បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះសិក្សាពីបញ្ហានៃការប្រើប្រាស់កាកសំណល់ពីការផលិតមីសួរសណ្តែកបាយ (MBMV) ធ្វើជាចំណីជ្រូក ដែលទោះបីជាមានតម្លៃថោក ប៉ុន្តែវាមានកម្រិតរំលាយអាហារទាប និងមានកាកសរសៃខ្ពស់ ដែលបណ្តាលឱ្យជ្រូកលូតលាស់យឺត។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់ជ្រូកសាច់ប្រភេទ Large White ចំនួន ៣២ ក្បាល ដើម្បីសាកល្បងរបបអាហារចំនួន ៤ ប្រភេទ ដោយផ្តោតលើការបន្ថែមអាស៊ីតអាមីណូក្នុងកម្រិតខុសៗគ្នា។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Corn-soybean diet (Positive Control) របបអាហារពោត-សណ្តែកសៀង (ស្តង់ដារ T1) |
ផ្តល់អត្រាកំណើនប្រចាំថ្ងៃ (ADG) អត្រាបំប្លែងចំណី និងគុណភាពសាច់ល្អបំផុត។ | ប្រើប្រាស់វត្ថុធាតុដើមដែលមានតម្លៃថ្លៃជាងបើប្រៀបធៀបនឹងកាកសំណល់។ | ជ្រូកមានកំណើនប្រចាំថ្ងៃចន្លោះពី ៨០១ ទៅ ៨៨៦ ក្រាម និងមានអត្រាបំប្លែងចំណី (FCR) ល្អបំផុតប្រមាណ ២.៩ ទៅ ៣.១ ។ |
| 30% MBMV diet (Negative Control) របបអាហារដែលមាន MBMV ៣០% (មិនមានបន្ថែមអាស៊ីតអាមីណូ T2) |
ជាវត្ថុធាតុដើម (កាកសំណល់) ដែលមានតម្លៃថោកបំផុតនៅក្នុងការស្រាវជ្រាវនេះ។ | មានកាកសរសៃ (Crude fiber) ខ្ពស់ ធ្វើឱ្យជ្រូកពិបាករំលាយ និងមានការលូតលាស់យឺត។ | អត្រាបំប្លែងចំណី និងកំណើនប្រចាំថ្ងៃមានកម្រិតទាប ព្រមទាំងផ្តល់ទិន្នផលសាច់សុទ្ធតិច។ |
| 30% MBMV with NRC amino acid balance (MBMVAA) របបអាហារ MBMV ៣០% បន្ថែមអាស៊ីតអាមីណូតាមស្តង់ដារ NRC (T3) |
មានការបន្ថែមអាស៊ីតអាមីណូដើម្បីបំពេញតម្រូវការមូលដ្ឋានរបស់សត្វ។ | មិនបានជួយកែលម្អការលូតលាស់នោះទេ ថែមទាំងធ្វើឱ្យថ្លៃដើមចំណីក្នុងមួយគីឡូក្រាមកំណើនសាច់ខ្ពស់ជាងគេបំផុត ដោយសារតម្លៃអាស៊ីតអាមីណូសំយោគថ្លៃ និងខ្វះថាមពល។ | ចំណាយពេលចិញ្ចឹមយូរជាងគេ និងមានកំណើនប្រចាំថ្ងៃទាបបំផុត (ប្រមាណ ៧០៩ ទៅ ៧៣៧ ក្រាម)។ |
| 30% MBMV with 105% nutrient density (hi-den MBMV) របបអាហារ MBMV ៣០% បន្ថែមជីវជាតិកម្រិតខ្ពស់ ១០៥% (T4) |
ធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវកំណើនប្រចាំថ្ងៃ អត្រាបំប្លែងចំណី និងទំហំសាច់សុទ្ធបើធៀបនឹងរបបអាហារ MBMV ផ្សេងទៀត។ | ទាមទារការបន្ថែមខ្លាញ់សត្វ (Tallow) និងអាស៊ីតអាមីណូក្នុងកម្រិតខ្ពស់ ហើយលទ្ធផលនៅតែមិនទាន់អាចប្រកួតប្រជែងជាមួយរបបអាហារពោត-សណ្តែកសៀងបាន១០០%។ | ជាជម្រើសល្អបំផុតក្នុងចំណោមរបបអាហារ MBMV ដោយមានអត្រាបំប្លែងចំណី ២.៨៤ ទៅ ៣.២៨ និងមានលក្ខណៈសាច់ស្រដៀងនឹងរបបអាហារស្តង់ដារ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារនូវសម្ភារៈពិសោធន៍ផ្នែកចំណីសត្វ និងការវិភាគគីមីកម្រិតខ្ពស់ ព្រមទាំងកម្មវិធីស្ថិតិ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅប្រទេសថៃ ដោយប្រើប្រាស់ជ្រូកពូជ Large White សុទ្ធ និងកាកសំណល់មីសួរសណ្តែកបាយ (MBMV) ក្នុងស្រុក។ ដោយសារអាកាសធាតុ លក្ខខណ្ឌចិញ្ចឹម និងពូជជ្រូកនៅថៃមានភាពស្រដៀងគ្នាខ្លាំងនឹងកម្ពុជា ទិន្នន័យនេះមានអត្ថប្រយោជន៍ខ្ពស់ក្នុងការយកមកអនុវត្ត។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ កសិករកម្ពុជាត្រូវគិតគូរពីគុណភាព និងកម្រិតកាកសរសៃជាក់ស្តែងនៃកាកសំណល់កសិកម្មដែលមានក្នុងតំបន់ខ្លួន។
លទ្ធផលនៃការសិក្សានេះគឺមានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍវិស័យចិញ្ចឹមសត្វនៅកម្ពុជា ដើម្បីកាត់បន្ថយថ្លៃដើមចំណីតាមរយៈការប្រើប្រាស់កាកសំណល់។
ជារួម ការប្រើប្រាស់កាកសំណល់ដោយមានការគណនាបន្ថែមដង់ស៊ីតេជីវជាតិ (Nutrient density) ឲ្យបានច្បាស់លាស់ គឺជាដំណោះស្រាយដ៏ឆ្លាតវៃសម្រាប់អ្នកចិញ្ចឹមសត្វនៅកម្ពុជាក្នុងការបង្កើនប្រាក់ចំណេញ ទោះបីជាត្រូវប្រឈមនឹងបញ្ហាកាកសរសៃខ្ពស់ក៏ដោយ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Mungbean meal vermicelli by-product (កាកសំណល់មីសួរសណ្តែកបាយ) | វាជាកាកសំណល់ដែលនៅសេសសល់ពីរោងចក្រផលិតមីសួរ និងម្សៅសណ្តែកបាយ ដែលមានតម្លៃថោក ប៉ុន្តែសម្បូរកាកសរសៃ និងមានអត្រារំលាយអាហារទាប ដែលគេយកមកកែច្នៃធ្វើជាចំណីសត្វដើម្បីកាត់បន្ថយចំណាយថ្លៃដើម។ | ដូចជាកាកដូងដែលនៅសល់ក្រោយពេលពូតយកខ្ទិះអស់ ដែលគេអាចយកទៅឲ្យជ្រូកស៊ីបាន ប៉ុន្តែមិនសូវមានជីវជាតិច្រើនទេ។ |
| Nutrient density (ដង់ស៊ីតេជីវជាតិ) | គឺជាបរិមាណនៃសារធាតុចិញ្ចឹម (ដូចជាប្រូតេអ៊ីន វីតាមីន និងរ៉ែ) ដែលមានក្នុងបរិមាណចំណីមួយខ្នាត (ឧ. ក្នុង១គីឡូក្រាម)។ ក្នុងរបបអាហារដែលមានកាកសរសៃខ្ពស់ គេត្រូវបង្កើនដង់ស៊ីតេជីវជាតិដើម្បីឲ្យសត្វទទួលបានជីវជាតិគ្រប់គ្រាន់ទោះជាវាស៊ីក្នុងបរិមាណតិចក៏ដោយ។ | ដូចជាការផឹកទឹកដោះគោមួយកែវតូចដែលមានជីវជាតិស្មើនឹងការញ៉ាំបាយសមួយចានធំ គឺក្នុងបរិមាណតិចមានផ្ទុកសារធាតុចិញ្ចឹមច្រើន។ |
| Protein efficiency ratio (អនុបាតប្រសិទ្ធភាពប្រូតេអ៊ីន) | ជារង្វាស់ដែលបង្ហាញពីរបៀបដែលសត្វប្រើប្រាស់ប្រូតេអ៊ីនពីចំណីដើម្បីលូតលាស់ ដោយគណនាពីទម្ងន់សត្វដែលកើនឡើង ចែកនឹងបរិមាណប្រូតេអ៊ីនសរុបដែលសត្វបានស៊ី។ វាបង្ហាញថាប្រូតេអ៊ីននៅក្នុងចំណីនោះមានគុណភាពល្អកម្រិតណា។ | ដូចជាការវាស់ថាតើការញ៉ាំសាច់គោមួយខាំ អាចជួយឲ្យសាច់ដុំយើងធំជាងការញ៉ាំសាច់ត្រីមួយខាំប៉ុនណា។ |
| Feed conversion ratio (អត្រាបំប្លែងចំណី) | ជាសូចនាករសម្រាប់វាស់ប្រសិទ្ធភាពនៃការផ្តល់ចំណីសត្វ ដោយគណនាថាដើម្បីបានសាច់១គីឡូក្រាម តើសត្វត្រូវស៊ីចំណីអស់ប៉ុន្មានគីឡូក្រាម។ លេខអត្រានេះកាន់តែតូច មានន័យថាចំណីនោះកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់។ | ដូចជាការគណនាថាតើម៉ូតូមួយគ្រឿងចាក់សាំង១លីត្រ អាចជិះបានចម្ងាយប៉ុន្មានគីឡូម៉ែត្រ។ |
| Loin eye area (ទំហំសាច់ខ្នង ឬសាច់ឡាំង) | គឺជាទំហំផ្ទៃកាត់នៃសាច់ដុំខ្នង (Longissimus muscle) របស់ជ្រូក ដែលគេប្រើសម្រាប់វាយតម្លៃបរិមាណសាច់សុទ្ធរបស់សត្វទាំងមូល។ ទំហំនេះកាន់តែធំ បញ្ជាក់ថាជ្រូកមានសាច់សុទ្ធច្រើន និងមានគុណភាពល្អ។ | ដូចជាការវាស់ទំហំសាច់ដុំដើមដៃ (កណ្តុរ) របស់មនុស្ស ដើម្បីដឹងថាមនុស្សនោះមានសាច់ដុំធំប៉ុនណា។ |
| Hind-gut fermenters (សត្វរំលាយអាហារដោយការបន្ទុំនៅពោះវៀនធំ) | សំដៅលើសត្វមានក្រពះមួយ (ដូចជាជ្រូក ឬសេះ) ដែលរំលាយកាកសរសៃចំណីអាហារដោយពឹងផ្អែកលើបាក់តេរីនៅផ្នែកចុងនៃប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ (ពោះវៀនធំ និងពោះវៀនខ្វាក់) ដើម្បីទាញយកថាមពល។ | ដូចជារោងចក្រផលិតហ្គាសជីវសាស្រ្ត (Biogas) ដែលប្រើប្រាស់បាក់តេរីដើម្បីបំបែកកាកសំណល់រុក្ខជាតិឲ្យទៅជាថាមពល។ |
| Nitrogen free extract (កម្រិតកាបូអ៊ីដ្រាតងាយរំលាយ) | គឺជាតម្លៃប៉ាន់ស្មាននៃបរិមាណកាបូអ៊ីដ្រាតដែលសត្វអាចរំលាយបាន (ដូចជាស្ករ និងម្សៅ) នៅក្នុងចំណី ដោយមិនរាប់បញ្ចូលកាកសរសៃស្វិត។ គេរកឃើញតម្លៃនេះតាមរយៈការដកកម្រិតសំណើម ផេះ ប្រូតេអ៊ីន ខ្លាញ់ និងកាកសរសៃចេញពីទម្ងន់សរុបនៃចំណី។ | ដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់ទឹកស្ករ ដោយយកទម្ងន់កែវទឹកសរុប ដកទម្ងន់កែវ ដកទម្ងន់ទឹក និងដកទម្ងន់កាកតែចេញ។ |
| Crude fiber (កាកសរសៃ) | ជាផ្នែកនៃរុក្ខជាតិនៅក្នុងចំណីដែលពិបាករំលាយ និងមិនសូវផ្តល់ថាមពល ដូចជាសែលុយឡូស (Cellulose)។ ទោះជាវាជួយដល់ប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ ប៉ុន្តែបើមានកម្រិតខ្ពស់ពេក វាធ្វើឲ្យសត្វមានអារម្មណ៍ឆ្អែតតែមិនសូវទទួលបានជីវជាតិសម្រាប់លូតលាស់។ | ដូចជាការញ៉ាំដើមបន្លែចាស់ៗ ដែលទំពារស្វិតពិបាកលេប ធ្វើឲ្យឆ្អែតពោះតែមិនសូវមានជាតិបំប៉ន។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
