បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមានគោលបំណងវាយតម្លៃលើការលូតលាស់ និងផលិតភាពរបស់ពូជដង្កូវនាង Bombyx mori ក្នុងស្រុកចំនួនបីប្រភេទ (EC1, EJ1, និង EJ2) ដោយផ្តល់ចំណីជាស្លឹកមនប្រភេទ S-36 ដើម្បីស្វែងរកពូជដែលល្អបំផុតសម្រាប់ការផលិតសូត្រនៅប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានធ្វើការវាស់វែងលើលក្ខណៈរូបសាស្ត្រមុនពេលក្រាំងសំបុក និងវិភាគគុណភាពនៃសរសៃសូត្ររបស់ពូជដង្កូវនាងនីមួយៗតាមរយៈការវាស់ស្ទង់ជាក់ស្តែងនៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| EJ2 Silkworm Strain ពូជដង្កូវនាង EJ2 (ពូជជប៉ុន) |
មានអត្រាកំណើនលូតលាស់លឿន ថេរ និងផ្តល់ទម្ងន់សំបុកនាងធ្ងន់ជាងគេ។ | ទោះបីសំបុកធ្ងន់ ប៉ុន្តែគុណភាពសរសៃសូត្រ និងប្រវែងសរសៃសូត្រមានកម្រិតទាបជាងពូជ EC1។ | ទម្ងន់សំបុកមធ្យម ១.៨៩ក្រាម ប៉ុន្តែអត្រាសំបកសំបុក (Shell Ratio) មានត្រឹមតែ ១៩.០៤%។ |
| EC1 Silkworm Strain ពូជដង្កូវនាង EC1 (ពូជចិន) |
ផ្តល់នូវសរសៃសូត្រមានគុណភាពខ្ពស់បំផុត ប្រវែងវែង មិនងាយដាច់ និងសរសៃឆ្មារល្អ។ | ដង្កូវមានទំហំខ្លួនតូច ខ្លី និងទម្ងន់សំបុកស្រាលជាងពូជដទៃ។ | ប្រវែងសរសៃសូត្រវែងដល់ ៨៤០.៦៩ម៉ែត្រ អត្រាសំបកសំបុក ២២.៣៨% និងទំហំឆ្មារល្អ (Denier ៣.៤៣)។ |
| EJ1 Silkworm Strain ពូជដង្កូវនាង EJ1 (ពូជជប៉ុន) |
ដំណើរការលូតលាស់ និងទិន្នផលសូត្រស្ថិតនៅកម្រិតមធ្យម ដែលអាចទទួលយកបាន។ | មិនមានចំណុចលេចធ្លោខ្លាំងបើធៀបនឹងពូជ EJ2 លើទម្ងន់សំបុក និង EC1 លើគុណភាពសរសៃសូត្រ។ | ទម្ងន់សំបុកមធ្យម ១.៦៩ក្រាម និងប្រវែងសរសៃសូត្រ ៥៩៨.៥៦ម៉ែត្រ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារធនធានកសិកម្ម និងឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍ជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ការចិញ្ចឹម និងវិភាគគុណភាពសូត្រ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងរដ្ឋ Ekiti ប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា ដោយប្រើប្រាស់ពូជដង្កូវនាងនាំចូលពីចិននិងជប៉ុន និងពូជមន S-36។ អាកាសធាតុ សីតុណ្ហភាព និងលក្ខខណ្ឌបរិស្ថាននៅនីហ្សេរីយ៉ាអាចមានភាពខុសគ្នាពីកម្ពុជា ដែលទាមទារឱ្យមានការសាកល្បងបន្សាំពូជទាំងនេះទៅនឹងអាកាសធាតុត្រូពិចក្តៅសើមរបស់កម្ពុជាមុននឹងយកមកអនុវត្តផ្ទាល់ជារូបវន្ត។
លទ្ធផលនៃការសិក្សានេះមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់ការស្តារ និងអភិវឌ្ឍន៍វិស័យសិប្បកម្មត្បាញសូត្រនៅប្រទេសកម្ពុជា តាមរយៈការវាយតម្លៃជ្រើសរើសពូជដង្កូវនាងដែលស័ក្តិសម។
ជារួម ការយល់ដឹងពីតុល្យភាពរវាងទម្ងន់សំបុក (បរិមាណ) និងគុណភាពសរសៃសូត្រ (Denier, ប្រវែង) នឹងជួយឱ្យអ្នកស្រាវជ្រាវ និងអ្នកផលិតសូត្រនៅកម្ពុជាអាចធ្វើការសម្រេចចិត្តបានត្រឹមត្រូវទៅតាមតម្រូវការទីផ្សារ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Sericulture (សិប្បកម្មចិញ្ចឹមដង្កូវនាង) | គឺជាវិស័យកសិ-ឧស្សាហកម្មទាំងមូលដែលគ្របដណ្តប់លើការដាំដើមមន ការចិញ្ចឹមដង្កូវនាង ការថែទាំសំបុក និងការស្រាវយកសរសៃសូត្រដើម្បីផលិតជាអំបោះសម្រាប់ត្បាញ។ | វាប្រៀបដូចជាការធ្វើកសិកម្មចិញ្ចឹមសត្វយកសាច់ដែរ ប៉ុន្តែនេះគឺជាការចិញ្ចឹមសត្វល្អិតដើម្បីយកសរសៃសូត្រពីផ្ទះ (សំបុក) របស់វា។ |
| Bombyx mori (ពូជដង្កូវនាងស៊ីស្លឹកមន) | ជាឈ្មោះវិទ្យាសាស្ត្ររបស់ប្រភេទដង្កូវនាងស្រុក ដែលត្រូវបានគេចិញ្ចឹមទូទាំងពិភពលោកសម្រាប់ផលិតសូត្រពិតប្រាកដ (Raw silk) ដោយសារសត្វល្អិតនេះស៊ីតែស្លឹកមនជាអាហារប៉ុណ្ណោះ។ | ដូចជាពូជគោបាដែលគេបង្កាត់ឡើងសម្រាប់តែយកទឹកដោះ ដង្កូវនាងប្រភេទនេះគឺជាសត្វល្អិតដែលត្រូវបានគេបង្កាត់រាប់ពាន់ឆ្នាំដើម្បីតែផលិតសរសៃសូត្រ។ |
| Instar (វគ្គលូតលាស់របស់ដង្កូវ / ដំណាក់កាលសក) | ដំណាក់កាលនៃការលូតលាស់របស់សត្វល្អិត (ដង្កូវនាង) នៅចន្លោះពេលនៃការសកកម្ទេចចាស់ចេញម្តងៗ។ ដង្កូវនាងជាទូទៅឆ្លងកាត់ ៥ វគ្គ (ពី 1st ដល់ 5th instar) មុនពេលវាឈប់ស៊ីចំណី និងចាប់ផ្តើមក្រាំងសំបុក។ | ដូចជាការពាក់អាវរបស់ក្មេង រាល់ពេលក្មេងធំធាត់ គេត្រូវដោះអាវចាស់ចេញហើយពាក់អាវថ្មីដែលធំជាងមុន វគ្គនីមួយៗគឺជារយៈពេលដែលវាពាក់អាវមួយទំហំនោះឯង។ |
| Shell Ratio (អត្រាសំបកសំបុក) | ជារង្វាស់ភាគរយដែលបានមកពីការយកទម្ងន់សំបកសំបុកសូត្រ (ទម្ងន់សំបុកដែលគ្មានដង្កូវឬកូនញាស់ខាងក្នុង) ចែកជាមួយទម្ងន់សំបុកសរុប (បូកបញ្ចូលទាំងកូននាងខាងក្នុង)។ លេខនេះកាន់តែធំ បញ្ជាក់ថាគេអាចទាញយកបរិមាណសូត្របានកាន់តែច្រើនពីសំបុកមួយ។ | ដូចជាការគណនាភាគរយនៃសាច់ផ្លែឈើធៀបនឹងទម្ងន់ផ្លែឈើទាំងមូល (រួមទាំងគ្រាប់និងសំបកក្រៅ) ដើម្បីដឹងថាយើងបានសាច់សម្រាប់ហូបពិតប្រាកដប៉ុន្មាន។ |
| Filament Denier (ទំហំកម្រាស់សរសៃសូត្រ) | ជាខ្នាតរង្វាស់ស្តង់ដារសម្រាប់វាស់ភាពឆ្មារ ឬកម្រាស់របស់សរសៃសូត្រ។ វាត្រូវបានគណនាដោយយកទម្ងន់សរសៃសូត្រ (គិតជាក្រាម) គុណនឹង ៩០០០ រួចចែកនឹងប្រវែងសរសៃសូត្រ (គិតជាម៉ែត្រ)។ តម្លៃ Denier កាន់តែតូច មានន័យថាសរសៃសូត្រកាន់តែឆ្មារនិងមានគុណភាពខ្ពស់។ | ដូចជាខ្នាតវាស់ទំហំខ្សែមាសអញ្ចឹង ខ្សែដែលមានទំហំតូចឆ្មារមែនទែន គឺរឹតតែមានតម្លៃ និងអាចយកទៅត្បាញជាក្រណាត់ដែលទន់រលោងបានល្អ។ |
| Reeling (ការស្រាវសូត្រ) | ជាដំណើរការបច្ចេកទេសនៃការទាញយកសរសៃសូត្រចេញពីសំបុកនាង ដោយការស្ងោរសំបុកក្នុងទឹកក្តៅដើម្បីរំលាយសារធាតុស្អិត (Sericin) រួចទាញសរសៃសូត្រតូចៗរុំចូលទៅក្នុងរវៃ ឬម៉ាស៊ីនស្រាវជាខ្សែតែមួយវែង។ | ដូចជាការដោះរមូរអំបោះដែលជាប់ជំពាក់គ្នា ដោយស្វែងរកចុងខ្សែម្ខាងរួចទាញវាមករុំទុកលើបំពង់ថ្មីយ៉ាងមានសណ្តាប់ធ្នាប់ដោយមិនឱ្យដាច់ខ្សែ។ |
| Diapause (ភាពស្ងៀមរបស់ពង / ការផ្អាកការលូតលាស់) | ជាស្ថានភាពសម្រាក ឬផ្អាកការលូតលាស់ជាបណ្តោះអាសន្នរបស់ពងដង្កូវនាងតាមបែបធម្មជាតិ ដើម្បីទប់ទល់នឹងលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុមិនល្អ។ នៅក្នុងការស្រាវជ្រាវនេះ គេត្រូវប្រើប្រាស់អាស៊ីតអ៊ីដ្រូក្លរីក (HCl) ដើម្បីបំបែកភាពស្ងៀមនេះ ដើម្បីបង្ខំឱ្យពងញាស់ព្រមៗគ្នាតាមការកំណត់។ | ប្រៀបបាននឹងសត្វខ្លាឃ្មុំដែលដេកលក់ពេញមួយរដូវរងា (Hibernation) ដោយមិនស៊ីចំណី ដើម្បីសន្សំថាមពល រហូតដល់រដូវក្តៅចូលមកដល់ទើបវាភ្ញាក់ឡើងវិញ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
