាលគមពន្លឺអ៊ីនហ្វ្រារ៉េដ) | បច្ចេកទេសវិភាគមួយដែលប្រើប្រាស់ពន្លឺអ៊ីនហ្វ្រារ៉េដ (Infrared) បាញ់ទម្លុះសំណាក ហើយវាស់ស្ទង់កម្រិតនៃការស្រូបយកពន្លឺ ដើម្បីរាវរកនិងកំណត់អត្តសញ្ញាណនៃរចនាសម្ព័ន្ធម៉ូលេគុល ឬប្រភេទនៃប្លាស្ទិក។ | ដូចជាការស្កេនក្រវៅដៃរបស់មនុស្សម្នាក់ៗ ដើម្បីដឹងថាគាត់ជាអ្នកណា អញ្ចឹងដែរម៉ាស៊ីននេះស្កេនរកមើលអត្តសញ្ញាណរបស់សមាសធាតុគីមីដោយផ្អែកលើរលកពន្លឺ។ |
| Ultrasonication extraction (ការទាញយកសារធាតុដោយប្រើរលកសំឡេងអ៊ុលត្រាសោន) | វិធីសាស្ត្រទាញយកសារធាតុចេញពីសំណាកដោយប្រើប្រាស់រលកសំឡេងដែលមានប្រេកង់ខ្ពស់ (Ultrasonic) បង្កើតជាពពុះញ័ររំញ័រតូចៗ ដើម្បីបំបែក និងទាញយកសារធាតុគីមីពីប្លាស្ទិកចូលទៅក្នុងសារធាតុរំលាយ ក្នុងរយៈពេលខ្លី។ | ដូចជាការប្រើម៉ាស៊ីនបោកខោអាវដែលបង្វិលនិងញ័រខ្លាំង ដើម្បីអង្រួនយកធូលីដីចេញពីសាច់ក្រណាត់ឱ្យបានលឿន និងស្អាតល្អ។ |
| Global migration (ការសាយភាយសារធាតុសរុប) | ការវាស់វែងទម្ងន់ ឬបរិមាណសរុបនៃសារធាតុគីមីទាំងអស់ ដែលអាចសាយភាយចេញពីវត្ថុធាតុប្លាស្ទិកចូលទៅក្នុងអាហារ ឬសារធាតុរំលាយតំណាងអាហារ ដោយមិនបែងចែកថាសារធាតុនោះជាអ្វីឱ្យប្រាកដនោះទេ។ | ដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់ត្រីទាំងអស់ដែលចាប់បានក្នុងសំណាញ់តែមួយ ដើម្បីដឹងពីទម្ងន់សរុប ដោយមិនខ្វល់ថាវាជាត្រីប្រភេទអ្វីខ្លះនោះទេ។ |
| H-NMR Spectroscopy (ម៉ាស៊ីនវិភាគរចនាសម្ព័ន្ធម៉ូលេគុលដោយរលកម៉ាញេទិក) | ឧបករណ៍វិភាគកម្រិតខ្ពស់ដែលប្រើប្រាស់ដែនម៉ាញេទិកដើម្បីសិក្សាពីទីតាំងរបស់អាតូមអ៊ីដ្រូសែន (ប្រូតុង) នៅក្នុងម៉ូលេគុល ដែលជួយឱ្យអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រដឹងច្បាស់ពីរចនាសម្ព័ន្ធម៉ូលេគុលរបស់សារធាតុគីមីដែលសាយភាយចេញមក។ | ដូចជាការថតកាំរស្មីអ៊ិច (X-ray) ដែលអាចមើលឃើញឆ្អឹងខាងក្នុងរាងកាយ ម៉ាស៊ីននេះអាចមើលឃើញរចនាសម្ព័ន្ធខាងក្នុងរបស់ម៉ូលេគុលគីមីយ៉ាងច្បាស់លាស់។ |
| Monomer and oligomer (ម៉ូណូមែរ និងអូលីហ្គោម៉ែរ) | ម៉ូណូមែរគឺជាម៉ូលេគុលទោលតូចៗដែលជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃប្លាស្ទិក ចំណែកអូលីហ្គោម៉ែរគឺជាការចងភ្ជាប់គ្នានៃម៉ូលេគុលទោលចំនួនតិចតួច។ សារធាតុទាំងពីរនេះមានទំហំតូច ដែលអាចរបូតបំបែកចេញពីខ្សែសង្វាក់ប៉ូលីម៉ែរ ហើយសាយភាយចូលក្នុងអាហារ។ | បើប្រៀបធៀបខ្សែសង្វាក់ប្លាស្ទិកទៅនឹងខ្សែកគុជខ្យង ម៉ូណូមែរគឺដូចជាគ្រាប់គុជមួយគ្រាប់ដែលជ្រុះចេញមក ឯអូលីហ្គោម៉ែរគឺដូចជាកម្ទេចខ្សែកដែលដាច់ហើយមានជាប់គុជ ២ ឬ ៣ គ្រាប់។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖