បញ្ហា (The Problem)៖ ខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់អាហារតែងតែជួបប្រទះបញ្ហាកង្វះតម្លាភាព និងហានិភ័យនៃការក្លែងបន្លំអាហារ ឬការកែប្រែទិន្នន័យដោយខុសច្បាប់ ដោយសារតែភាពស្មុគស្មាញនិងការបែកខ្ញែកនៃប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងទិន្នន័យ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានស្នើឡើងនូវការរួមបញ្ចូលបច្ចេកវិទ្យា blockchain ទៅក្នុងកម្មវិធីតាមដានភស្តុភារ AGROLOG ដោយប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធផ្ទុកទិន្នន័យក្រៅបណ្តាញ (Off-chain) និងក្នុងបណ្តាញ (On-chain) រួមបញ្ចូលគ្នា។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Traditional Centralized Database (Off-chain App) ប្រព័ន្ធមូលដ្ឋានទិន្នន័យកណ្តាល (កម្មវិធីប្រើប្រាស់ Off-chain) |
មានល្បឿនលឿនក្នុងការរក្សាទុកទិន្នន័យ និងស័ក្តិសមសម្រាប់ប្រតិបត្តិការជាក់ស្តែង (Real-time) ដោយមិនមានការពន្យារពេល។ | ងាយរងគ្រោះពីការកែប្រែទិន្នន័យដោយខុសច្បាប់ កង្វះតម្លាភាព និងមានចំណុចខ្សោយផ្តុំតែមួយ (Single point of failure)។ | ប្រតិបត្តិការមានភាពរលូន និងលឿន ប៉ុន្តែមិនអាចធានាភាពត្រឹមត្រូវឬទប់ស្កាត់ការក្លែងបន្លំទិន្នន័យបានឡើយ។ |
| Hybrid System (Off-chain + Hyperledger Fabric On-chain) ប្រព័ន្ធចម្រុះ (ផ្ទុកទិន្នន័យក្រៅបណ្តាញ រួមជាមួយ Hyperledger Fabric ក្នុងបណ្តាញ) |
ធានាបាននូវភាពត្រឹមត្រូវនៃទិន្នន័យ មានតម្លាភាពពេញលេញ និងអាចផ្ទៀងផ្ទាត់រាល់ប្រតិបត្តិការទាំងអស់ដើម្បីការពារការក្លែងបន្លំ។ | ទាមទារហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស្មុគស្មាញ (Docker, Nodes) និងមានការពន្យារពេលបន្តិចបន្តួច (Latency) ក្នុងការអាននិងសរសេរទិន្នន័យទៅកាន់ Blockchain។ | ពេលវេលានៃការពន្យារប្រតិបត្តិការ (Transaction Latency) មានស្ថេរភាពល្អទោះបីជាចំនួនឯកសារកើនឡើងដល់ ១០០ ក៏ដោយ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តប្រព័ន្ធនេះទាមទារហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធម៉ាស៊ីនមេ (Server) សម្រាប់ការចែកចាយ Nodes និងចំណេះដឹងទូលំទូលាយផ្នែកអភិវឌ្ឍន៍កម្មវិធីកម្រិតខ្ពស់។
ការសិក្សានេះត្រូវបានសាកល្បងនៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ NITOS នៃសាកលវិទ្យាល័យ Thessaly ប្រទេសក្រិក ដោយប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនមេចំនួន៤ប៉ុណ្ណោះដោយសារធនធានមានកំណត់។ ការប្រើប្រាស់ទិន្នន័យសាកល្បងក្នុងបរិស្ថានដែលត្រូវបានគ្រប់គ្រង អាចនឹងមិនទាន់ឆ្លុះបញ្ចាំងទាំងស្រុងពីបញ្ហាប្រឈមនៃខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ពិតប្រាកដដែលមានទំហំធំ និងបណ្តាញអ៊ីនធឺណិតមិនសូវមានស្ថេរភាពនៅតាមតំបន់ជនបទនៃប្រទេសកម្ពុជានោះទេ។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រព័ន្ធនេះមានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់ជួយពង្រឹងការនាំចេញ និងតម្លាភាពនៃវិស័យកសិកម្មនៅប្រទេសកម្ពុជា។
ការធ្វើសមាហរណកម្ម Blockchain ជាមួយកម្មវិធីតាមដានភស្តុភារ នឹងជួយលើកកម្ពស់គុណតម្លៃកសិផលកម្ពុជា និងកាត់បន្ថយការក្លែងបន្លំទំនិញនៅលើទីផ្សារយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Blockchain | ប្រព័ន្ធកត់ត្រាទិន្នន័យវិមជ្ឈការដែលផ្ទុកព័ត៌មានជាទម្រង់ប្លុកតភ្ជាប់គ្នាជាបន្តបន្ទាប់ ហើយមិនអាចកែប្រែ ឬលុបចោលបានឡើយ បន្ទាប់ពីបានកត់ត្រារួច ដើម្បីធានាតម្លាភាពនិងសុវត្ថិភាពខ្ពស់។ | ដូចជាសៀវភៅបញ្ជីរួមមួយដែលមនុស្សគ្រប់គ្នាអាចមើលឃើញ និងអានបាន ប៉ុន្តែគ្មាននរណាម្នាក់អាចលួចលុប ឬកែប្រែទំព័រដែលសរសេររួចបានទេ។ |
| Smart Contracts | កម្មវិធីកូដកុំព្យូទ័រដែលដំណើរការដោយស្វ័យប្រវត្តិនៅលើបណ្តាញ Blockchain នៅពេលដែលលក្ខខណ្ឌជាក់លាក់ណាមួយត្រូវបានបំពេញ ដោយមិនចាំបាច់មានអន្តរាគមន៍ ឬការត្រួតពិនិត្យពីមនុស្សឡើយ។ | ដូចជាម៉ាស៊ីនលក់ទឹកស្វ័យប្រវត្តិ (Vending Machine) ដែលបញ្ចេញទំនិញឱ្យអ្នកភ្លាមៗដោយស្វ័យប្រវត្តិ នៅពេលអ្នកដាក់លុយគ្រប់ចំនួនតាមការកំណត់។ |
| Hyperledger Fabric | ជាប្រភេទបណ្តាញ Blockchain សម្រាប់សហគ្រាស (Permissioned Blockchain) ដែលអនុញ្ញាតឱ្យតែអ្នកដែលមានការអនុញ្ញាតទើបអាចចូលរួម ធ្វើប្រតិបត្តិការ និងបង្កើតបណ្តាញឯកជន (Channels) រវាងស្ថាប័ន។ | ដូចជាក្លឹបអាជីវកម្មឯកជនមួយដែលទាមទារឱ្យមានកាតសមាជិកទើបអាចចូលរួមប្រជុំ និងមើលឯកសារផ្ទៃក្នុងបាន ផ្ទុយពីទីប្រជុំជនសាធារណៈ។ |
| Off-chain data | ការរក្សាទុកទិន្នន័យនៅខាងក្រៅបណ្តាញ Blockchain (ឧទាហរណ៍ ក្នុងមូលដ្ឋានទិន្នន័យធម្មតាដូចជា MongoDB) ដើម្បីឱ្យកម្មវិធីអាចទាញយកទិន្នន័យបានលឿន ខណៈទិន្នន័យផ្ទៀងផ្ទាត់សំខាន់ៗទើបរក្សាទុកក្នុង Blockchain។ | ដូចជាការទុកសៀវភៅដែលត្រូវអានប្រចាំថ្ងៃនៅលើតុដើម្បីងាយស្រួលយកមកអានភ្លាមៗ ខណៈឯកសារដើមដ៏សំខាន់ៗត្រូវបានចាក់សោររក្សាទុកក្នុងទូដែក។ |
| Immutable | លក្ខណៈសម្បត្តិនៃទិន្នន័យដែលមិនអាចផ្លាស់ប្តូរ កែប្រែ ឬលុបចោលបានជាដាច់ខាត បន្ទាប់ពីវាត្រូវបានសរសេរចូលទៅក្នុងប្រព័ន្ធកត់ត្រារួចរាល់ ដែលជួយការពារការក្លែងបន្លំទិន្នន័យ។ | ដូចជាការសរសេរអក្សរឆ្លាក់លើផ្ទាំងថ្ម ដែលមិនអាចលុបដោយប្រើជ័រលុប ឬកែប្រែបានឡើយ។ |
| Consensus | យន្តការកិច្ចព្រមព្រៀងរួមដែលកុំព្យូទ័រម៉ាស៊ីនមេ (Nodes) ទាំងអស់នៅក្នុងបណ្តាញ Blockchain ត្រូវតែយល់ស្របគ្នាលើភាពត្រឹមត្រូវនៃប្រតិបត្តិការណាមួយ មុននឹងអនុញ្ញាតឱ្យកត់ត្រាចូលប្រព័ន្ធ។ | ដូចជាការបោះឆ្នោតជាឯកច្ឆន្ទរបស់សមាជិកក្រុមប្រឹក្សាភិបាល ដើម្បីអនុម័តលើសេចក្តីសម្រេចណាមួយដោយមិនមានអ្នកជំទាស់។ |
| Docker Containers | បច្ចេកវិទ្យាសម្រាប់ខ្ចប់កម្មវិធីកុំព្យូទ័រនិងឯកសារពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ចូលទៅក្នុងកញ្ចប់តែមួយ ដើម្បីឱ្យវាអាចដំណើរការបានយ៉ាងរលូន និងឯករាជ្យនៅលើគ្រប់ម៉ាស៊ីនសឺវើ ដោយមិនខ្វល់ពីភាពខុសគ្នានៃប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការ។ | ដូចជាទូកុងតឺន័រដឹកទំនិញស្តង់ដារដែលអាចផ្ទុកអីវ៉ាន់គ្រប់ប្រភេទ ហើយអាចលើកដាក់លើកប៉ាល់ ឬឡានដឹកទំនិញបានយ៉ាងងាយស្រួលដោយមិនប៉ះពាល់ដល់អីវ៉ាន់ខាងក្នុង។ |
| Food Fraud | ការក្លែងបន្លំទំនិញ ឬអាហារដោយចេតនា ដើម្បីទទួលបានប្រាក់ចំណេញ ដូចជាការបន្លំស្លាកសញ្ញាទីកន្លែងផលិត ការលាយសារធាតុផ្សេង ឬការលក់ផលិតផលផុតកំណត់ថាជាផលិតផលថ្មី។ | ដូចជាការយកអង្ករធម្មតាមកវេចខ្ចប់ដាក់ឈ្មោះបន្លំថាជាអង្ករផ្កាម្លិះ ដើម្បីលក់យកចំណេញក្នុងតម្លៃថ្លៃជាងមុន។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
