បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះសិក្សាអំពីបញ្ហាច្បាប់និងផលវិបាកនៃការធ្វើចំណាកស្រុករបស់ពលករគ្មានជំនាញពីប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាមកធ្វើការនៅប្រទេសថៃ ដែលបង្កឱ្យមានបញ្ហាអន្តោប្រវេសន៍ខុសច្បាប់ ការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស និងការជួញដូរមនុស្ស ក៏ដូចជាឧបសគ្គផ្នែកច្បាប់នានា។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវឯកសារ (Documentary Research) ដោយធ្វើការវិភាគលើច្បាប់ជាតិនិងអន្តរជាតិពាក់ព័ន្ធនឹងពលកម្ម។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Thai Domestic Laws & Bilateral MOU ច្បាប់ក្នុងស្រុកថៃ និងអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នាទ្វេភាគី (MOU) |
រក្សាបាននូវអធិបតេយ្យភាពជាតិ និងផ្តល់លទ្ធភាពដល់រដ្ឋក្នុងការគ្រប់គ្រងកូតាពលករ និងវិស័យការងារជាក់លាក់។ | នីតិវិធីស្មុគស្មាញ ចំណាយថវិកាច្រើន និងមានអំពើពុករលួយ ដែលជំរុញឱ្យមានការចំណាកស្រុកខុសច្បាប់ និងការជួញដូរមនុស្ស។ | អត្រានៃការលួចឆ្លងដែនខុសច្បាប់នៅតែមានកម្រិតខ្ពស់ ហើយពលករងាយរងគ្រោះដោយសារការកេងប្រវ័ញ្ច និងមិនទទួលបានការការពារសិទ្ធិការងារពេញលេញ។ |
| ASEAN Soft Law / Cebu Declaration ច្បាប់ទន់អាស៊ាន / សេចក្តីថ្លែងការណ៍សេប៊ូ |
លើកកម្ពស់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងតំបន់ និងកំណត់ស្តង់ដារសីលធម៌សម្រាប់ការពារសិទ្ធិមនុស្ស និងសិទ្ធិពលករ។ | គ្មានយន្តការចាប់បង្ខំឱ្យអនុវត្តតាមផ្លូវច្បាប់ទេ ដោយពឹងផ្អែកទាំងស្រុងលើការស្ម័គ្រចិត្តរបស់រដ្ឋសមាជិកនីមួយៗ។ | មិនមានប្រសិទ្ធភាពជាក់ស្តែងក្នុងការទប់ស្កាត់ការជួញដូរមនុស្ស និងការរំលោភបំពានសិទ្ធិពលករចំណាកស្រុកក្នុងតំបន់អាស៊ាន។ |
| European Union (EU) Model គំរូសហភាពអឺរ៉ុប (កិច្ចព្រមព្រៀង Schengen និងតុលាការយុត្តិធម៌អឺរ៉ុប) |
អនុញ្ញាតឱ្យមានចលនាពលកម្មសេរីពិតប្រាកដ មានយន្តការអនុវត្តច្បាប់តឹងរ៉ឹង និងតុលាការថ្នាក់តំបន់ដែលមានអំណាចចាប់បង្ខំ។ | ទាមទារឱ្យរដ្ឋសមាជិកលះបង់អធិបតេយ្យភាពជាតិមួយចំនួន និងពិបាកអនុវត្តក្នុងតំបន់ដែលមានគម្លាតសេដ្ឋកិច្ចធំ។ | ការសិក្សាស្នើឱ្យយកគំរូនេះមកកែច្នៃប្រើប្រាស់ក្នុងអាស៊ាន ជាពិសេសការបង្កើតឱ្យមានតុលាការការងារអាស៊ាន (ASEAN Labor Court) ដើម្បីដោះស្រាយវិវាទ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះគឺជារបៀបស្រាវជ្រាវឯកសារ (Documentary Research) ដែលពឹងផ្អែកជាចម្បងលើការវិភាគច្បាប់ សន្ធិសញ្ញា និងរបាយការណ៍រដ្ឋាភិបាល ដោយមិនតម្រូវឱ្យមានធនធានបច្ចេកវិទ្យាស្មុគស្មាញឡើយ។
ការសិក្សានេះផ្តោតទាំងស្រុងលើករណីពលករគ្មានជំនាញពីប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាដែលធ្វើចំណាកស្រុកទៅកាន់ប្រទេសថៃ ដោយផ្អែកលើបរិបទភូមិសាស្ត្រនយោបាយ និងប្រព័ន្ធច្បាប់នៃប្រទេសទាំងពីរ។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បញ្ហានេះឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងច្បាស់អំពីស្ថានភាពដែលពលករចំណាកស្រុកកម្ពុជាកំពុងជួបប្រទះនៅប្រទេសថៃផងដែរ។
ការស្រាវជ្រាវនេះមានសារៈសំខាន់ និងអាចយកមកអនុវត្តជាប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងនាមជារដ្ឋបញ្ជូនពលករ។
សរុបមក ឯកសារនេះផ្តល់ជាមេរៀនដ៏មានតម្លៃសម្រាប់ស្ថាប័នកម្ពុជាក្នុងការកែលម្អគោលនយោបាយការពារពលករចំណាកស្រុករបស់ខ្លួន និងជាសំឡេងជំរុញឱ្យអាស៊ានបង្កើតយន្តការច្បាប់ដែលមានអនុភាពពិតប្រាកដ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Unskilled Labor | ជាប្រភេទកម្លាំងពលកម្មដែលពឹងផ្អែកជាចម្បងលើកម្លាំងកាយតព្វកិច្ច ដោយមិនទាមទារឱ្យមានការអប់រំកម្រិតខ្ពស់ បទពិសោធន៍ ឬជំនាញបច្ចេកទេសស្មុគស្មាញឡើយ ហើយតែងតែត្រូវធ្វើការងារដែលប្រជាជនក្នុងស្រុកមិនចង់ធ្វើ ដូចជាកម្មករសំណង់ នេសាទ និងការងារកសិកម្ម។ | ដូចជាមនុស្សដែលប្រើតែកម្លាំងបែកញើសដើម្បីលីសែងអីវ៉ាន់ ដោយមិនបាច់ត្រូវរៀនពីរបៀបប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនបច្ចេកវិទ្យាស្មុគស្មាញនោះទេ។ |
| Human Trafficking | ជាបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌឆ្លងដែនដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការជ្រើសរើស ការដឹកជញ្ជូន ឬការលាក់ទុកមនុស្ស តាមរយៈការគំរាមកំហែង ការប្រើអំពើហិង្សា ឬការបោកប្រាស់ ក្នុងគោលបំណងកេងប្រវ័ញ្ចកម្លាំងពលកម្ម បង្ខំឱ្យធ្វើទាសករ ឬកេងប្រវ័ញ្ចផ្លូវភេទ។ | ដូចជាការបោកបញ្ឆោតសត្វស្លាបដាក់ទ្រុង រួចយកទៅលក់ឱ្យម្ចាស់ថ្មីដើម្បីបង្ខំឱ្យងាស់ពងរាល់ថ្ងៃ ដោយមិនឱ្យចំណី ឬសេរីភាពឡើយ។ |
| Memorandum of Understanding (MOU) | ជាកិច្ចព្រមព្រៀងជាលាយលក្ខណ៍អក្សររវាងរដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសពីរ (ឧទាហរណ៍៖ កម្ពុជា និងថៃ) ដើម្បីកំណត់ពីគោលការណ៍ លក្ខខណ្ឌ នីតិវិធី និងការការពារផ្លូវច្បាប់ជាផ្លូវការ ក្នុងការនាំចូលពលករចំណាកស្រុកស្របច្បាប់រវាងរដ្ឋទាំងពីរ។ | ដូចជាសៀវភៅវិន័យដែលសាលាពីរបានឯកភាពគ្នាចុះហត្ថលេខា ដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យសិស្សសាលាមួយអាចទៅទស្សនកិច្ចនិងរៀននៅសាលាមួយទៀតបានដោយសុវត្ថិភាពនិងមានអ្នកធានា។ |
| Nationality Verification (NV) | ជានីតិវិធីផ្លូវច្បាប់របស់រដ្ឋាភិបាលថៃ ដើម្បីកែប្រែស្ថានភាពពលករចំណាកស្រុកដែលលួចឆ្លងដែនខុសច្បាប់ ឱ្យក្លាយជាពលករស្របច្បាប់វិញ ដោយតម្រូវឱ្យរដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសដើមរបស់ពលករ ចុះមកបញ្ជាក់អត្តសញ្ញាណ និងចេញឯកសារធ្វើដំណើរស្របច្បាប់ជូនពួកគេ។ | ដូចជាការអនុញ្ញាតឱ្យក្មេងដែលលួចចូលមករៀនក្នុងថ្នាក់អាចក្លាយជាសិស្សពេញសិទ្ធិបាន លុះត្រាតែឪពុកម្តាយរបស់គេចេញមុខមកធានាអះអាងថាក្មេងនោះពិតជាកូនរបស់ពួកគេប្រាកដមែន។ |
| One Stop Service | ជាយន្តការនិងមជ្ឈមណ្ឌលសេវាកម្មចម្រុះដែលប្រមូលផ្តុំមន្ត្រីមកពីក្រសួងពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗ (ដូចជា មន្ត្រីអន្តោប្រវេសន៍ មន្ត្រីសុខាភិបាល និងមន្ត្រីការងារ) មកធ្វើការនៅកន្លែងតែមួយ ដើម្បីជួយសម្រួល និងពន្លឿននីតិវិធីធ្វើឯកសារនិងចុះបញ្ជីពលករចំណាកស្រុកឱ្យបានលឿន។ | ដូចជាផ្សារទំនើបដែលអ្នកអាចទិញម្ហូបផង ទិញខោអាវផង និងបង់លុយទឹកភ្លើងផងនៅកន្លែងតែមួយ ដោយមិនបាច់ជិះម៉ូតូទៅកន្លែងច្រើនឱ្យខាតពេល។ |
| Schengen Agreement | ជាសន្ធិសញ្ញារបស់សហភាពអឺរ៉ុបដែលលុបបំបាត់ចោលការត្រួតពិនិត្យលិខិតឆ្លងដែននៅតាមព្រំដែននៃប្រទេសជាសមាជិក ដែលអនុញ្ញាតឱ្យប្រជាជន និងពលករអឺរ៉ុបអាចធ្វើដំណើរ និងផ្លាស់ប្តូរទីកន្លែងធ្វើការដោយសេរី គ្មានរបាំងព្រំដែនរារាំង។ | ដូចជាការវាយកម្ទេចរបងរវាងផ្ទះអ្នកជិតខាងជាច្រើនផ្ទះចោល ដើម្បីឱ្យកូនចៅគ្រប់ផ្ទះអាចដើរលេងឆ្លងកាត់គ្នាបានដោយសេរី មិនបាច់សុំចាក់សោទ្វារ។ |
| Dual labour market theory | ជាទ្រឹស្តីសេដ្ឋកិច្ចដែលពន្យល់ថា ទីផ្សារការងារក្នុងប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ត្រូវបានបែងចែកជាពីរដាច់ដោយឡែកពីគ្នា គឺទីផ្សារកម្រិតខ្ពស់សម្រាប់ពលរដ្ឋខ្លួន (ប្រាក់ខែខ្ពស់ ការងារស្រួល) និងទីផ្សារកម្រិតទាប (ការងារលំបាក គ្រោះថ្នាក់ ស្មោគគ្រោក) ដែលពលរដ្ឋខ្លួនមិនព្រមធ្វើ ទើបបង្កើតជាតម្រូវការទាញយកពលករចំណាកស្រុកមកបំពេញជំនួស។ | ដូចជាភោជនីយដ្ឋានមួយដែលមានអ្នករត់តុស្លៀកពាក់ស្អាតបាតសុទ្ធតែជាអ្នកស្រុក (ទីផ្សារខ្ពស់) និងអ្នកលាងចានដ៏ហត់នឿយនៅក្រោយផ្ទះបាយ ដែលសុទ្ធតែជាអ្នកចំណាកស្រុកមកពីឆ្ងាយ (ទីផ្សារទាប)។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
