បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមានគោលបំណងសិក្សាពីការគ្រប់គ្រងទេសចរណ៍ផ្អែកលើសហគមន៍ (Community-Based Tourism) និងស្វែងយល់ពីសក្តានុពល ការចូលរួមរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ និងបញ្ហាប្រឈមនានានៅក្នុងតំបន់ទេសចរណ៍វប្បធម៌ "ត្នោត ស្រែ សមុទ្រ" (Plam Paddy Sea) ក្នុងស្រុកសៈទិងព្រះ (Sathing Phra) ខេត្តសុងខ្លា (Songkhla) ប្រទេសថៃ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះត្រូវបានអនុវត្តដោយប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវចម្រុះ រួមមានការប្រមូលទិន្នន័យពីឯកសារ ការសម្ភាសន៍ និងការស្ទង់មតិពីអ្នកពាក់ព័ន្ធ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Community-Based Tourism (CBT) Model ទម្រង់នៃការគ្រប់គ្រងទេសចរណ៍ផ្អែកលើសហគមន៍ |
ជួយលើកកម្ពស់ជីវភាពប្រជាជនមូលដ្ឋាន ថែរក្សាប្រពៃណីវប្បធម៌ និងផ្តល់អំណាចសម្រេចចិត្តដល់សហគមន៍។ | ទាមទារការសម្របសម្រួលខ្លាំងជាមួយអាជ្ញាធរ ហើយងាយរងគ្រោះដោយសារកត្តាអាកាសធាតុ (រដូវវស្សា) ដែលធ្វើឱ្យរអាក់រអួលដល់សកម្មភាព។ | បានបង្កើតជាកញ្ចប់ទស្សនាចរណ៍ (១ថ្ងៃ និង ២ថ្ងៃ១យប់) ដោយរួមបញ្ចូលវប្បធម៌ ត្នោត ស្រែ និងសមុទ្រ ប្រកបដោយជោគជ័យ។ |
| SWOT Analysis Framework ក្របខ័ណ្ឌនៃការវិភាគ SWOT |
ជួយកំណត់យ៉ាងច្បាស់នូវចំណុចខ្លាំង ចំណុចខ្សោយ ឱកាស និងការគំរាមកំហែង ដើម្បីរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រអភិវឌ្ឍន៍ចំគោលដៅ។ | ទាមទារទិន្នន័យគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ និងការចូលរួមផ្តល់មតិដោយស្មោះត្រង់ពីគ្រប់ភាគី បើមិនដូច្នេះទេការវាយតម្លៃអាចមានភាពលម្អៀង។ | រកឃើញថាចំណុចខ្សោយធំបំផុតរបស់សហគមន៍គឺ កង្វះហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងកង្វះការគាំទ្រជាផ្លូវការពីអាជ្ញាធររដ្ឋ។ |
| Mixed-Methods Evaluation (Questionnaires & Interviews) វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃចម្រុះ (កម្រងសំណួរ និងការសម្ភាសន៍) |
ផ្តល់ទិន្នន័យទាំងបរិមាណវិស័យ (កម្រិតនៃការចូលរួម) និងគុណវិស័យ (មតិយោបល់ផ្ទាល់ពីមេដឹកនាំសហគមន៍)។ | ទំហំសំណាកមានកំណត់តូច (៥០នាក់សម្រាប់កម្រងសំណួរ) អាចកំណត់តំណាងភាពនៃទិន្នន័យទូទៅរបស់សហគមន៍ទាំងមូល។ | បង្ហាញថាកម្រិតនៃការចូលរួមរបស់សហគមន៍ស្ថិតក្នុងកម្រិតមធ្យម (មធ្យមភាគ ២.៦៩/៥.០០) ដែលបង្ហាញពីតម្រូវការក្នុងការជំរុញបន្ថែមពីស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តទម្រង់ទេសចរណ៍នេះ និងការស្រាវជ្រាវទាមទារនូវកិច្ចសហការយ៉ាងជិតស្និទ្ធរវាងសហគមន៍ និងអាជ្ញាធរ ព្រមទាំងធនធានមូលដ្ឋានមួយចំនួនធំ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយផ្តោតតែលើភូមិសាស្ត្រស្រុកសៈទិងព្រះ ខេត្តសុងខ្លា ប្រទេសថៃ ដោយមានអ្នកឆ្លើយកម្រងសំណួរត្រឹមតែ ៥០នាក់ ដែលទិន្នន័យអាចមានភាពលម្អៀងទៅរកបរិបទសង្គមថៃទីតាំងនោះ។ ទោះជាយ៉ាងណា វាមានសារៈសំខាន់សម្រាប់កម្ពុជា ព្រោះតំបន់ជនបទជាច្រើនរបស់យើងមានលក្ខណៈភូមិសាស្ត្រ (ដើមត្នោត វាលស្រែ បឹងបួ) និងរបៀបរស់នៅស្រដៀងគ្នានេះ ដែលងាយស្រួលក្នុងការយកគំរូតាម។
ទម្រង់នៃការគ្រប់គ្រងទេសចរណ៍សហគមន៍នេះមានប្រយោជន៍ និងអាចយកមកអនុវត្តបានយ៉ាងល្អសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍវិស័យទេសចរណ៍នៅតំបន់ជនបទនៃប្រទេសកម្ពុជា។
ជារួម ការអនុវត្តគំរូនេះអាចជួយលើកស្ទួយជីវភាពប្រជាជនមូលដ្ឋាននៅកម្ពុជា តាមរយៈការទាញយកសក្តានុពលវប្បធម៌ និងធម្មជាតិដែលមានស្រាប់មកបំប្លែងជាផលិតផលទេសចរណ៍ដ៏ទាក់ទាញដោយមានការចូលរួមពីប្រជាជនផ្ទាល់។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Community - Based Tourism | ជាទម្រង់នៃការអភិវឌ្ឍវិស័យទេសចរណ៍ដែលផ្តល់សិទ្ធិអំណាច និងការគ្រប់គ្រងស្ទើរតែទាំងស្រុងទៅសហគមន៍មូលដ្ឋានក្នុងការរៀបចំផែនការ និងការសម្រេចចិត្ត ដើម្បីធានាថាប្រាក់ចំណូលនិងអត្ថប្រយោជន៍នានាត្រូវបានបែងចែកដោយសមធម៌ដល់ប្រជាជនក្នុងតំបន់។ | ដូចជាការបណ្តាក់ទុនរួមគ្នាបើកអាជីវកម្មក្នុងភូមិ ដែលអ្នកភូមិទាំងអស់ជាម្ចាស់ភាគហ៊ុន និងមានសិទ្ធិសម្រេចចិត្តរួមគ្នា។ |
| SWOT Analysis | ជាឧបករណ៍វិភាគយុទ្ធសាស្ត្រដែលជួយវាយតម្លៃកត្តាខាងក្នុង (ចំណុចខ្លាំង និងចំណុចខ្សោយ) និងកត្តាខាងក្រៅ (ឱកាស និងការគំរាមកំហែង) ដើម្បីរៀបចំផែនការអភិវឌ្ឍន៍សហគមន៍ ឬគម្រោងណាមួយឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព និងចៀសវាងហានិភ័យ។ | ដូចជាការពិនិត្យសុខភាពមុនពេលប្រកួតកីឡា ដោយត្រូវដឹងពីកម្លាំងរបស់ខ្លួនឯង ជំងឺប្រចាំកាយ អាកាសធាតុខាងក្រៅ និងសក្តានុពលគូប្រកួត។ |
| Ecotourism | ជាការធ្វើដំណើរទេសចរណ៍ទៅកាន់តំបន់ធម្មជាតិ ដោយមានការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ក្នុងការអភិរក្សបរិស្ថាន និងវប្បធម៌មូលដ្ឋាន ព្រមទាំងផ្តល់ចំណេះដឹងដល់អ្នកទេសចរពីសារៈសំខាន់នៃប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី។ | ដូចជាការចូលទស្សនាសារមន្ទីរដែលធម្មជាតិជាកន្លែងតាំងបង្ហាញ ហើយយើងត្រូវដើរមើលដោយប្រុងប្រយ័ត្នបំផុតមិនឱ្យខូចខាតវត្ថុទាំងនោះឡើយ។ |
| Mass Tourism | ជាទម្រង់ទេសចរណ៍ដែលមានចំនួនភ្ញៀវទេសចរច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់សម្រុកទៅកាន់គោលដៅតែមួយក្នុងពេលតែមួយ ដែលជារឿយៗបង្កផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់បរិស្ថាន និងសង្គមរស់នៅរបស់ប្រជាជនមូលដ្ឋាន។ | ដូចជាការសម្រុកទៅទិញទំនិញបញ្ចុះតម្លៃនៅផ្សារក្នុងថ្ងៃតែមួយ ដែលធ្វើឱ្យស្ទះចរាចរណ៍ ពេញហាង និងបន្សល់ទុកសម្រាមរាយប៉ាយ។ |
| Focus Group | ជាវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវបែបគុណវិស័យ ដែលប្រមូលផ្តុំមនុស្សមួយក្រុមតូចមានលក្ខណៈសម្បត្តិស្រដៀងគ្នា ដើម្បីពិភាក្សា ផ្លាស់ប្តូរមតិយោបល់ និងស្វែងយល់ស៊ីជម្រៅពីបញ្ហា ឬតម្រូវការជាក់លាក់ណាមួយនៅក្នុងគម្រោង។ | ដូចជាការហៅចាស់ទុំក្នុងភូមិពីរបីនាក់មកអង្គុយជុំគ្នាផឹកតែ ដើម្បីជជែករកដំណោះស្រាយរឿងជួសជុលផ្លូវក្នុងភូមិ។ |
| Genuine Participation | ជាកម្រិតនៃការចូលរួមយ៉ាងពិតប្រាកដដែលប្រជាជនមានសិទ្ធិពេញលេញក្នុងការគិត សម្រេចចិត្ត អនុវត្ត និងវាយតម្លៃគម្រោងតាំងពីចំណុចចាប់ផ្តើមរហូតដល់បញ្ចប់ មិនមែនគ្រាន់តែជាការចូលរួមជាទម្រង់គំរូឡើយ។ | ដូចជាការអនុញ្ញាតឱ្យកូនៗជួយរៀបចំមុខម្ហូប និងទិញគ្រឿងទេសសម្រាប់ជប់លៀងគ្រួសារ មិនមែនគ្រាន់តែហៅពួកគេមកញ៉ាំពេលមុខម្ហូបឆ្អិនរួចរាល់នោះទេ។ |
| Rating Scales | ជាឧបករណ៍សម្រាប់វាស់ស្ទង់កម្រិតមតិយោបល់ ភាពយល់ស្រប ឬការពេញចិត្តរបស់អ្នកចូលរួមឆ្លើយកម្រងសំណួរ តាមរយៈជម្រើសចម្លើយជាលេខ (ឧទាហរណ៍៖ ពីលេខ ១ ដល់ ៥) ដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការវិភាគទិន្នន័យជាបរិមាណវិស័យ។ | ដូចជាការឱ្យពិន្ទុផ្កាយលើសេវាកម្មកុម្ម៉ង់ម្ហូប ដែលផ្កាយ ១ គឺអន់បំផុត ហើយផ្កាយ ៥ គឺល្អឥតខ្ចោះ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
