បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះពិភាក្សាអំពីបញ្ហានៃការធ្លាក់ចុះចំនួនប្រជាជន និងភាពចាស់ជរានៅតាមតំបន់ជនបទក្នុងប្រទេសជប៉ុន ដោយស្វែងយល់ពីរបៀបដែលសហគមន៍កសិករខ្នាតតូចអាចប្រើប្រាស់ទេសចរណ៍ជនបទដើម្បីរក្សាស្វ័យភាព និងទ្រទ្រង់ជីវភាពរស់នៅរបស់ពួកគេ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវប្រៀបធៀប និងការចុះសង្កេតផ្ទាល់ជាប្រចាំនៅតំបន់គោលដៅ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៥ មក។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Peasant-like rural tourism ទេសចរណ៍ជនបទបែបកសិករ |
ងាយស្រួលចាប់ផ្តើមដោយប្រើប្រាស់ធនធានគ្រួសារមានស្រាប់ មិនទាមទារដើមទុនច្រើន និងរក្សាបាននូវភាពស្វ័យភាពកម្រិតគ្រួសារ។ | ពឹងផ្អែកខ្លាំងលើកម្លាំងពលកម្មគ្រួសារផ្ទាល់ និងមិនសូវមានសមត្ថភាពបង្កើតការងារថ្មីៗប្រកបដោយភាពទាក់ទាញសម្រាប់យុវជនជំនាន់ក្រោយ។ | បង្កើន "ចំនួនប្រជាជនដែលមានទំនាក់ទំនង" (Relationship population) ដែលត្រលប់មកទស្សនាជាប្រចាំ និងជួយទ្រទ្រង់ជីវភាពគ្រួសារកសិករខ្នាតតូចតាមរយៈសកម្មភាពពហុមុខរបរ (Pluriactivity)។ |
| Community-based entrepreneurial rural tourism ទេសចរណ៍ជនបទជាសហគ្រិនផ្អែកលើសហគមន៍ |
បង្កើតតម្លៃបន្ថែមខ្ពស់ បង្កើតការងារប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិតសម្រាប់យុវជន និងជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចមូលដ្ឋានតាមរយៈការបែងចែកការងារច្បាស់លាស់។ | ទាមទារការរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធស្ថាប័នយ៉ាងស្មុគស្មាញ ភាពជាអ្នកដឹកនាំខ្លាំង និងសមត្ថភាពគ្រប់គ្រងសហគមន៍ទាំងមូលប្រកបដោយភាពសុខដុម។ | ប្រែក្លាយភូមិទាំងមូលទៅជា "សារមន្ទីរអេកូឡូស៊ី" (Eco-Museum) ដែលអាចទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរប្រមាណ ៣០,០០០ នាក់ក្នុងមួយឆ្នាំ និងធានាបាននូវនិរន្តរភាពសេដ្ឋកិច្ច។ |
| Mass tourism ទេសចរណ៍មហាជន |
អាចទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរក្នុងចំនួនដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ និងបង្កើតប្រាក់ចំណេញសេដ្ឋកិច្ចក្នុងទំហំធំ។ | ផ្តល់អាទិភាពលើប្រាក់ចំណេញជាជាងការថែរក្សាវប្បធម៌ពិតប្រាកដ និងជារឿយៗត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយក្រុមហ៊ុនវិនិយោគធំៗ ធ្វើឱ្យប្រជាជនមូលដ្ឋានគ្រាន់តែជាអ្នកស៊ីឈ្នួល។ | ការរៀបចំសកម្មភាពវប្បធម៌ (ឧ. របាំប្រពៃណី Kagura) ជារៀងរាល់យប់ដើម្បីបម្រើតម្រូវការភ្ញៀវទេសចរ ដែលអាចធ្វើឱ្យបាត់បង់អត្តសញ្ញាណដើមបន្តិចម្តងៗ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ឯកសារនេះមិនបានបញ្ជាក់ពីការចំណាយលើបច្ចេកវិទ្យាឬផ្នែករឹងឡើយ ប៉ុន្តែផ្តោតសំខាន់លើការកៀរគរធនធានសង្គម ធនធានមនុស្ស និងការទាញយកប្រយោជន៍ពីធនធានធម្មជាតិក្នុងតំបន់។
ការសិក្សានេះត្រូវបានអនុវត្តនៅក្នុងតំបន់ Takachihogo–Shiibayama ប្រទេសជប៉ុន ដែលជាតំបន់ប្រឈមនឹងបញ្ហាប្រជាជនចាស់ជរា និងការធ្វើចំណាកស្រុក។ ទិន្នន័យបានមកពីសហគមន៍កសិករដែលមានមូលដ្ឋានវប្បធម៌រឹងមាំ និងមានការគាំទ្រពីគោលនយោបាយរដ្ឋាភិបាលយ៉ាងសកម្ម (ដូចជា Nohaku)។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា បរិបទនេះមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងដោយសារតំបន់ជនបទជាច្រើនក៏កំពុងប្រឈមនឹងការចំណាកស្រុករបស់យុវជន ដែលទាមទារឱ្យមានគំរូអភិវឌ្ឍន៍ដើម្បីរក្សាពួកគេឱ្យនៅមូលដ្ឋាន។
គំរូទេសចរណ៍ទាំងពីរនេះមានភាពពាក់ព័ន្ធ និងអាចយកមកសម្របសម្រួលអនុវត្តបានយ៉ាងល្អដើម្បីអភិវឌ្ឍវិស័យទេសចរណ៍សហគមន៍ (CBT) និងកសិទេសចរណ៍នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
ការរួមបញ្ចូលគ្នានូវភាពស្វ័យភាពជាលក្ខណៈគ្រួសារ និងការរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធអាជីវកម្មរួមរបស់សហគមន៍ នឹងក្លាយជាយុទ្ធសាស្ត្រដ៏សំខាន់ក្នុងការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ និងបញ្ឈប់ការធ្វើចំណាកស្រុកនៅតាមតំបន់ជនបទនៃប្រទេសកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Pluriactivity (សកម្មភាពពហុមុខរបរ / ការប្រកបមុខរបរច្រើន) | គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រចិញ្ចឹមជីវិតដែលប្រជាជននៅតំបន់ជនបទប្រកបមុខរបរឬធ្វើសកម្មភាពច្រើនក្នុងពេលតែមួយ ដូចជាធ្វើកសិកម្មផង ផ្តល់សេវាកម្មទេសចរណ៍ផង ធ្វើការងាររដ្ឋបាលផង និងចូលរួមការងារសង្គមផ្សេងៗ ដើម្បីធានាបាននូវស្ថិរភាពសេដ្ឋកិច្ចនិងភាពធន់នៃជីវភាពគ្រួសារ។ | ដូចជាមនុស្សម្នាក់ដែលមានតួនាទីច្រើនក្នុងពេលតែមួយ គឺធ្វើស្រែផង បើកផ្ទះសំណាក់ផង និងធ្វើជាសន្តិសុខភូមិផង ដើម្បីរកចំណូលនិងជួយសង្គម។ |
| Relationship population (ចំនួនប្រជាជនដែលមានទំនាក់ទំនង / ប្រជាជនទាក់ទង) | គឺជាគំនិតនៃការកសាងបណ្តាញប្រជាជនដែលមិនមែនជាអ្នករស់នៅអចិន្ត្រៃយ៍ក្នុងភូមិ ប៉ុន្តែពួកគេមានក្តីស្រលាញ់ ឧស្សាហ៍មកលេង ទិញផលិតផល និងជួយគាំទ្រសកម្មភាពសហគមន៍នោះជាប្រចាំ ដែលជួយដោះស្រាយបញ្ហាខ្វះខាតកម្លាំងមនុស្សនិងជំរុញសេដ្ឋកិច្ចមូលដ្ឋាន។ | ដូចជាភ្ញៀវប្រចាំដែលតែងតែមកលេងផ្ទះមិត្តភក្តិនៅឯស្រុកកំណើតជារៀងរាល់ឆ្នាំ ហើយជួយទិញឥវ៉ាន់និងចូលរួមពិធីបុណ្យភូមិ ទោះបីជាពួកគេមិនរស់នៅទីនោះផ្ទាល់ក៏ដោយ។ |
| Nohaku (ការស្នាក់នៅតាមជនបទ / ណូហាគូ) | គឺជាកម្មវិធីគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាលជប៉ុន ដែលលើកទឹកចិត្តឱ្យមានការរៀបចំកន្លែងស្នាក់នៅតាមផ្ទះកសិករនៅតំបន់ជនបទ (Countryside stay) ដើម្បីឱ្យភ្ញៀវទេសចរអាចស្វែងយល់ពីវប្បធម៌ របៀបរស់នៅ និងបទពិសោធន៍ធ្វើកសិកម្មដោយផ្ទាល់ជាមួយម្ចាស់ផ្ទះ។ | ដូចជាកម្មវិធី Homestay របស់កម្ពុជាយើង ដែលភ្ញៀវទេសចរទៅស្នាក់នៅផ្ទះអ្នកភូមិ ហូបបាយជុំគ្នា និងរៀនធ្វើស្រែ ឬនេសាទត្រីជាមួយអ្នកភូមិ។ |
| Peasant-like rural tourism (ទេសចរណ៍ជនបទបែបកសិករ) | គឺជាទម្រង់នៃអាជីវកម្មទេសចរណ៍ដែលដំណើរការដោយគ្រួសារកសិករនីមួយៗ ដោយប្រើប្រាស់ធនធានផ្ទាល់ខ្លួន និងកម្លាំងពលកម្មក្នុងគ្រួសារផ្ទាល់។ គោលដៅចម្បងរបស់ពួកគេមិនមែនដើម្បីពង្រីកអាជីវកម្មស្វែងរកប្រាក់ចំណេញច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់នោះទេ ប៉ុន្តែគឺដើម្បីផ្លាស់ប្តូរបទពិសោធន៍ និងរក្សាគុណភាពជីវិត។ | ដូចជាគ្រួសារកសិករមួយរៀបចំបន្ទប់ទំនេរក្នុងផ្ទះឱ្យភ្ញៀវស្នាក់នៅ និងបម្រើម្ហូបអាហារដែលដាំដុះដោយខ្លួនឯង ដោយមិនខ្វល់ខ្វាយពីការបើកជាសណ្ឋាគារធំដុំនោះទេ។ |
| Community-based entrepreneurial rural tourism (ទេសចរណ៍សហគ្រិនផ្អែកលើសហគមន៍) | គឺជាគំរូអាជីវកម្មដែលសហគមន៍ទាំងមូលចងក្រងគ្នាជាក្រុមហ៊ុន ឬអង្គការដើម្បីគ្រប់គ្រងសកម្មភាពទេសចរណ៍ ដោយមានការបែងចែកការងារច្បាស់លាស់តាមជំនាញរបស់សមាជិកម្នាក់ៗ ដើម្បីបង្កើតផលិតផលនិងសេវាកម្មដែលមានតម្លៃបន្ថែមខ្ពស់ និងធានានិរន្តរភាពសេដ្ឋកិច្ចរបស់សហគមន៍ទាំងមូល។ | ដូចជាអ្នកភូមិទាំងមូលរួបរួមគ្នាតាំងជាក្រុមហ៊ុនមួយ ដោយអ្នកខ្លះពូកែចម្អិនអាហារ អ្នកខ្លះពូកែធ្វើវត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ ហើយចែករំលែកប្រាក់ចំណេញគ្នាដើម្បីអភិវឌ្ឍភូមិ។ |
| Eco-museum (សារមន្ទីរអេកូឡូស៊ី / សារមន្ទីរបរិស្ថានរស់) | គឺជាគោលគំនិតដែលចាត់ទុកភូមិឬសហគមន៍ទាំងមូល រួមទាំងទេសភាពធម្មជាតិ វប្បធម៌ ទំនៀមទម្លាប់ ប្រាសាទបុរាណ និងរបៀបរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ ថាជាតំបន់អភិរក្សនិងតាំងពិព័រណ៍រស់ ដែលភ្ញៀវទេសចរអាចចូលរួមទស្សនា និងស្វែងយល់ដោយផ្ទាល់។ | ដូចជាការចាត់ទុកភូមិធម្មជាតិទាំងមូលជាកន្លែងតាំងពិព័រណ៍រស់ ដែលភ្ញៀវអាចដើរមើលទេសភាព មើលការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ និងភ្លក់ម្ហូបប្រពៃណី ជំនួសឱ្យការតាំងរបស់របរតែក្នុងអគារបិទជិត។ |
| Repeasantization (ការវិលត្រឡប់ទៅជាកសិករវិញ) | គឺជាបាតុភូតសង្គមដែលប្រជាជន (ភាគច្រើនជាអ្នកចូលនិវត្តន៍ ឬអ្នកដែលធ្លាប់ធ្វើចំណាកស្រុកទៅរស់នៅទីក្រុង) បានសម្រេចចិត្តត្រលប់មកស្រុកកំណើតនៅតំបន់ជនបទវិញ ដើម្បីប្រកបរបរកសិកម្មខ្នាតតូចសម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ខ្លួនឯង និងចូលរួមក្នុងសកម្មភាពសហគមន៍។ | ដូចជាមន្ត្រីរាជការ ឬបុគ្គលិកក្រុមហ៊ុនដែលចូលនិវត្តន៍ពីទីក្រុង ហើយត្រលប់ទៅស្រុកកំណើតវិញដើម្បីដាំបន្លែ ចិញ្ចឹមមាន់ និងរស់នៅបែបសាមញ្ញ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
