បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះដោះស្រាយបញ្ហាកង្វះខាតគ្រាប់ពូជស្រូវដែលមានគុណភាព និងស្វែងយល់ពីកត្តាដែលបណ្តាលឱ្យមានភាពខ្សោយក្នុងការគ្រប់គ្រង និងប្រតិបត្តិការរបស់មជ្ឈមណ្ឌលស្រូវសហគមន៍ (Community Rice Centers) មួយចំនួននៅក្នុងខេត្តរ៉យអេត ប្រទេសថៃ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវបរិមាណ (Quantitative Research) ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីកសិករជាសមាជិកមជ្ឈមណ្ឌលស្រូវសហគមន៍ចំនួន ៩៧ នាក់ តាមរយៈទម្រង់សម្ភាសន៍។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Group-Based Extension Method វិធីសាស្ត្រផ្សព្វផ្សាយកសិកម្មតាមរយៈក្រុម (ការប្រជុំ និងចុះកម្មសិក្សា) |
ផ្តល់ឱកាសឱ្យកសិករផ្លាស់ប្តូរបទពិសោធន៍ និងរៀនសូត្រពីគ្នាទៅវិញទៅមកដោយផ្ទាល់។ មានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការផ្ទេរចំណេះដឹងផ្នែកកសិកម្ម។ | ទាមទារពេលវេលា ចំណាយថវិកា និងការសម្របសម្រួលច្រើនក្នុងការប្រមូលផ្តុំកសិករឱ្យជួបជុំគ្នា។ | ទទួលបានពិន្ទុមធ្យមខ្ពស់បំផុត (Mean = 5.00) សម្រាប់ក្រុមមជ្ឈមណ្ឌលដែលទទួលបានពានរង្វាន់។ |
| IT-Based Extension Method វិធីសាស្ត្រផ្សព្វផ្សាយតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន (Line, Facebook, Internet) |
អាចចែកចាយព័ត៌មានបានលឿន ទូលំទូលាយ និងចំណាយតិចសម្រាប់ការផ្តល់ដំណឹង។ | មានប្រសិទ្ធភាពទាប ដោយសារកសិករភាគច្រើនមានវ័យចំណាស់ និងខ្វះចំណេះដឹង ឬឧបករណ៍ក្នុងការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា។ | ទទួលបានពិន្ទុមធ្យមទាបបំផុត (ឧ. ប្រព័ន្ធ Line Mean = 2.88 សម្រាប់ក្រុមឈ្នះរង្វាន់)។ |
| Multiple Regression Analysis (MRA) ការវិភាគតំរែតំរង់ពហុគុណ (វិធីសាស្ត្រវិភាគទិន្នន័យស្រាវជ្រាវ) |
អាចកំណត់ពីកម្រិតឥទ្ធិពលនៃអថេរឯករាជ្យជាច្រើន (ដូចជាទំហំដី បទពិសោធន៍) ទៅលើអថេរអនាមិក (ភាពរឹងមាំរបស់មជ្ឈមណ្ឌល) បានយ៉ាងច្បាស់លាស់។ | ទាមទារទិន្នន័យបរិមាណ (Quantitative Data) ដែលមានភាពត្រឹមត្រូវខ្ពស់ និងតម្រូវឱ្យមានចំណេះដឹងស្ថិតិជ្រៅជ្រះក្នុងការបកស្រាយ។ | បានរកឃើញថា ទំហំផ្ទៃដីកសិកម្មសរុប មានឥទ្ធិពលខ្លាំងជាងគេបំផុតទៅលើភាពរឹងមាំរបស់សហគមន៍ (t= 3.744, p = 0.001)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សា និងការអនុវត្តគំរូមជ្ឈមណ្ឌលស្រូវសហគមន៍នេះ ទាមទារការវិនិយោគលើធនធានជាក់លាក់ ទាំងផ្នែកទិន្នន័យស្រាវជ្រាវ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធកសិកម្មផ្ទាល់។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងស្រុក Moei Wadi ខេត្ត Roi Et ភាគឦសាននៃប្រទេសថៃ ដោយផ្តោតលើកសិករចំនួន ៩៧ នាក់ ដែលភាគច្រើនជាបុរស និងមានអាយុជាមធ្យមចន្លោះពី ៥៣ ទៅ ៥៤ ឆ្នាំ។ ទិន្នន័យនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីបរិបទប្រជាសាស្ត្រស្រដៀងគ្នាទៅនឹងប្រទេសកម្ពុជា ដែលកម្លាំងពលកម្មកសិកម្មភាគច្រើនជាមនុស្សវ័យចំណាស់។ ដូច្នេះ លទ្ធផលនៃការសិក្សានេះមានភាពពាក់ព័ន្ធខ្ពស់ សម្រាប់ការរៀបចំគោលនយោបាយកសិកម្មនៅកម្ពុជា។
គំរូនៃការវាយតម្លៃ និងយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់គ្រងមជ្ឈមណ្ឌលស្រូវសហគមន៍នេះ គឺមានសារៈសំខាន់ និងអាចយកមកអនុវត្តបានយ៉ាងល្អ សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍវិស័យកសិកម្មនៅកម្ពុជា។
ការអនុវត្តយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់គ្រង និងការផ្សព្វផ្សាយដែលសមស្របទៅនឹងបរិបទសេដ្ឋកិច្ចសង្គមរបស់កសិករ នឹងជួយប្រែក្លាយសហគមន៍ខ្សោយឱ្យក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលផលិតគ្រាប់ពូជដ៏រឹងមាំ និងមាននិរន្តរភាពពិតប្រាកដ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Purposive Sampling | គឺជាវិធីសាស្ត្រជ្រើសរើសគំរូសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវ ដោយអ្នកស្រាវជ្រាវប្រើប្រាស់ការវិនិច្ឆ័យរបស់ខ្លួនដើម្បីជ្រើសរើសយកក្រុមគោលដៅជាក់លាក់ណាមួយ (ឧ. មជ្ឈមណ្ឌលធ្លាប់បានរង្វាន់) ដែលមានលក្ខណៈស្របទៅនឹងគោលបំណងនៃការសិក្សា ជាជាងការជ្រើសរើសដោយចៃដន្យទូទៅ។ | ដូចជាការដែលអ្នកចង់ភ្លក់រសជាតិម្ហូបប្រចាំតំបន់ ហើយអ្នកសម្រេចចិត្តដើរចូលទៅហាងដែលល្បីជាងគេបំផុតដោយផ្ទាល់ ជំនួសឲ្យការដើរចូលហាងណាមួយដោយចៃដន្យ។ |
| Multiple Regression Analysis | គឺជាបច្ចេកទេសស្ថិតិមួយប្រភេទដែលប្រើសម្រាប់ទស្សន៍ទាយ ឬវាយតម្លៃពីកម្រិតឥទ្ធិពលនៃអថេរឯករាជ្យច្រើន (ដូចជា៖ ទំហំដី កម្រិតចំណេះដឹង បទពិសោធន៍) ទៅលើអថេរអនាមិកតែមួយ (ភាពរឹងមាំរបស់មជ្ឈមណ្ឌល) ដើម្បីកំណត់ថាតើកត្តាណាមួយដែលជះឥទ្ធិពលខ្លាំងជាងគេ។ | ដូចជាការស្វែងរកថាតើគ្រឿងផ្សំមួយណា (អំបិល ស្ករ ឬប៊ីចេង) ដែលធ្វើឲ្យសម្លរសជាតិឆ្ងាញ់ជាងគេ ដោយការវិភាគមើលឥទ្ធិពលរួមរបស់វាបញ្ចូលគ្នា។ |
| Agricultural Extension | គឺជាដំណើរការនៃការចុះអប់រំ ផ្សព្វផ្សាយ និងផ្ទេរចំណេះដឹងបច្ចេកទេសកសិកម្មថ្មីៗពីមន្ត្រីជំនាញ ឬអ្នកស្រាវជ្រាវ ទៅដល់ប្រជាកសិករនៅមូលដ្ឋាន ដើម្បីជួយឲ្យពួកគេអាចបង្កើនទិន្នផល កាត់បន្ថយថ្លៃដើម និងលើកកម្ពស់កម្រិតជីវភាព។ | ដូចជាគ្រូពេទ្យចុះទៅបង្រៀនអ្នកភូមិពីរបៀបលាងដៃការពារជំងឺដែរ ប៉ុន្តែនេះគឺការបង្រៀនពីវិធីសាស្ត្រធ្វើកសិកម្មទំនើបវិញ។ |
| Community Rice Center | គឺជាអង្គការ ឬបណ្តុំកសិករនៅថ្នាក់មូលដ្ឋាន ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីដើរតួនាទីជាមជ្ឈមណ្ឌលកណ្តាលក្នុងការអភិវឌ្ឍផលិតកម្មស្រូវ ជាពិសេសការផលិត ស្តុកទុក និងចែកចាយគ្រាប់ពូជស្រូវសុទ្ធដែលមានគុណភាពខ្ពស់ដល់សមាជិក។ | ដូចជារោងចក្រខ្នាតតូចសហគមន៍របស់អ្នកភូមិ ដែលរួមគ្នាផលិតរបស់ល្អៗសម្រាប់លក់ និងចែករំលែកគ្នាប្រើប្រាស់ក្នុងតម្លៃសមរម្យ។ |
| Content Validity | នៅក្នុងការស្រាវជ្រាវ ពាក្យនេះសំដៅលើការវាស់វែងថាតើកម្រងសំណួរ ឬឧបករណ៍ស្រាវជ្រាវដែលបានបង្កើតឡើង អាចប្រមូលទិន្នន័យបានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ និងត្រឹមត្រូវស្របតាមគោលបំណងនៃការស្រាវជ្រាវដែលចង់វាស់វែងដែរឬទេ ដោយឆ្លងកាត់ការត្រួតពិនិត្យពីអ្នកជំនាញ។ | ដូចជាការយកវិញ្ញាសាប្រឡងទៅឲ្យគ្រូធំបំផុតពិនិត្យមើលជាមុនសិន ដើម្បីធានាថាសំណួរទាំងអស់ពិតជាសួរចំមេរៀនដែលសិស្សបានរៀនប្រាកដមែន។ |
| Cronbach's Alpha | គឺជារង្វាស់ស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីត្រួតពិនិត្យ "ភាពអាចជឿទុកចិត្តបាន" (Reliability) នៃកម្រងសំណួរ ដើម្បីបញ្ជាក់ថា បើគេយកកម្រងសំណួរនេះទៅសួរម្តងទៀតក្នងលក្ខខណ្ឌដូចគ្នា ចម្លើយដែលទទួលបានគឺនៅតែមានភាពស៊ីចង្វាក់គ្នាជានិច្ច។ | ដូចជាជញ្ជីងថ្លឹងគីឡូមួយ ដែលមិនថាអ្នកឡើងថ្លឹងប៉ុន្មានដងជាប់ៗគ្នា ក៏វានៅតែបង្ហាញទម្ងន់របស់អ្នកដដែលជានិច្ច មិនលម្អៀង។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
