បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះផ្តោតលើការប្រែប្រួលនៃវប្បធម៌ផលិតកម្មស្រូវ និងការគំរាមកំហែងដល់ការបាត់បង់ពូជស្រូវក្នុងស្រុកដោយសារប្រព័ន្ធកសិកម្មបែបទំនើប និងមូលធននិយមនៅខេត្តចាន់ថាបុរី (Chanthaburi) ប្រទេសថៃ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវបែបគុណភាព (Qualitative Research) ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីតំបន់ចំនួន៣ផ្សេងគ្នាគឺ តំបន់ជើងភ្នំ តំបន់វាលរាប និងតំបន់មាត់សមុទ្រ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Traditional / Local Rice Farming ការធ្វើកសិកម្មស្រូវក្នុងស្រុក ឬតាមបែបប្រពៃណី |
ទាមទារដើមទុនទាប ជួយអភិរក្សពូជស្រូវក្នុងស្រុក លើកកម្ពស់ទេសចរណ៍កសិកម្ម និងថែរក្សាវប្បធម៌ជួយយកអាសាគ្នា (Mutual aid)។ | ទទួលបានទិន្នផលទាប ចំណាយពេលដាំដុះយូរ (ធ្វើបានតែ១ទៅ២ដងក្នុងមួយឆ្នាំ) និងត្រូវការកម្លាំងពលកម្មមនុស្សឬសត្វច្រើន។ | បង្កើតចំណូលបន្ថែម និងកាត់បន្ថយបំណុល តាមរយៈការកែច្នៃបន្ថែម (ឧ. ត្បាញកន្ទេលកក់) និងការរៀបចំទេសចរណ៍សហគមន៍កសិកម្ម។ |
| Modern Commercial Rice Farming ការធ្វើកសិកម្មស្រូវពាណិជ្ជកម្មបែបទំនើប |
ទទួលបានទិន្នផលខ្ពស់ ប្រើពេលខ្លីក្នុងការប្រមូលផល (អាចធ្វើបាន២ទៅ៣ដងក្នុងមួយឆ្នាំ) និងឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការទីផ្សារធំ។ | ចំណាយដើមទុនខ្ពស់លើគ្រឿងចក្រនិងគីមីកសិកម្ម ដែលជាហេតុធ្វើឱ្យកសិករងាយធ្លាក់ក្នុងបំណុល និងបណ្តាលឱ្យបាត់បង់ពូជស្រូវប្រពៃណី។ | ទោះបីជាផលិតបានបរិមាណច្រើនក៏ដោយ កសិករនៅតែប្រឈមនឹងការខាតបង់និងបំណុលវ័ណ្ឌកនៅពេលទីផ្សារស្រូវធ្លាក់ថ្លៃ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះពឹងផ្អែកលើទិន្នន័យគុណភាពតាមរយៈការចុះសង្កេតផ្ទាល់ ប៉ុន្តែបើនិយាយពីការអនុវត្តជាក់ស្តែងក្នុងវិស័យកសិកម្ម វាទាមទារធនធានដូចខាងក្រោម៖
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងតំបន់ចំនួន៣ នៃខេត្តចាន់ថាបុរី (Chanthaburi) ប្រទេសថៃ ដែលមានលក្ខណៈភូមិសាស្ត្រខុសៗគ្នា (ជើងភ្នំ វាលទំនាប និងមាត់សមុទ្រ)។ ទិន្នន័យនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីបរិបទកសិករខ្នាតតូចដែលរងឥទ្ធិពលពីប្រព័ន្ធមូលធននិយម។ វាមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ព្រោះកសិករខ្មែរក៏កំពុងប្រឈមនឹងការផ្លាស់ប្តូរពីកសិកម្មប្រពៃណីទៅកសិកម្មពាណិជ្ជកម្ម និងបញ្ហាបំណុលស្រដៀងគ្នានេះដែរ។
គំរូនៃការអភិរក្សពូជស្រូវ គួបផ្សំនឹងការរៀបចំទេសចរណ៍កសិកម្មនេះ គឺមានសក្តានុពលខ្លាំង និងអាចយកមកអនុវត្តប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍសហគមន៍ជនបទនៅកម្ពុជា។
ការរួមបញ្ចូលគ្នារវាងការដាំដុះស្រូវសរីរាង្គ អត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ និងវិស័យទេសចរណ៍ អាចបង្កើតជាយុទ្ធសាស្ត្រថ្មីមួយដែលជួយកសិករកម្ពុជាឱ្យរួចផុតពីបំណុលនិងមាននិរន្តរភាពសេដ្ឋកិច្ច។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Qualitative Research | ជាវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវដែលមិនផ្តោតលើតួលេខឬស្ថិតិ ប៉ុន្តែផ្តោតលើការប្រមូលទិន្នន័យតាមរយៈការសម្ភាសន៍ និងការសង្កេត ដើម្បីយល់ដឹងស៊ីជម្រៅពីអត្ថន័យ បទពិសោធន៍ និងបរិបទសង្គម-វប្បធម៌របស់មនុស្ស។ | ដូចជាការជជែកសួរនាំពីអារម្មណ៍ និងហេតុផលដែលនាំឱ្យមិត្តភក្តិអ្នកចូលចិត្តមើលកុនរឿងមួយ ជំនួសឱ្យការគ្រាន់តែរាប់ចំនួនសំបុត្រដែលលក់ដាច់។ |
| Theoretical Sampling | ជាបច្ចេកទេសជ្រើសរើសអ្នកចូលរួមក្នុងការស្រាវជ្រាវដោយផ្អែកលើតម្រូវការនៃទ្រឹស្តី ឬប្រធានបទដែលកំពុងសិក្សា ពោលគឺរើសយកតែអ្នកដែលអាចផ្តល់ព័ត៌មានជាក់លាក់និងស៊ីជម្រៅបំផុតទាក់ទងនឹងបញ្ហានោះ។ | ដូចជាការរើសយកអ្នកដែលចេះលេងហ្គីតាមកចូលក្រុមតន្ត្រី ព្រោះក្រុមរបស់អ្នកកំពុងខ្វះអ្នកលេងហ្គីតា។ |
| Local wisdom | ជាចំណេះដឹង ជំនាញ និងការអនុវត្តដែលសហគមន៍មួយបានបង្កើតឡើង និងបន្តកែច្នៃពីមួយជំនាន់ទៅមួយជំនាន់ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រចាំថ្ងៃ និងសម្របខ្លួនទៅនឹងបរិស្ថានធម្មជាតិក្នុងតំបន់របស់ពួកគេ។ | ដូចជារូបមន្តផ្សំថ្នាំបុរាណ ឬវិធីធ្វើប្រហុកដែលយាយតាបន្សល់ទុកឱ្យកូនចៅ ដើម្បីរក្សាទុកហូបបានយូរ។ |
| Mutual aid | ជាប្រព័ន្ធនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសង្គម ដែលអ្នកភូមិជួយកម្លាំងពលកម្មគ្នាទៅវិញទៅមកក្នុងការធ្វើកសិកម្ម ឬសាងសង់លំនៅដ្ឋាន ដោយមិនប្រើប្រាស់លុយជាការទូទាត់ (ប្រវត្តិសាស្ត្រថៃហៅថា ការយកកម្លាំង/ចុះខែក ឯខ្មែរហៅថា ប្រវ៉ាស់ដៃ)។ | ដូចជាថ្ងៃនេះអ្នកជិតខាងមកជួយស្ទូងស្រូវផ្ទះយើង ហើយថ្ងៃស្អែកយើងទៅជួយស្ទូងស្រូវផ្ទះគេវិញ។ |
| Agritourism | ជាការរួមបញ្ចូលគ្នារវាងវិស័យកសិកម្ម និងវិស័យទេសចរណ៍ ដោយរៀបចំកសិដ្ឋាន ឬវាលស្រែឱ្យទៅជាកន្លែងកម្សាន្ត ដែលអនុញ្ញាតឱ្យភ្ញៀវទេសចរមកទស្សនា សិក្សា និងទទួលបានបទពិសោធន៍ពីជីវភាពកសិករ។ | ដូចជាការបើកចម្ការផ្លែឈើឱ្យភ្ញៀវទេសចរទិញសំបុត្រចូលទស្សនា និងបេះផ្លែឈើហូបដោយផ្ទាល់ដៃ។ |
| Commercial agriculture | ជាប្រព័ន្ធកសិកម្មបែបទំនើបដែលផ្តោតលើការផលិតក្នុងទ្រង់ទ្រាយធំ ដោយប្រើប្រាស់ដើមទុន គ្រឿងចក្រ ជីគីមី និងថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិត ដើម្បីទទួលបានទិន្នផលខ្ពស់បំផុតសម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ទៅទីផ្សារនិងស្វែងរកប្រាក់ចំណេញ។ | ដូចជាការបើករោងចក្រផលិតនំប៉័ងរាប់ពាន់ដុំក្នុងមួយថ្ងៃ ដើម្បីយកទៅបោះដុំលក់តាមផ្សារទំនើប ជំនួសឱ្យការធ្វើញ៉ាំតែក្នុងផ្ទះ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
