បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះស្វែងយល់ពីកង្វះការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពនៅក្នុងអង្គការសហគមន៍កសិកម្មក្នុងភូមិវ៉ាងសៃ និងវាយតម្លៃតម្រូវការជាក់ស្តែងរបស់កសិករដើម្បីកែលម្អគុណភាពជីវិតរបស់ពួកគេ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្របរិមាណ ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីក្រុមកសិករគោលដៅ និងវិភាគដោយប្រើស្ថិតិពិពណ៌នា និងស្ថិតិអនុមាន។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Descriptive Statistics ការវិភាគស្ថិតិពិពណ៌នា (មធ្យមភាគ និងភាគរយ) |
ងាយស្រួលយល់ និងអាចបង្ហាញពីរូបភាពរួមនៃតម្រូវការអភិវឌ្ឍន៍សហគមន៍បានយ៉ាងច្បាស់លាស់។ | មិនអាចពន្យល់ពីទំនាក់ទំនងស៊ីជម្រៅ ឬបញ្ជាក់ពីភាពខុសគ្នារវាងក្រុមប្រជាសាស្ត្រផ្សេងៗគ្នាបានទេ។ | បានបង្ហាញថាតម្រូវការផ្នែកបរិស្ថានមានកម្រិតខ្ពស់បំផុត (៤.៧៣) បន្តដោយផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច (៤.៦៥)។ |
| Inferential Statistics (t-test & ANOVA) ការវិភាគស្ថិតិអនុមាន (t-test និង F-test) |
មានសមត្ថភាពក្នុងការកំណត់ភាពខុសគ្នាយ៉ាងច្បាស់លាស់រវាងក្រុមអថេរ ដូចជា ភេទ អាយុ និងប្រាក់ចំណូល។ | ទាមទារការសន្មត់ទិន្នន័យតឹងរ៉ឹង ខណៈដែលទំហំគំរូតូច (៣៣នាក់) អាចធ្វើឱ្យកម្រិតតំណាងមានកម្រិត។ | រកឃើញថាមានភាពខុសគ្នាយ៉ាងមានអត្ថន័យ (p ≤ 0.01) លើតម្រូវការផ្នែកនយោបាយនិងសេដ្ឋកិច្ចរវាងបុរសនិងស្ត្រី។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះមិនទាមទារធនធានច្រើនកម្រិតខ្ពស់នោះទេ ដោយសារតែវាប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រប្រមូលទិន្នន័យតាមកម្រងសំណួរលើទំហំគំរូតូច និងប្រើកម្មវិធីស្ថិតិធម្មតា។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងផ្តាច់មុខនៅភូមិវ៉ាងសៃ ខេត្តនគរស្រីធម្មរាជ ប្រទេសថៃ ដោយផ្អែកលើទំហំគំរូទាបបំផុត (៣៣ នាក់) ដែលភាគច្រើនជាកសិករវ័យចំណាស់ (អាយុមធ្យម ៥៤ ឆ្នាំ)។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ទិន្នន័យនេះមានកម្រិតលម្អៀងខ្ពស់ ព្រោះសហគមន៍កសិកម្មកម្ពុជាមានយុវជនច្រើនជាង និងប្រឈមនឹងបញ្ហាហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ឬអាកាសធាតុខុសពីតំបន់នោះ។
ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក្របខ័ណ្ឌនៃការវាយតម្លៃតម្រូវការនេះ គឺមានភាពពាក់ព័ន្ធ និងអាចយកមកអនុវត្តបានយ៉ាងល្អ សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍសហគមន៍កសិកម្មនៅកម្ពុជា។
ជារួម ការប្រើប្រាស់ក្របខ័ណ្ឌនេះនៅកម្ពុជា នឹងជួយឱ្យអ្នកធ្វើគោលនយោបាយអាចរៀបចំផែនការអភិវឌ្ឍន៍សហគមន៍បានចំគោលដៅជាក់ស្តែងរបស់ប្រជាជនមូលដ្ឋាន ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Inferential statistics | ជាផ្នែកមួយនៃស្ថិតិដែលប្រើប្រាស់ទិន្នន័យពីក្រុមគំរូតូចមួយ (Sample) ដើម្បីធ្វើការទាញសេចក្តីសន្និដ្ឋាន ឬធ្វើតេស្តសម្មតិកម្មទៅលើប្រជាជនគោលដៅទាំងមូល។ នៅក្នុងការសិក្សានេះ វាត្រូវបានប្រើដើម្បីកំណត់ថាតើតម្រូវការខុសគ្នាឬអត់រវាងក្រុមអថេរផ្សេងៗ។ | វាដូចជាការភ្លក់ទឹកសម្លតែមួយស្លាបព្រា ដើម្បីអាចសន្និដ្ឋានដឹងថាទឹកសម្លមួយឆ្នាំងនោះមានរសជាតិយ៉ាងម៉េច ដោយមិនបាច់ហូបទាំងអស់នោះទេ។ |
| t-test | ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលគេប្រើសម្រាប់ប្រៀបធៀបតម្លៃមធ្យមភាគ (Mean) រវាងក្រុមចំនួនពីរ ថាតើវាមានភាពខុសគ្នាយ៉ាងពិតប្រាកដ ឬគ្រាន់តែជារឿងចៃដន្យ (ឧទាហរណ៍ ប្រៀបធៀបតម្រូវការអភិវឌ្ឍន៍រវាងក្រុមបុរស និងក្រុមស្ត្រី)។ | វាដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់ផ្លែប៉ោមពីរថង់ផ្សេងគ្នា ដើម្បីចង់បញ្ជាក់ឱ្យច្បាស់ថាថង់មួយណាធ្ងន់ជាងពិតប្រាកដ ឬមួយពួកវាមានទម្ងន់ប្រហាក់ប្រហែលគ្នា។ |
| F-test | ជាឧបករណ៍ស្ថិតិ (ច្រើនប្រើក្នុង ANOVA) ប្រើសម្រាប់ប្រៀបធៀបតម្លៃមធ្យមភាគរវាងក្រុមចាប់ពីបីឡើងទៅ ដើម្បីស្វែងរកមើលថាតើមានក្រុមណាមួយខុសប្លែកពីគេដែរឬទេ (ឧទាហរណ៍ ការប្រៀបធៀបតម្រូវការរវាងកម្រិតសិក្សា៣ផ្សេងគ្នា)។ | វាដូចជាការប្រៀបធៀបពិន្ទុសិស្សមកពីសាលាចំនួនបីផ្សេងគ្នា ដើម្បីរកមើលថាតើសាលាណាមួយមានសិស្សពូកែជាងគេ ឬក៏ពួកគេមានសមត្ថភាពស្មើៗគ្នា។ |
| Cronbach's alpha coefficient | ជារង្វាស់ស្ថិតិដែលវាស់ស្ទង់កម្រិតនៃភាពជឿជាក់បាន (Reliability) របស់កម្រងសំណួរ ដើម្បីធានាថាសំណួរទាំងអស់ពិតជាបានសួរផ្តោតទៅលើបញ្ហាតែមួយ និងអាចផ្តល់ចម្លើយដែលមានភាពស្របគ្នា។ | វាដូចជាការបាញ់ស៊ីបជាច្រើនដង បើគ្រាប់កាំភ្លើងចូលចំគោលដៅកន្លែងដដែលៗកៀកៗគ្នា មានន័យថាកាំភ្លើងនោះមានភាពត្រឹមត្រូវគួរឱ្យទុកចិត្តបាន។ |
| Participatory Action Research (PAR) | ជាវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវដែលតម្រូវឱ្យប្រជាជននៅក្នុងសហគមន៍ចូលរួមផ្ទាល់ក្នុងគ្រប់ដំណាក់កាល ចាប់តាំងពីការរករឹសគល់បញ្ហា ការរកដំណោះស្រាយ រហូតដល់ការអនុវត្តដោះស្រាយ ដើម្បីធានាថាការអភិវឌ្ឍន៍នោះឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការជាក់ស្តែងរបស់ពួកគេ។ | វាដូចជាការអញ្ជើញម្ចាស់ផ្ទះឱ្យមករួមគ្នាគូរស្ថាបត្យកម្ម និងសាងសង់ផ្ទះដោយខ្លួនឯង ជំនួសឱ្យការជួលជាងមកធ្វើតាមចិត្តជាងដោយមិនសួរម្ចាស់ផ្ទះសោះ។ |
| Maslow's Hierarchy of Needs | ជាទ្រឹស្តីចិត្តសាស្ត្រដែលពន្យល់ពីលំដាប់លំដោយនៃតម្រូវការរបស់មនុស្ស ដោយចាប់ផ្តើមពីតម្រូវការរាងកាយជាមូលដ្ឋាន (ហូបចុក ដេក សុវត្ថិភាព) ឡើងរហូតដល់តម្រូវការកំពូលក្នុងការយល់ដឹងពីតម្លៃខ្លួនឯង។ | វាដូចជាការសាងសង់ផ្ទះមួយ ដែលចាំបាច់ត្រូវតែចាក់គ្រឹះឱ្យបានរឹងមាំសិន ទើបអាចសង់ជញ្ជាំង និងប្រក់ដំបូលពីលើជាក្រោយបាន។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
