Original Title: Association between Backfat Depth and Litter Size at Birth in Primiparous Sows
Source: li01.tci-thaijo.org
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

ទំនាក់ទំនងរវាងកម្រាស់ខ្លាញ់ខ្នង និងទំហំកូនក្នុងមួយសំបុកពេលកើតនៅក្នុងមេជ្រូកកើតកូនដំបូង

ចំណងជើងដើម៖ Association between Backfat Depth and Litter Size at Birth in Primiparous Sows

អ្នកនិពន្ធ៖ Atthaporn Roongsitthichai (Department of Obstetrics, Gynaecology and Reproduction, Faculty of Veterinary Science, Chulalongkorn University, Bangkok 10330, Thailand), Seri Koonjaenak (Department of Anatomy, Faculty of Veterinary Medicine, Kasetsart University, Bangkok 10900, Thailand), Padet Tummaruk (Department of Obstetrics, Gynaecology and Reproduction, Faculty of Veterinary Science, Chulalongkorn University, Bangkok 10330, Thailand)

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 2011, Kasetsart J. (Nat. Sci.)

វិស័យសិក្សា៖ Veterinary Science / Animal Husbandry

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមានគោលបំណងសិក្សាពីទំនាក់ទំនងរវាងកម្រាស់ខ្លាញ់ខ្នង (Backfat thickness) នៅពេលបង្កាត់ពូជ និងទំហំកូនជ្រូកក្នុងមួយសំបុកពេលកើត សម្រាប់មេជ្រូកកើតកូនដំបូង (Primiparous sows) ដើម្បីកែលម្អការគ្រប់គ្រងការបង្កាត់ពូជជ្រូកជំនួស។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងលើមេជ្រូកកូនកាត់ Landrace × Yorkshire ចំនួន ២០១ ក្បាល ដោយប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនអេកូសាស្ត្រដើម្បីវាស់កម្រាស់ខ្លាញ់ខ្នងនៅដំណាក់កាលផ្សេងៗគ្នា។

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method) គុណសម្បត្តិ (Pros) គុណវិបត្តិ (Cons) លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
A-mode Ultrasonography (Backfat Measurement)
ការវាស់កម្រាស់ខ្លាញ់ខ្នងដោយប្រើម៉ាស៊ីនអេកូសាស្ត្រ A-mode
ផ្តល់ទិន្នន័យច្បាស់លាស់ សត្យានុម័ត (Objective) និងមិនងាយរងឥទ្ធិពលពីការប្រែប្រួលនៃពូជជ្រូកឡើយ។ ជួយឱ្យអ្នកចិញ្ចឹមអាចកែតម្រូវរបបចំណីបានយ៉ាងសុក្រឹត។ ទាមទារការចំណាយថវិកាដើម្បីទិញឧបករណ៍ (ឧទាហរណ៍ ម៉ាស៊ីន Renco lean meter) និងទាមទារការបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេសមូលដ្ឋានដល់បុគ្គលិក។ អាចកំណត់ចាត់ថ្នាក់មេជ្រូកបានច្បាស់លាស់ ដោយរកឃើញថាក្រុមមេជ្រូកដែលមានខ្លាញ់ខ្នង ១៧-២០ មីលីម៉ែត្រ ផ្តល់កូនច្រើនជាងគេគឺ ១៣.១ ± ០.៥ ក្បាល/សំបុក។
Body Condition Score (BCS)
ការវាយតម្លៃពិន្ទុស្ថានភាពរាងកាយ (BCS) ដោយការសង្កេត
ជាវិធីសាស្ត្រប្រពៃណីដែលងាយស្រួលអនុវត្ត មិនត្រូវការឧបករណ៍ស្មុគស្មាញ និងមិនតម្រូវឱ្យមានការចំណាយបន្ថែម។ មានភាពលម្អៀងខ្ពស់ (Subjective) ដោយអាស្រ័យលើភ្នែកអ្នកវាយតម្លៃ និងមានការលំបាកក្នុងការវាយតម្លៃឱ្យបានត្រឹមត្រូវសម្រាប់កសិដ្ឋានដែលមានជ្រូកច្រើនពូជ។ ការសិក្សាពីមុន (Young et al., 1991) បង្ហាញថាវាមានទំនាក់ទំនងខ្សោយជាមួយនឹងកម្រាស់ខ្លាញ់ពិតប្រាកដ (R² = ០.១៩) ដែលអាចបណ្តាលឱ្យការផ្តល់ចំណីមិនបានត្រឹមត្រូវតាមតម្រូវការជាក់ស្តែង។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តការសិក្សានេះទាមទារឱ្យមានឧបករណ៍វាស់ស្ទង់ជាក់លាក់ ប៉ុន្តែមិនត្រូវការបន្ទប់ពិសោធន៍ស្មុគស្មាញនោះទេ ដោយគ្រាន់តែធ្វើឡើងនៅក្នុងបរិស្ថានកសិដ្ឋានធម្មតាប៉ុណ្ណោះ។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងកសិដ្ឋានពាណិជ្ជកម្មនៅតំបន់ភាគខាងកើតនៃប្រទេសថៃ ដោយប្រើប្រាស់មេជ្រូកកូនកាត់ Landrace × Yorkshire ក្នុងរោងចំហធម្មតា។ លក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុ ពូជសត្វ និងការគ្រប់គ្រងទាំងនេះ គឺមានភាពស្រដៀងគ្នាខ្លាំងទៅនឹងកសិដ្ឋានពាណិជ្ជកម្មធំៗនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លទ្ធផលនេះអាចមានភាពលម្អៀង ឬខុសគ្នាខ្លះ ប្រសិនបើប្រកបការអនុវត្តលើពូជជ្រូកស្រុក ឬនៅក្នុងកសិដ្ឋានគ្រួសារខ្នាតតូចដែលមិនមានរបបចំណីស្តង់ដារ។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

បច្ចេកទេសវាស់កម្រាស់ខ្លាញ់ខ្នងនេះមានអត្ថប្រយោជន៍ខ្ពស់ និងអាចអនុវត្តបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពដើម្បីអភិវឌ្ឍវិស័យផលិតកម្មសត្វជ្រូកនៅកម្ពុជា។

សរុបមក ការផ្លាស់ប្តូរពីការវាយតម្លៃដោយភ្នែក មកប្រើឧបករណ៍វាស់កម្រាស់ខ្លាញ់ជាក់លាក់ នឹងជួយម្ចាស់កសិដ្ឋានកម្ពុជាបង្កើនប្រសិទ្ធភាពចំណី និងទទួលបានប្រាក់ចំណេញខ្ពស់តាមរយៈការកើនឡើងនៃទំហំសំបុកកូន។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

  1. ស្វែងយល់ពីទំនាក់ទំនងនៃកាយសម្បទា និងការបន្តពូជសត្វជ្រូក: និស្សិតត្រូវចាប់ផ្តើមដោយការអានឯកសារស្រាវជ្រាវ និងសៀវភៅណែនាំអំពីបច្ចេកទេសគ្រប់គ្រងមេជ្រូក ដើម្បីយល់ដឹងពីឥទ្ធិពលនៃកម្រាស់ខ្លាញ់ខ្នង (Backfat thickness) ទៅលើអរម៉ូនបន្តពូជ និងទំហំសំបុកកូន (Litter size)។
  2. បំពាក់ឧបករណ៍ និងអនុវត្តការវាស់ស្ទង់ជាក់ស្តែង: សហការជាមួយសាកលវិទ្យាល័យ ឬកសិដ្ឋានដើម្បីស្វែងរកឧបករណ៍ A-mode ultrasonography (e.g., Renco lean meter)។ ហាត់រៀនរកទីតាំងវាស់ P2 (ចម្ងាយ ៦-៨ សង់ទីម៉ែត្រពីខ្សែបន្ទាត់កណ្តាលខ្នង ខាងលើឆ្អឹងជំនីរចុងក្រោយ) និងធ្វើការកត់ត្រាឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។
  3. ចុះប្រមូលទិន្នន័យនៅតាមកសិដ្ឋានសហការ: ជ្រើសរើសកសិដ្ឋានណាមួយនៅកម្ពុជា ហើយធ្វើការវាស់កម្រាស់ខ្លាញ់ខ្នងមេជ្រូកក្រមុំយ៉ាងហោចណាស់ ៣ ដំណាក់កាល៖ ១) នៅថ្ងៃបង្កាត់ពូជដំបូង, ២) នៅថ្ងៃទី៧០នៃគភ៌, និង ៣) មួយសប្តាហ៍មុនពេលកើតកូន។
  4. វិភាគទិន្នន័យ និងកែសម្រួលរបបចំណី: ប្រើប្រាស់កម្មវិធីស្ថិតិដូចជា SPSSSAS ដើម្បីវិភាគទំនាក់ទំនងរវាងកម្រាស់ខ្លាញ់ដែលបានវាស់ និងចំនួនកូនកើតមកសរុប។ បន្ទាប់មក រៀបចំរបាយការណ៍ណែនាំម្ចាស់កសិដ្ឋានឱ្យកែតម្រូវបរិមាណចំណី (Feeding regimen) ធ្វើយ៉ាងណាឱ្យមេជ្រូកសម្រេចបានកម្រាស់ខ្លាញ់ ១៧-២០ មីលីម៉ែត្រ នៅពេលបង្កាត់ពូជដំបូង។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Primiparous sows (មេជ្រូកកើតកូនដំបូង) សំដៅលើមេជ្រូកញីដែលទើបតែបានផ្តល់កំណើតកូនជាលើកដំបូងបំផុត (Parity 1) ដែលជាដំណាក់កាលដ៏សំខាន់និងងាយរងគ្រោះបំផុតនៅក្នុងវដ្តផលិតកម្មនៃកសិដ្ឋានចិញ្ចឹមជ្រូក។ ដូចជាមនុស្សស្រីដែលទើបតែឆ្លងទន្លេទទួលបានកូនដំបូងគេបង្អស់នៅក្នុងជីវិត។
Gilts (ជ្រូកក្រមុំ ឬមេជ្រូកជំនួស) សត្វជ្រូកញីវ័យក្មេងដែលត្រូវបានគេជ្រើសរើសទុកសម្រាប់ធ្វើជាមេពូជបន្តវេន ប៉ុន្តែពួកវាមិនទាន់ធ្លាប់មានគភ៌ ឬមិនទាន់ឆ្លងកាត់ការកើតកូនសោះនៅឡើយ។ គឺជ្រូកញីវ័យក្មេងដែលរៀបចំខ្លួនក្លាយជាម្តាយគេ តែមិនទាន់មានកូននៅឡើយ។
A-mode ultrasonography (ការវាស់អេកូសាស្ត្រប្រភេទ A-mode) ជាបច្ចេកទេសប្រើប្រាស់រលកសំឡេងអ៊ុលត្រាសោនដើម្បីវាស់កម្រាស់ស្រទាប់ខ្លាញ់ ឬសាច់ដុំ ដោយវាបញ្ចេញទិន្នន័យជារង្វាស់ប្រវែង ឬកម្រាស់ត្រង់ចំនុចមួយដោយផ្ទាល់ (Amplitude mode) ជំនួសឱ្យការបង្ហាញជារូបភាពទូលាយ។ ប្រៀបដូចជាការប្រើឧបករណ៍រ៉ាដាដើម្បីបញ្ជូនសំឡេងទៅវាស់ជម្រៅទឹក ដោយគណនាតាមរយៈរយៈពេលដែលសំឡេងផ្លាតត្រឡប់មកវិញ។
Backfat thickness (កម្រាស់ខ្លាញ់ខ្នង) រង្វាស់នៃកម្រាស់ស្រទាប់ខ្លាញ់ដែលស្ថិតនៅក្រោមស្បែកខ្នងរបស់សត្វជ្រូក (ជាទូទៅវាស់នៅចំណុច P2 លើឆ្អឹងជំនីរចុងក្រោយ) ដែលជាសូចនាករវិទ្យាសាស្ត្រដ៏សំខាន់សម្រាប់បង្ហាញពីកម្រិតថាមពលបម្រុងនៅក្នុងរាងកាយមេជ្រូក។ ដូចជាការវាស់កម្រាស់ខ្លាញ់ក្បាលពោះរបស់យើង ដើម្បីចង់ដឹងថារាងកាយយើងមានស្តុកទុកថាមពលបម្រុងបានកម្រិតណា។
Culling (ការជម្រុះចោល) ដំណើរការនៃការដកមេជ្រូក ឬជ្រូកពូជចេញពីហ្វូងផលិតកម្មសកម្ម ដោយសារមូលហេតុផ្សេងៗដូចជា បញ្ហាសុខភាព អាយុចាស់ ឬការបរាជ័យក្នុងការបន្តពូជ ដើម្បីទុកកន្លែងសម្រាប់ជំនួសមកវិញនូវជ្រូកពូជថ្មីដែលមានគុណភាពល្អជាង។ ដូចជាការបញ្ឈប់បុគ្គលិកដែលលែងមានលទ្ធភាពធ្វើការ ដើម្បីរើសបុគ្គលិកថ្មីនិងមានសមត្ថភាពមកជំនួសតំណែងវិញ។
Body condition score (ពិន្ទុស្ថានភាពរាងកាយ) ប្រព័ន្ធវាយតម្លៃកម្រិតធាត់ឬស្គមរបស់សត្វដោយពឹងផ្អែកលើការមើលដោយភ្នែក និងការស្ទាបផ្ទាល់ដៃទៅលើឆ្អឹងខ្នងនិងឆ្អឹងជំនីរ ដើម្បីចាត់ថ្នាក់ជាពិន្ទុ (ជាទូទៅពី ១ ដល់ ៥) ក្នុងការសម្រេចចិត្តផ្តល់របបចំណី។ ដូចជាការពិនិត្យមើលរូបរាងមនុស្សម្នាក់ដោយភ្នែកទទេ រួចវាយតម្លៃផ្តល់ពិន្ទុថាគាត់ស្គមពេក សមល្មម ឬធាត់ពេក។
Parity (វគ្គនៃការផ្តល់កំណើតកូន) ពាក្យបច្ចេកទេសដែលប្រើដើម្បីរាប់ចំនួនដងដែលមេជ្រូកមួយក្បាលបានឆ្លងកាត់ការផ្តល់កំណើតកូន។ ឧទាហរណ៍ Parity 1 មានន័យថាកើតកូនលើកទី១ ចំណែក Parity 0 សំដៅលើជ្រូកក្រមុំដែលមិនទាន់កើតកូនសោះ។ ដូចជាការរាប់ចំនួនកូនដែលស្ត្រីម្នាក់ធ្លាប់សម្រាល (កូនទី១ កូនទី២ ជាដើម)។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖