បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការបំផ្លាញដោយសត្វល្អិត និងការធ្លាក់ចុះគុណភាពអង្ករកំឡុងពេលស្តុកទុក ដោយប្រើប្រាស់ឧស្ម័នកាបូនឌីអុកស៊ីត (CO2) ជាជម្រើសជំនួសសារធាតុគីមីពុល។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សាត្រូវបានធ្វើឡើងដោយការស្តុកអង្ករចំនួន ៣ ប្រភេទ ក្នុងគំនរទម្ងន់ ៧២ តោន រួចបញ្ចូលឧស្ម័ន CO2 និងតាមដានលទ្ធផលរយៈពេល ២ ៤ និង ៦ ខែ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Carbon Dioxide (CO2) Fumigation ការប្រើប្រាស់ឧស្ម័នកាបូនឌីអុកស៊ីត (CO2) ដើម្បីកម្ចាត់សត្វល្អិត |
មានសុវត្ថិភាពខ្ពស់ មិនបន្សល់ទុកសំណល់ជាតិពុល សម្លាប់សត្វល្អិតបាន ១០០% និងអាចការពារការកកើតសារធាតុពុល Aflatoxin ក្នុងរយៈពេលយូរ។ | ទាមទារឱ្យមានការបិទជិតយ៉ាងល្អិតល្អន់បំផុត (Gas-tight) ការចំណាយលើសម្ភារៈខ្ពស់ជាង និងត្រូវការពេលវេលាយូរដើម្បីឃើញប្រសិទ្ធភាព។ | មិនមានសត្វល្អិតរស់រានមានជីវិតសូម្បីតែមួយក្បាលត្រូវបានរកឃើញបន្ទាប់ពីការស្តុកទុករយៈពេល ៦ ខែ។ |
| Chemical Fumigation (Methyl Bromide / Phosphine) ការប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីសម្លាប់សត្វល្អិត (Methyl Bromide ឬ Phosphine) |
ចំណាយតិចជាង ងាយស្រួលក្នុងការអនុវត្ត និងមានលក់ទូលំទូលាយនៅលើទីផ្សារបច្ចុប្បន្ន។ | បន្សល់ទុកនូវសំណល់ជាតិពុលលើគ្រាប់អង្ករ សត្វល្អិតអាចវិវត្តន៍ភាពស៊ាំនឹងថ្នាំ និងបង្កផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់បរិស្ថាន។ | មិនត្រូវបានធ្វើតេស្តផ្ទាល់ក្នុងការសិក្សានេះទេ ប៉ុន្តែឯកសារបញ្ជាក់ថាវាមានហានិភ័យខ្ពស់លើសុវត្ថិភាពចំណីអាហារ ដែលពិបាកក្នុងការនាំចេញ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារសម្ភារៈពិសេសសម្រាប់ការបិទជិត និងបរិមាណឧស្ម័ន CO2 ច្រើន ដែលអាចមានតម្លៃខ្ពស់សម្រាប់ការអនុវត្តទ្រង់ទ្រាយធំ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសថៃ (ខេត្ត Pathum Thani) ក្នុងឆ្នាំ ១៩៨៦ ដោយប្រើប្រាស់ពូជអង្ករក្នុងស្រុក។ ដោយសារប្រទេសកម្ពុជាមានអាកាសធាតុត្រូពិច និងប្រភេទអង្ករស្រដៀងគ្នា លទ្ធផលនេះគឺមានភាពពាក់ព័ន្ធខ្ពស់ ប៉ុន្តែទិន្នន័យនេះមានវ័យចំណាស់បន្តិច ដែលតម្រូវឱ្យមានការធ្វើតេស្តឡើងវិញជាមួយបច្ចេកវិទ្យាស្តុកទុកទំនើប។
បច្ចេកទេសនេះមានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងធំធេងសម្រាប់វិស័យកសិកម្មកម្ពុជា ជាពិសេសសម្រាប់ការនាំចេញអង្ករដែលតម្រូវឱ្យគ្មានសំណល់ជាតិពុល។
ជារួម ការប្រើប្រាស់ CO2 គឺជាដំណោះស្រាយប្រកបដោយនិរន្តរភាព និងសុវត្ថិភាពខ្ពស់ក្នុងការថែរក្សាគុណភាពអង្ករកម្ពុជាសម្រាប់ការប្រកួតប្រជែងលើទីផ្សារអន្តរជាតិ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Fumigation (ការប្រើប្រាស់ឧស្ម័នដើម្បីសម្លាប់សត្វល្អិត) | ដំណើរការនៃការបញ្ចូលឧស្ម័ន (ដូចជាឧស្ម័ន CO2) ទៅក្នុងបរិវេណបិទជិត ដើម្បីកម្ចាត់សត្វល្អិតចង្រៃ ឬមេរោគផ្សិតដែលទុំជាប់នឹងគ្រាប់ធញ្ញជាតិ ដោយមិនប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីរាវដែលបន្សល់សំណល់។ | ដូចជាការបិទបន្ទប់ជិតឈឹង រួចបង្ហុយធូបមូសដើម្បីសម្លាប់មូសទាំងអស់ក្នុងបន្ទប់នោះដោយមិនបាច់ដើរវាយ។ |
| Aflatoxins (សារធាតុពុលអាផ្លាតុកស៊ីន) | ជាប្រភេទសារធាតុពុលម្យ៉ាងដែលផលិតដោយមេរោគផ្សិត (ជាពិសេសផ្សិតប្រភេទ Aspergillus) ដែលដុះលើគ្រាប់ធញ្ញជាតិនៅពេលមានសំណើមខ្ពស់ ហើយវាអាចបង្កជំងឺមហារីកថ្លើមដល់មនុស្សប្រសិនបើបរិភោគចូល។ | ដូចជាថ្នាំបំពុលដែលផ្សិតបញ្ចេញមកលើចំណីអាហារ ដែលធ្វើឱ្យយើងឈឺធ្ងន់នៅពេលហូបចុកអាហារដែលដុះផ្សិតនោះ។ |
| Hermetic Sealing / Gas-tight Sealing (ការបិទជិតមិនឱ្យខ្យល់ចេញចូល) | បច្ចេកទេសនៃការប្រើប្រាស់ផ្ទាំងប្លាស្ទិកក្រាស់ៗ (ដូចជា PVC) ដើម្បីរុំស្រោបគំនរអង្ករឱ្យជិតឈឹង ការពារមិនឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរឧស្ម័ន ខ្យល់ ឬសំណើមរវាងបរិយាកាសខាងក្នុងនិងខាងក្រៅ។ | ដូចជាការខ្ចប់ម្ហូបក្នុងប្រអប់ជ័រត្រជាក់ (Tupperware) បិទជិតឈឹងដើម្បីកុំឱ្យខ្យល់ចូល និងរក្សាម្ហូបឱ្យនៅស្រស់បានយូរដោយមិនស្អុយ។ |
| Brabender Visco/Amylograph (ឧបករណ៍វាស់ភាពខាប់ស្អិត) | ជាឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍សម្រាប់វាស់ស្ទង់ពីកម្រិតនៃភាពខាប់ស្អិត និងការប្រែប្រួលរចនាសម្ព័ន្ធរបស់ម្សៅអង្ករនៅពេលដែលវាត្រូវបានដាំឱ្យពុះ ដែលជួយអ្នកស្រាវជ្រាវកំណត់ពីគុណភាពនៃការចម្អិនអង្ករ។ | ដូចជាទែម៉ូម៉ែត្រដែលគ្រូពេទ្យប្រើសម្រាប់វាស់កម្តៅ តែនេះគឺជាឧបករណ៍សម្រាប់វាស់ថាតើបបរអង្ករនោះមានភាពស្អិតកម្រិតណាពេលកំពុងពុះ។ |
| Amylose (អាមីឡូស) | ជាប្រភេទកាបូអ៊ីដ្រាត (ម្សៅ) នៅក្នុងគ្រាប់អង្ករ ដែលកំណត់ភាពស្អិតរបស់បាយ។ អង្ករដែលមានជាតិអាមីឡូសខ្ពស់ ពេលដាំឆ្អិនបាយនឹងរឹងនិងរលាស់ ឯអង្ករមានអាមីឡូសទាប បាយនឹងទន់ស្អិត។ | ដូចជាស៊ីម៉ងត៍នៅក្នុងការលាយបេតុង បើមានស៊ីម៉ងត៍ច្រើនបេតុងនឹងរឹងខ្លាំង បើមានតិចវានឹងទន់ងាយបាក់បែក។ |
| Gelatinization temperature (សីតុណ្ហភាពធ្វើឱ្យកកស្អិត) | សីតុណ្ហភាពដែលគ្រាប់ម្សៅអង្ករចាប់ផ្តើមស្រូបយកទឹក ប៉ោងឡើង ហើយបាត់បង់រចនាសម្ព័ន្ធគ្រាប់របស់វា ក្លាយទៅជាសភាពទន់ស្អិតអំឡុងពេលចម្អិន។ | ដូចជាកម្រិតកម្តៅជាក់លាក់ណាមួយដែលធ្វើឱ្យបំណែកប្លាស្ទិករឹងចាប់ផ្តើមរលាយក្លាយជាទន់និងស្អិត។ |
| Sitophilus oryzae (ខ្មូតអង្ករ) | ជាឈ្មោះវិទ្យាសាស្ត្ររបស់ខ្មូតអង្ករ ដែលជាសត្វល្អិតចង្រៃដ៏ចម្បងមួយតែងតែស៊ីបំផ្លាញគ្រាប់អង្ករនិងធញ្ញជាតិផ្សេងៗកំឡុងពេលស្តុកទុកក្នុងឃ្លាំង។ | ដូចជាកណ្តុរដែលលួចស៊ីស្រូវក្នុងជង្រុក ប៉ុន្តែនេះជាសត្វល្អិតតូចៗដែលរស់នៅ និងទម្លុះស៊ីគ្រាប់អង្ករផ្ទាល់តែម្តង។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
