បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃរសជាតិជូរខ្លាំងពិបាកទទួលទានរបស់ភេសជ្ជៈកុំប៊ុចឆា (Kombucha) និងសិក្សាពីការធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវគុណភាព លក្ខណៈរូប និងអត្ថប្រយោជន៍សុខភាពរបស់កុំប៊ុចឆាស្លឹកកញ្ឆា (Cannabis sativa) តាមរយៈការធ្វើមេជាលើកទីពីរជាមួយសាច់ផ្លែឈើ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រធ្វើមេពីរដំណាក់កាល ដើម្បីវាយតម្លៃលក្ខណៈគុណភាព និងការលូតលាស់របស់អតិសុខុមប្រាណ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Control (Cannabis leaf-based kombucha without fruit) កុំប៊ុចឆាដើមមិនបន្ថែមផ្លែឈើ (Control Treatment) |
ងាយស្រួលក្នុងការផលិត ចំណាយពេលតិច និងរក្សាបាននូវលក្ខណៈដើមរបស់កុំប៊ុចឆា។ | មានរសជាតិជូរខ្លាំង (Harsh vinegar taste) ពិបាកទទួលទាន កម្រិតបាក់តេរីអាស៊ីតឡាក់ទិក (LAB) និងសមត្ថភាពប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មមានកម្រិតទាប។ | ចំនួន LAB មានត្រឹម ៥,៥៣ log CFU/mL និងមាន pH ៣,៥៣។ |
| Kombucha infused with 10% Tangerine pulp កុំប៊ុចឆាបន្ថែមសាច់ក្រូចឃ្វិច ១០% (Tangerine 10%) |
រក្សាគុណភាពបានល្អបំផុតរយៈពេល ៣០ ថ្ងៃ រសជាតិឆ្ងាញ់ មានក្លិនល្អ មានបាក់តេរីល្អច្រើន និងគ្មានមេរោគបង្កជំងឺ។ | ត្រូវការដំណើរការបន្ថែមសម្រាប់ការធ្វើមេលើកទីពីរ និងការគ្រប់គ្រងអនាម័យផ្លែឈើឱ្យបានហ្មត់ចត់។ | ចំនួន LAB កើនដល់ ៦,៥៧-៦,៧១ log CFU/mL និងគ្មានវត្តមានមេរោគ Staphylococcus aureus ឬ Escherichia coli ក្រោយរក្សាទុក ៣០ ថ្ងៃ។ |
| Kombucha infused with 15% Mango pulp កុំប៊ុចឆាបន្ថែមសាច់ស្វាយ ១៥% (Mango 15%) |
ផ្តល់នូវកម្រិតភាពផ្អែម (TSS) សារធាតុប៉ូលីហ្វេណុល និងសមត្ថភាពប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មខ្ពស់ជាងគេ។ | មានភាពល្អក់ខ្លាំង (High turbidity) និងពណ៌ក្រម៉ៅ ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់ការទាក់ទាញផ្នែកសោភ័ណភាពរបស់អតិថិជន។ | កម្រិតភាពល្អក់ (Turbidity) ខ្ពស់បំផុតដល់ ៣៩,៤២ និងកម្រិតភាពផ្អែម (TSS) ១១,០០ ºBrix។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍វិទ្យាសាស្ត្រចំណីអាហារស្តង់ដារ និងសារធាតុគីមីសម្រាប់វិភាគអតិសុខុមប្រាណ និងសមាសធាតុជីវសកម្ម។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅសាកលវិទ្យាល័យ Kasetsart ប្រទេសថៃ ដោយប្រើប្រាស់ពូជផ្លែឈើ និងពូជស្លឹកកញ្ឆាក្នុងស្រុករបស់គេ (ឧ. ស្វាយមហាជនក)។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា លទ្ធផលអាចមានការប្រែប្រួលបន្តិចបន្តួចអាស្រ័យលើពូជផ្លែឈើក្នុងស្រុក (ដូចជាស្វាយកែវរមៀត ឬក្រូចពោធិ៍សាត់) ហើយកត្តាច្បាប់ទាក់ទងនឹងការប្រើប្រាស់កញ្ឆាគឺជាឧបសគ្គធំដែលទាមទារឱ្យមានការជំនួសដោយរុក្ខជាតិឱសថផ្សេង។
វិធីសាស្ត្រនៃការធ្វើមេលើកទីពីរនេះ មានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍភេសជ្ជៈសុខភាពនៅកម្ពុជា។
ជារួម បច្ចេកទេសធ្វើមេកុំប៊ុចឆាជាមួយសាច់ផ្លែឈើនេះ គឺជាដំណោះស្រាយដ៏ល្អសម្រាប់បង្កើនតម្លៃកសិផលកម្ពុជា និងឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការទីផ្សារភេសជ្ជៈសុខភាពដែលកំពុងកើនឡើង។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Second fermentation (ការធ្វើមេលើកទីពីរ ឬ ការបន្ទុំលើកទីពីរ) | គឺជាដំណើរការបន្ទុំបន្តបន្ទាប់ពីការធ្វើមេលើកទីមួយ ដោយការបន្ថែមជាតិស្ករថ្មី ឬសាច់ផ្លែឈើ ដើម្បីជំរុញឱ្យអតិសុខុមប្រាណបង្កើតក្លិន រសជាតិ និងឧស្ម័នកាបូនិច (ពពុះ) បន្ថែម ក៏ដូចជាកាត់បន្ថយរសជាតិជូរខ្លាំងនៃភេសជ្ជៈកុំប៊ុចឆា។ | ដូចជាការបន្ថែមគ្រឿងផ្សំពិសេសចូលក្នុងសម្លដែលឆ្អិនស្រាប់ រួចរម្ងាស់បន្តិចទៀតដើម្បីឱ្យមានរសជាតិកាន់តែឆ្ងាញ់ប្លែក។ |
| Symbiotic culture of bacteria and yeast (មេកុំប៊ុចឆា ឬ SCOBY) | គឺជាបណ្តុំនៃបាក់តេរី និងផ្សិតមេដំបែដែលរស់នៅពឹងផ្អែកគ្នាទៅវិញទៅមក បង្កើតបានជាស្រទាប់សែលុយឡូស (Cellulose) សម្រាប់ប្រើប្រាស់ជាមេដើមក្នុងការធ្វើការបន្ទុំទឹកតែផ្អែមទៅជាភេសជ្ជៈកុំប៊ុចឆា។ | ដូចជារោងចក្រតូចមួយដែលមានកម្មករពីរក្រុម (បាក់តេរី និងផ្សិត) សហការគ្នាបំប្លែងទឹកតែផ្អែមឱ្យទៅជាភេសជ្ជៈមានជាតិជូរ និងមានប្រយោជន៍។ |
| Lactic acid bacteria (បាក់តេរីអាស៊ីតឡាក់ទិក ឬ LAB) | ជាប្រភេទបាក់តេរីល្អ (Probiotics) ដែលជួយបំប្លែងជាតិស្ករទៅជាអាស៊ីតឡាក់ទិក ជួយសម្រួលដល់ប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ ទប់ស្កាត់បាក់តេរីអាក្រក់ និងកែលម្អរសជាតិភេសជ្ជៈកុំប៊ុចឆាឱ្យកាន់តែមានរសជាតិឆ្ងាញ់។ | ដូចជាកងទ័ពការពារពោះវៀនរបស់យើង ដែលជួយរំលាយអាហារ និងតទល់ជាមួយមេរោគអាក្រក់។ |
| Total polyphenol content (បរិមាណសារធាតុប៉ូលីហ្វេណុលសរុប ឬ TPC) | ជាការវាស់ស្ទង់កម្រិតសារធាតុប៉ូលីហ្វេណុលដែលមានក្នុងរុក្ខជាតិ ឬភេសជ្ជៈ ដែលសារធាតុនេះដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការប្រឆាំងរ៉ាឌីកាល់សេរី ការពារកោសិការាងកាយពីការខូចខាត និងកាត់បន្ថយការរលាកផ្សេងៗ។ | ដូចជាចំនួនខែលការពារដែលភេសជ្ជៈនេះមាន សម្រាប់ការពាររាងកាយយើងពីការវាយប្រហារដោយភាពចាស់ជរា ឬជំងឺ។ |
| DPPH radical scavenging activity (សកម្មភាពប្រឆាំងរ៉ាឌីកាល់សេរី DPPH) | ជាវិធីសាស្ត្រក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ដើម្បីវាស់សមត្ថភាពរបស់សារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម ក្នុងការចាប់យក ឬបន្សាបម៉ូលេគុលរ៉ាឌីកាល់សេរី DPPH ដែលជាភ្នាក់ងារបង្កការខូចខាតដល់កោសិកា។ | ដូចជាការវាស់ស្ទង់សមត្ថភាពរបស់ភ្នាក់ងារសម្អាត ក្នុងការបោសសម្អាតកាកសំណល់ពុលចេញពីរាងកាយយើងអ៊ីចឹង។ |
| Turbidity (ភាពល្អក់) | ជារង្វាស់នៃការបាត់បង់ភាពថ្លារបស់អង្គធាតុរាវ ដែលបណ្តាលមកពីវត្តមាននៃភាគល្អិតតូចៗ អតិសុខុមប្រាណ ឬសារធាតុដែលរលាយចេញពីផ្លែឈើ ធ្វើឱ្យពន្លឺពិបាកឆ្លងកាត់ភេសជ្ជៈ។ | ដូចជាការប្រៀបធៀបទឹកអូរកំពុងហូរមានភក់ (ល្អក់) និងទឹកបរិសុទ្ធក្នុងដប (ថ្លា) ដែលក្នុងកុំប៊ុចឆា ភាពល្អក់បញ្ជាក់ថាមានសាច់ផ្លែឈើ ឬមេដំបែច្រើន។ |
| Total soluble solids (បរិមាណសារធាតុរឹងរលាយសរុប ឬ TSS) | គឺជារង្វាស់នៃបរិមាណសារធាតុរឹងដែលរលាយក្នុងទឹក (ភាគច្រើនជាជាតិស្ករ និងអាស៊ីតសរីរាង្គ) គិតជាឯកតា ºBrix ដែលជួយឱ្យដឹងពីកម្រិតភាពផ្អែម និងបរិមាណសារធាតុចិញ្ចឹមដែលបាក់តេរីអាចប្រើប្រាស់បានសម្រាប់លូតលាស់។ | ដូចជាការវាស់មើលថាតើយើងបានចាក់ស្កររលាយចូលក្នុងកែវទឹកកម្រិតណា។ |
| Acetobacter sp. (បាក់តេរីអាសេតូបាក់ទ័រ) | ជាប្រភេទបាក់តេរីអាស៊ីតអាសេទិក (AAB) សំខាន់នៅក្នុង SCOBY ដែលមានតួនាទីបំប្លែងជាតិអាល់កុល (អេតាណុល) ទៅជាអាស៊ីតអាសេទិក ធ្វើឱ្យកុំប៊ុចឆាមានរសជាតិជូរ និងចូលរួមបង្កើតស្រទាប់សែលុយឡូសខាងលើ។ | ដូចជាចុងភៅដែលពូកែយកស្រាទៅធ្វើជាទឹកខ្មេះ ដើម្បីផ្តល់រសជាតិជូរដល់ម្ហូប។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
