បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះមានគោលបំណងស៊ើបអង្កេតពីឥទ្ធិពលនៃការទុកអំពៅដែលដុតរួចនៅលើវាលស្រែធៀបនឹងអំពៅកាត់ស្រស់ ទៅលើការបាត់បង់ទម្ងន់ និងការថយចុះនៃគុណភាពស្ករមុនពេលកិន។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះត្រូវបានអនុវត្តដោយប្រើប្រាស់ពូជអំពៅចំនួន ៣ ប្រភេទ ដែលត្រូវបានប្រមូលផលក្នុងខែខុសៗគ្នាដោយប្រើវិធីសាស្ត្រកាត់ស្រស់ និងដុត ដើម្បីតាមដានការប្រែប្រួល។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Green harvest (whole-stick cut) ការប្រមូលផលអំពៅស្រស់ (កាត់ទាំងដើមដោយមិនដុត) |
រក្សាបាននូវទម្ងន់ និងបរិមាណស្ករ (CCS) បានល្អទោះបីជាទុកចោលនៅលើវាលស្រែលើសពី ១៤ ថ្ងៃក៏ដោយ។ មានកម្រិតភាពបរិសុទ្ធនៃទឹកអំពៅខ្ពស់ជាង។ | ទាមទារពេលវេលា និងកម្លាំងពលកម្មច្រើនជាងមុនក្នុងការកាត់ និងសម្អាតស្លឹកអំពៅដោយផ្ទាល់បើធៀបនឹងការដុត។ | អំពៅអាចទុកនៅស្រែបានលើសពី ១៤ ថ្ងៃដោយមានការធ្លាក់ចុះបរិមាណស្ករពាណិជ្ជកម្ម (CCS) តែបន្តិចបន្តួចប៉ុណ្ណោះ ហើយមានភាពបរិសុទ្ធខ្ពស់ជាងអំពៅដុតដែលទុកលើសពី ៥ ថ្ងៃ។ |
| Burnt cane (whole-stick cut and standing) ការប្រមូលផលដោយដុត (កាត់រួចទុកចោល ឬទុកឈរនៅស្រែ) |
ងាយស្រួលក្នុងការប្រមូលផល ចំណាយពេលលឿន និងត្រូវការកម្លាំងពលកម្មតិចក្នុងការកាត់ដោយសារស្លឹកត្រូវបានឆេះអស់។ | បាត់បង់ទម្ងន់ និងជាតិស្ករយ៉ាងគំហុក ជាពិសេសក្នុងរដូវក្តៅ ដែលទាមទារឱ្យមានការដឹកជញ្ជូនទៅរោងចក្រកិនជាបន្ទាន់ក្នុងរង្វង់ ២៤ ទៅ ៧២ ម៉ោង។ | នៅខែមីនា អំពៅដុតបានបាត់បង់ទម្ងន់មធ្យម ២២.៤% ធៀបនឹងអំពៅស្រស់ដែលបាត់បង់ត្រឹម ១៨.៣% ក្នុងរយៈពេល ១៤ ថ្ងៃ ហើយបរិមាណស្ករធ្លាក់ចុះយ៉ាងលឿន។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តការសិក្សានេះទាមទារធនធានកសិកម្ម និងឧបករណ៍វិភាគមន្ទីរពិសោធន៍ដើម្បីវាយតម្លៃគុណភាពទឹកអំពៅ និងទម្ងន់។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវដំណាំកសិកម្មខេត្តសុផាន់បុរី ប្រទេសថៃ ក្នុងចន្លោះឆ្នាំ ១៩៩៣ ដល់ ១៩៩៤ ដោយប្រើប្រាស់ពូជអំពៅក្នុងស្រុករបស់ថៃ។ លទ្ធផលនេះមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដោយសារប្រទេសទាំងពីរមានទីតាំងភូមិសាស្ត្រ អាកាសធាតុត្រូពិច និងរដូវប្រមូលផលប្រហាក់ប្រហែលគ្នា។
លទ្ធផលនៃការស្រាវជ្រាវនេះមានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងធំធេងសម្រាប់រៀបចំប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងវិស័យកសិឧស្សាហកម្មអំពៅនៅកម្ពុជាឱ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។
ការផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់ពីការដុត មកជាការប្រមូលផលអំពៅស្រស់ នឹងជួយបង្កើនប្រាក់ចំណេញដល់ទាំងកសិករ និងរោងចក្រ ព្រមទាំងផ្តល់ផលវិជ្ជមានដល់បរិស្ថានកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Commercial Cane Sugar (CCS) (បរិមាណស្ករពាណិជ្ជកម្ម) | វាជារង្វាស់នៃបរិមាណស្ករសុទ្ធដែលអាចទាញយកបានពីអំពៅ សម្រាប់ប្រើប្រាស់ជាស្តង់ដារក្នុងការទិញលក់អំពៅនៅរោងចក្រ។ | ដូចជាការវាស់បរិមាណមាសសុទ្ធដែលអាចចម្រាញ់បានពីដុំថ្មរ៉ែមាសអញ្ចឹងដែរ។ |
| Purity (ភាពបរិសុទ្ធនៃទឹកអំពៅ) | ភាគរយនៃជាតិស្ករស៊ុយក្រូស (Sucrose) សុទ្ធធៀបនឹងសារធាតុរលាយទាំងអស់ដែលមាននៅក្នុងទឹកអំពៅ។ | ប្រៀបដូចជាការវាស់ថាតើទឹកអំបិលមួយកែវមានជាតិអំបិលសុទ្ធប៉ុន្មានភាគរយ បើធៀបនឹងរ៉ែផ្សេងៗទៀតដែលរលាយចូលគ្នា។ |
| Pol (កម្រិតប៉ូល) | វាជារង្វាស់ប៉ាន់ស្មាននៃកម្រិតជាតិស្ករស៊ុយក្រូសនៅក្នុងទឹកអំពៅ ដោយប្រើឧបករណ៍វាស់ចំណាំងផ្លាតនៃពន្លឺឆ្លងកាត់ទឹកអំពៅ។ | ដូចជាការប្រើកែវយឺតដើម្បីឆ្លុះមើលកម្រិតភាពថ្លា និងកំហាប់នៃទឹកស៊ីរ៉ូ។ |
| Green harvest (ការប្រមូលផលស្រស់) | វិធីសាស្ត្រកាត់ប្រមូលផលអំពៅទាំងស្រស់ៗដោយមិនមានការដុតស្លឹកចោលមុនពេលកាត់ ដែលជួយរក្សាគុណភាពទឹកអំពៅបានល្អប្រសើរ និងការពារបរិស្ថាន។ | ដូចជាការបេះផ្លែឈើស្រស់ៗពីដើមដោយមិនប្រើកម្តៅ ឬភ្លើងដើម្បីបន្ទុំវា។ |
| Parenchyma (ជាលិកាប៉ារ៉ង់ស៊ីម) | ជាលិការបស់រុក្ខជាតិដែលមានរចនាសម្ព័ន្ធទន់ៗ មានតួនាទីស្តុកទុកទឹក និងជាតិស្ករនៅក្នុងដើមអំពៅ។ | ប្រៀបដូចជាឃ្លាំង ឬធុងស្តុកទឹកស៊ីរ៉ូនៅក្នុងរោងចក្រអញ្ចឹង។ |
| Vascular bundles (បាច់សរសៃនាំ) | ប្រព័ន្ធបំពង់សរសៃនៅក្នុងដើមរុក្ខជាតិ (Xylem និង Phloem) ដែលមានតួនាទីដឹកនាំទឹក និងសារធាតុចិញ្ចឹមពីឫសទៅស្លឹក និងផ្នែកផ្សេងៗទៀត។ | ដូចជាប្រព័ន្ធបំពង់ទឹកស្អាតដែលរត់ខ្វាត់ខ្វែងនៅក្នុងអគារមួយដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ទឹកគ្រប់ជាន់។ |
| Sucrose breakdown (ការបំបែករចនាសម្ព័ន្ធស្ករស៊ុយក្រូស) | ដំណើរការគីមីដែលជាតិស្ករធំៗ (Sucrose) ត្រូវបំបែកទៅជាស្ករតូចៗ (Glucose និង Fructose) បន្ទាប់ពីកាត់ ឬដុតរួច ដែលធ្វើឱ្យអំពៅធ្លាក់ចុះគុណភាពនិងរសជាតិផ្អែម។ | ដូចជាជញ្ជាំងឥដ្ឋមួយដែលត្រូវរុះរើបំបែកជាដុំឥដ្ឋតូចៗវិញ ដែលលែងមានទម្រង់ជារបាំងរឹងមាំទៀតហើយ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
