បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមានគោលបំណងសិក្សាពីឥទ្ធិពលនៃការប្រើប្រាស់អ័រម៉ូន Juvenile ទៅលើការបង្កើនទិន្នផល និងគុណភាពនៃសំបុកដង្កូវនាង ដែលជាតម្រូវការចាំបាច់សម្រាប់កសិករចិញ្ចឹមដង្កូវនាងយកសូត្រ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការពិសោធន៍ចិញ្ចឹមដង្កូវនាងចំនួន ៤ វគ្គត្រូវបានធ្វើឡើងក្នុងឆ្នាំ១៩៨០ ដោយធ្វើការបាញ់អ័រម៉ូននៅពេលវេលាខុសៗគ្នាដើម្បីប្រៀបធៀបទិន្នផល។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Untreated Control ការមិនប្រើប្រាស់អ័រម៉ូន (ក្រុមត្រួតពិនិត្យ) |
មិនតម្រូវឱ្យមានការចំណាយបន្ថែមលើការទិញអ័រម៉ូន ឬកម្លាំងពលកម្មក្នុងការបាញ់ថ្នាំ។ | ទិន្នផលសំបុកដង្កូវនាងមានកម្រិតទាប ដែលធ្វើឱ្យបាត់បង់ឱកាសទទួលបានប្រាក់ចំណូលខ្ពស់ពីបរិមាណចំណីដែលបានផ្តល់។ | ទម្ងន់សំបុកសរុប និងទម្ងន់ក្នុងមួយសំបុកគឺទាបជាងគេបំផុតធៀបនឹងក្រុមផ្សេង។ |
| Juvenile Hormone Spraying (48 & 72 hrs after molting) ការបាញ់អ័រម៉ូន Juvenile (៤៨ និង ៧២ម៉ោង ក្រោយការសកសំណក) |
ជួយជំរុញការលូតលាស់របស់ដង្កូវនាងបានយ៉ាងល្អ និងបង្កើនទម្ងន់សំបុកដោយមិនបាច់ប្រើចំណីច្រើនលើសលប់។ | ទាមទារភាពសុក្រឹតពេលវេលាក្នុងការបាញ់ (ម៉ោងទី៤៨ ទៅ ៧២) និងត្រូវចំណាយលើការទិញអ័រម៉ូន។ | បង្កើនទម្ងន់សំបុកសរុបពី ៥% ទៅ ១០% និងទម្ងន់ក្នុងមួយសំបុកពី ៩% ទៅ ១៣%។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តបច្ចេកទេសនេះទាមទារការចំណាយតិចតួចប៉ុណ្ណោះ ហើយងាយស្រួលអនុវត្តសម្រាប់កសិករ ដោយផ្តោតសំខាន់លើការទិញសារធាតុអ័រម៉ូន និងការគ្រប់គ្រងពេលវេលា។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសថៃក្នុងឆ្នាំ១៩៨០ ដោយប្រើប្រាស់ពូជដង្កូវនាងដែលធន់នឹងអាកាសធាតុនៅទីនោះ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ទោះបីជាមានអាកាសធាតុប្រហាក់ប្រហែលគ្នាក៏ដោយ លទ្ធផលអាចមានការប្រែប្រួលអាស្រ័យលើពូជដង្កូវនាងក្នុងស្រុក (ឧទាហរណ៍ ពូជសូត្រខ្មែរ) គុណភាពស្លឹកមន និងបច្ចេកទេសចិញ្ចឹមជាក់ស្តែងរបស់កសិករខ្មែរ។
វិធីសាស្ត្រនៃការប្រើប្រាស់អ័រម៉ូននេះមានសក្តានុពលខ្ពស់ និងអាចយកមកអនុវត្តដើម្បីជួយស្តារវិស័យត្បាញសូត្រនៅកម្ពុជាបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។
ការធ្វើសមាហរណកម្មបច្ចេកទេសបាញ់អ័រម៉ូននេះចូលទៅក្នុងផលិតកម្មសូត្រក្នុងស្រុក នឹងក្លាយជាជំហានដ៏សំខាន់មួយក្នុងការបង្កើនទាំងបរិមាណ និងគុណភាពសូត្រខ្មែរឱ្យមានភាពប្រកួតប្រជែង។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Juvenile hormone (អ័រម៉ូន Juvenile) | ជាអ័រម៉ូនធម្មជាតិនៅក្នុងសត្វល្អិតដែលគ្រប់គ្រងការលូតលាស់ និងរារាំងការវិវត្តពីដង្កូវទៅជាសត្វពេញវ័យលឿនពេក។ ក្នុងវិស័យកសិកម្មចិញ្ចឹមដង្កូវនាង គេប្រើប្រាស់អ័រម៉ូនសិប្បនិម្មិតនេះដើម្បីពន្យារពេលដំណាក់កាលជាដង្កូវ ជួយឱ្យវាស៊ីចំណីបានច្រើនថ្ងៃជាងមុន និងផលិតសំបុកបានធំជាងមុន។ | ដូចជាថ្នាំប៉ូវដែលជួយពន្យារភាពក្មេងខ្ចីរបស់ដង្កូវនាង ទុកពេលឱ្យវាស៊ីចំណីបានច្រើន និងធាត់ល្អមុនពេលវាសង់សំបុក។ |
| 5th stage silkworm larvae (ដង្កូវនាងដំណាក់កាលទី៥) | គឺជាដំណាក់កាលវគ្គជីវិតចុងក្រោយបង្អស់នៃជីវិតជាដង្កូវនាង (Bombyx mori) មុនពេលវាឈប់ស៊ីចំណីហើយចាប់ផ្តើមសង់សំបុក។ នេះជាដំណាក់កាលដែលវាស៊ីស្លឹកមនច្រើនជាងគេបំផុតដើម្បីស្តុកទុកថាមពល និងពង្រីកក្រពេញផលិតសរសៃសូត្រ។ | ដូចជាយុវជនដែលកំពុងពេញស៊ីពេញធំ ត្រៀមខ្លួនប្រមូលថាមពលឱ្យបានច្រើនបំផុត មុនពេលឈានចូលវ័យពេញវ័យ។ |
| Molting (ការសកសំណក) | ជាដំណើរការសរីរវិទ្យាដែលសត្វល្អិត (ដូចជាដង្កូវនាង) ផ្លាស់ប្តូរស្បែកចាស់របស់វាចេញ ដើម្បីអាចបន្តលូតលាស់ទំហំខ្លួនឱ្យធំជាងមុនបាន។ ដង្កូវនាងតែងតែឈប់ស៊ីចំណីមួយរយៈមុនពេល និងកំឡុងពេលសកសំណកម្តងៗ។ | ដូចជាកូនក្មេងដែលត្រូវដូរខោអាវថ្មីដែលធំជាងមុន ព្រោះខោអាវចាស់តូចចង្អៀតលែងល្មមនឹងខ្លួនដែលកំពុងធំធាត់។ |
| Cocoon (សំបុកដង្កូវនាង) | ជាសំបុករាងទ្រវែងដែលផ្សំឡើងពីសរសៃសូត្រដែលបញ្ចេញពីក្រពេញសូត្ររបស់ដង្កូវនាង ដើម្បីរុំការពារខ្លួនវាកំឡុងពេលផ្លាស់ប្តូររូបរាងពីដង្កូវទៅជាសត្វឌុកឌឿ រួចក្លាយជាមេអំបៅ។ សំបុកនេះហើយដែលត្រូវបានកសិករយកទៅស្រាវជាសរសៃសូត្រ។ | ដូចជាភួយក្រាស់ៗដែលដង្កូវនាងត្បាញរុំព័ទ្ធខ្លួនឯងដើម្បីដេកលក់យ៉ាងកក់ក្តៅ និងសុវត្ថិភាពពីសត្រូវធម្មជាតិ មុនពេលក្លាយជាមេអំបៅ។ |
| Distilled water (ទឹកចម្រោះ) | ជាទឹកដែលត្រូវបានបន្សុទ្ធតាមរយៈការដាំពុះឱ្យក្លាយជាចំហាយ រួចបំប្លែងត្រឡប់ជាទឹកវិញ ដើម្បីកម្ចាត់រាល់សារធាតុរ៉ែ លោហៈធ្ងន់ ឬមេរោគផ្សេងៗ។ ក្នុងការពិសោធន៍ គេប្រើវាសម្រាប់លាយអ័រម៉ូនដើម្បីធានាថាមិនមានប្រតិកម្មគីមីរំខានផ្សេងៗកើតឡើង។ | ដូចជាទឹកស្អាតបរិសុទ្ធ ១០០% ដែលគ្មានធូលីដី ឬជាតិរ៉ែអ្វីទាំងអស់ ដែលស័ក្តិសមបំផុតសម្រាប់ប្រើលាយថ្នាំដើម្បីកុំឱ្យខូចគុណភាពថ្នាំ។ |
| Duncan's new multiple range test (ការវិភាគស្ថិតិ Duncan) | ជាវិធីសាស្ត្រគណនាផ្នែកស្ថិតិមួយដែលគេប្រើសម្រាប់ប្រៀបធៀបតម្លៃមធ្យមនៃក្រុមពិសោធន៍ច្រើនជាងពីរទន្ទឹមគ្នា ដើម្បីរកមើលថាតើក្រុមណាខ្លះដែលមានលទ្ធផលខុសគ្នាពិតប្រាកដ ឬខុសគ្នាដោយសារតែភាពចៃដន្យនៃទិន្នន័យ។ | ដូចជាការធ្វើតេស្តរកមើលថា តើសិស្សពូកែ៥នាក់ក្នុងថ្នាក់ ពិតជាមានសមត្ថភាពខុសគ្នាដាច់ស្រឡះ ឬគ្រាន់តែពូកែប្រហាក់ប្រហែលគ្នាតែប៉ុណ្ណោះ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
