បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការកើនឡើងសំណល់សណ្តែកសៀង និងស្វែងរកវិធីប្រើប្រាស់វាដើម្បីបង្កើនបរិមាណប្រូតេអ៊ីន និងសរសៃអាហារនៅក្នុងនំសម្រន់ ដែលជាទូទៅមានផ្ទុកតែជាតិម្សៅច្រើន និងខ្វះជីវជាតិ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនផលិត (Twin screw extruder) ដើម្បីកៀបនិងផលិតនំសម្រន់ ដោយប្រើកំទេចពោតនិងអង្ករកំទេចជាមូលដ្ឋាន លាយជាមួយកាកសរសៃអាហារពីទឹកសណ្តែកក្នុងកម្រិតខុសៗគ្នា។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Control (100% Corn Grit or Broken Rice) ការផលិតដោយប្រើវត្ថុធាតុដើមមូលដ្ឋាន ១០០% (មិនមានលាយកាកសណ្តែក) |
ងាយស្រួលក្នុងការផលិត មានពណ៌ភ្លឺ (Lightness) ល្អ និងជានំសម្រន់ដែលមានរូបរាងធំជាងគេ (Bulky) សម្រាប់រូបមន្តអង្ករ។ | មានផ្ទុកជាតិកាបូអ៊ីដ្រាតខ្ពស់ ប៉ុន្តែមានកម្រិតប្រូតេអ៊ីន និងសរសៃអាហារ (Dietary Fiber) ទាបបំផុត។ | សម្រាប់ពោតសុទ្ធ មានប្រូតេអ៊ីនត្រឹម ៧.១៩% និងសរសៃអាហារ TDF ៣.១២% ព្រមទាំងទទួលបានពិន្ទុវាយនភាព (Texture) ទាបជាងនំដែលមានលាយកាកសណ្តែក។ |
| Base + Non-defatted Soymilk Residue (SR) ការបន្ថែមសំណល់ទឹកសណ្តែកធម្មតា (មិនដកជាតិខ្លាញ់) |
ជួយបង្កើនបរិមាណប្រូតេអ៊ីន និងសរសៃអាហារបានមួយកម្រិត ព្រមទាំងធ្វើឱ្យវាយនភាពនៃនំកាន់តែប្រសើរឡើង និងមានក្លិនរសជាតិដែលអាចទទួលយកបាន។ | ការរក្សាទុកអាចមានរយៈពេលខ្លីដោយសារបរិមាណជាតិខ្លាញ់ខ្ពស់នៅក្នុងកាកសណ្តែក ហើយវាធ្វើឱ្យពណ៌នៃនំថយចុះពន្លឺ (ងងឹតជាងមុនបន្តិច) ប្រសិនបើបន្ថែមលើសពី ១០%។ | ការបន្ថែម SR កម្រិត ១០% ផ្តល់នូវពិន្ទុវាយតម្លៃផ្នែកវាយនភាព (Texture) និងការទទួលយកទូទៅល្អបំផុត ទោះបីជាប្រូតេអ៊ីនកើនឡើងត្រឹម ៩.៧៥% ក៏ដោយ។ |
| Base + Defatted Soymilk Residue (DFSR) ការបន្ថែមសំណល់ទឹកសណ្តែកដែលដកជាតិខ្លាញ់ចេញ |
ផ្តល់នូវការកើនឡើងកម្រិតប្រូតេអ៊ីន និងសរសៃអាហារខ្ពស់បំផុត និងមានអាយុកាលរក្សាទុកយូរជាងប្រភេទមិនដកជាតិខ្លាញ់។ | តម្រូវឱ្យមានដំណើរការបន្ថែមក្នុងការដកជាតិខ្លាញ់ចេញ (Water extraction/defatting process) ដែលតម្រូវឱ្យចំណាយពេលវេលា និងធនធានបន្ថែម។ | ការបន្ថែម DFSR កម្រិត ១០% ជាមួយពោត បង្កើនប្រូតេអ៊ីនដល់ ១០.៦៩% និង TDF ដល់ ៧.១៩% ដោយរក្សាបាននូវកម្រិតគាំទ្រសតិអារម្មណ៍ (Sensory score) ខ្ពស់ដដែល។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការផលិតនំសម្រន់តាមរយៈដំណើរការបាញ់ពូតនេះ តម្រូវឱ្យមានគ្រឿងចក្រមន្ទីរពិសោធន៍កម្រិតខ្ពស់សម្រាប់ការផលិត និងវាស់ស្ទង់ ក៏ដូចជាវត្ថុធាតុដើមកសិកម្មក្នុងស្រុក។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសថៃ (សាកលវិទ្យាល័យ Kasetsart) ដោយផ្តោតលើវត្ថុធាតុដើមក្នុងស្រុកដូចជា អង្ករចុង ពោត និងកាកសណ្តែកសៀង។ ទិន្នន័យនេះមានភាពពាក់ព័ន្ធ និងមានអត្ថប្រយោជន៍ខ្លាំងណាស់សម្រាប់កម្ពុជា ដោយសារកម្ពុជាមានលក្ខណៈភូមិសាស្ត្រ និងទម្លាប់នៃការទទួលទានប្រហាក់ប្រហែលគ្នា ព្រមទាំងមានកសិផលស្រដៀងគ្នាដែលងាយស្រួលក្នុងការស្វែងរក។
វិធីសាស្ត្រនៃការកែច្នៃកាកសំណល់ទឹកសណ្តែកទៅជានំសម្រន់នេះ គឺមានសក្តានុពល និងអត្ថប្រយោជន៍ខ្ពស់សម្រាប់ការអនុវត្តនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
ការបំប្លែងកាកសំណល់ទៅជាអាហារូបត្ថម្ភ (Waste-to-Food) តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យានេះ មិនត្រឹមតែជួយកាត់បន្ថយការបំពុលបរិស្ថានប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងផ្តល់ជម្រើសនំសម្រន់ផ្តល់សុខភាពដល់អ្នកបរិភោគនៅកម្ពុជាផងដែរ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Dietary Fiber Concentrate (DFC) (កាកសរសៃអាហារដែលចម្រាញ់រួច) | វាគឺជាម្សៅឬកាកសំណល់ដែលនៅសល់ពីការកៀបយកទឹកសណ្តែកសៀង ដែលត្រូវបានគេយកទៅចម្រាញ់ដើម្បីទាញយកតែជាតិសរសៃ (Fiber) ក្នុងកម្រិតខ្ពស់សម្រាប់ប្រើប្រាស់ជាធាតុផ្សំបន្ថែមគុណភាពអាហារូបត្ថម្ភនៅក្នុងផលិតផលផ្សេងៗ។ | ដូចជាការច្របាច់យកទឹកខ្ទិះដូងអស់ ហើយយើងយកកាកដូងដែលសល់ទៅសម្ងួតសម្រាប់ធ្វើជានំ ដើម្បីទទួលបានជាតិសរសៃល្អសម្រាប់សុខភាព។ |
| Twin Screw Extruder (ម៉ាស៊ីនបាញ់ពូតអ័ក្សពីរ) | ជាម៉ាស៊ីនកែច្នៃចំណីអាហារកម្រិតឧស្សាហកម្ម ដែលមានវីសរាងមូលវែងចំនួនពីរវិលទន្ទឹមគ្នា ដើម្បីកៀប កិន លាយ និងរុញច្រានល្បាយម្សៅក្រោមសីតុណ្ហភាពនិងសម្ពាធខ្ពស់ ធ្វើឱ្យម្សៅឆ្អិននិងប៉ោងនៅពេលវាត្រូវរុញចេញពីមាត់ម៉ាស៊ីន។ | ដូចជាម៉ាស៊ីនកិនសាច់ដែលយើងដាក់សាច់ចូលទៅ ហើយវាវិលកៀបរុញសាច់ឱ្យចេញមកក្រៅជារាងវែងៗ ប៉ុន្តែម៉ាស៊ីននេះមានកម្តៅធ្វើឱ្យនំឆ្អិននិងប៉ោងស្រួយពេលវាធ្លាក់ចេញមក។ |
| Defatted Soymilk Residue (សំណល់ទឹកសណ្តែកដែលដកជាតិខ្លាញ់ចេញ) | គឺជាកាកសណ្តែកសៀងដែលត្រូវបានគេឆ្លងកាត់ដំណើរការទាញយកជាតិប្រេងឬខ្លាញ់ចេញ (ជាទូទៅតាមរយៈសារធាតុរំលាយ ឬការសង្កត់) ដើម្បីធ្វើឱ្យវាមានអាយុកាលរក្សាទុកបានយូរ (មិនងាយធុំក្លិនប្រេង) និងមានកំហាប់ប្រូតេអ៊ីននិងសរសៃអាហារខ្ពស់ជាងមុន។ | ដូចជាសាច់ជ្រូកដែលយើងហាន់យកតែសាច់សុទ្ធ ហើយកាត់ចោលនូវផ្នែកខ្លាញ់ ដើម្បីទុកឱ្យបានយូរ និងកុំឱ្យមានជាតិខ្លាញ់ច្រើននៅពេលបរិភោគ។ |
| Proximate Analysis (ការវិភាគរកសមាសធាតុអាហារូបត្ថម្ភចម្បង) | ជាវិធីសាស្ត្រស្តង់ដារក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ដើម្បីបំបែកនិងវាស់ស្ទង់សមាសធាតុសំខាន់ៗរបស់ចំណីអាហារដោយគិតជាភាគរយ ដូចជាបរិមាណជាតិទឹក ជាតិខ្លាញ់ ប្រូតេអ៊ីន សរសៃអាហារ និងផេះ (សារធាតុរ៉ែ)។ | ដូចជាការធ្វើតេស្តឈាមទូទៅ ដើម្បីមើលថាតើក្នុងខ្លួនយើងមានជាតិស្ករ កូឡេស្តេរ៉ុល ឬវីតាមីនកម្រិតណាដែរ។ |
| Bulk Density (ដង់ស៊ីតេម៉ាស) | ជាការវាស់ស្ទង់ទម្ងន់របស់នំសម្រន់ធៀបទៅនឹងទំហំ (មាឌ) របស់វា ដើម្បីកំណត់ភាពផុស។ នំដែលមានដង់ស៊ីតេម៉ាសទាប មានន័យថានោះមានភាពផុសស្រួយល្អ មានទំហំធំ និងមានរន្ធខ្យល់ច្រើនខាងក្នុង។ | ដូចជាការប្រៀបធៀបដុំសំឡី និងដុំថ្មដែលមានទំហំប៉ុនគ្នា ប៉ុន្តែសំឡីស្រាលជាងដោយសារវាមានចន្លោះខ្យល់ច្រើន (ដង់ស៊ីតេម៉ាសទាប)។ |
| Hedonic Scale method (វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃតាមកម្រិតចំណូលចិត្ត) | ជាការវាស់ស្ទង់កម្រិតនៃការពេញចិត្តរបស់អ្នកបរិភោគទៅលើផលិតផលអាហារណាមួយ ដោយវាយតម្លៃលើកត្តាពណ៌ ក្លិន រសជាតិ និងវាយនភាព ដោយប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធពិន្ទុពី ១ (មិនចូលចិត្តបំផុត) ដល់ ៩ (ចូលចិត្តបំផុត)។ | ដូចជាការផ្តល់ពិន្ទុផ្កាយ (Rating) ពី ១ ដល់ ៥ ឱ្យភោជនីយដ្ឋានឬផលិតផលណាមួយនៅលើកម្មវិធីទូរស័ព្ទ ដើម្បីបង្ហាញពីកម្រិតនៃការពេញចិត្តរបស់យើង។ |
| Lightness (L*) (កម្រិតពន្លឺនៃពណ៌) | ជារង្វាស់មួយនៅក្នុងប្រព័ន្ធវាស់ពណ៌ (Colorimeter) ដែលតំណាងឱ្យភាពភ្លឺឬងងឹតនៃផ្ទៃផលិតផល។ តម្លៃ L* កាន់តែខ្ពស់ មានន័យថាផលិតផលនោះមានពណ៌ភ្លឺ ឬស ខណៈដែលតម្លៃទាបមានន័យថាវាងងឹត ឬខ្មៅ។ | ដូចជាការកាច់បង្កើនឬបន្ថយកម្រិតពន្លឺ (Brightness) នៅលើអេក្រង់ទូរស័ព្ទដៃ ឬទូរទស្សន៍របស់យើង។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
