បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការធ្លាក់ចុះផលិតកម្មកប្បាសនៅប្រទេសថៃ ដោយធ្វើការវាយតម្លៃលើពូជកប្បាសថ្មីៗដែលគ្មានក្រពេញ (Glandless cotton) ដើម្បីលើកកម្ពស់គុណភាព ភាពធន់នឹងសត្វល្អិត និងតម្លៃសេដ្ឋកិច្ច។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានធ្វើការសាកល្បងផលិតភាពនៅស្ថានីយ៍កសិកម្ម ដោយប្រៀបធៀបពូជកប្បាសគ្មានក្រពេញចំនួនបីប្រភេទ ជាមួយនឹងពូជត្រួតពិនិត្យស្តង់ដារ SR 2 ក្នុងរដូវវស្សាឆ្នាំ ១៩៩១។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Si Samrong 2 (SR 2) - Standard Variety ពូជកប្បាស Si Samrong 2 (ពូជត្រួតពិនិត្យ) |
ផ្តល់ទិន្នផលគ្រាប់កប្បាស (Seed cotton yield) ខ្ពស់បំផុត និងមានទម្រង់ដើមទាប (Bushy type) ដែលអាចងាយស្រួលក្នុងការប្រមូលផល។ | មានអត្រាហែកកប្បាស (Ginning outturn) ទាប គុណភាពសរសៃខ្លី និងមានចំនួនដុំសរសៃកប្បាស (Neps) ច្រើនរហូតដល់ ១៧៧៩ ដែលប៉ះពាល់ដល់គុណភាពអំបោះ។ | ទិន្នផលគ្រាប់កប្បាស 1594 kg/ha , អត្រាហែកកប្បាស 39.5%, ចំនួន Neps 1779។ |
| IRCT 411 Glandless Variety ពូជកប្បាសគ្មានក្រពេញ IRCT 411 |
មានអត្រាហែកកប្បាសខ្ពស់បំផុត និងមានចំនួនដុំសរសៃ (Neps) តិចតួចបំផុតដែលល្អប្រសើរខ្លាំងសម្រាប់ឧស្សាហកម្មត្បាញអំបោះ។ | ផ្តល់ទិន្នផលគ្រាប់កប្បាសទាបជាងគេបំផុត និងជួបប្រទះបញ្ហាលូតលាស់មែកនិងស្លឹកច្រើនពេក (Excessive vegetative growth)។ | អត្រាហែកកប្បាស 44.1%, ចំនួន Neps 437, កម្លាំងសរសៃ (Tenacity) 23.7 g/tex ។ |
| IRCT 412 Glandless Variety ពូជកប្បាសគ្មានក្រពេញ IRCT 412 |
មានប្រវែងសរសៃកប្បាសវែងជាងគេ (Long-fibre variety) និងផ្តល់ទិន្នផលគ្រាប់កប្បាសខ្ពស់បំផុតក្នុងចំណោមពូជគ្មានក្រពេញទាំងបី។ | មានចំនួនដុំសរសៃ (Neps) ច្រើនជាងពូជគ្មានក្រពេញដទៃទៀត ទោះបីជាវានៅតែល្អជាងពូជស្តង់ដារក៏ដោយ។ | ប្រវែងសរសៃ 32.2 mm, អត្រាហែកកប្បាស 43.8%, ទិន្នផលគ្រាប់កប្បាស 1529 kg/ha ។ |
| IRCT 413 Glandless Variety ពូជកប្បាសគ្មានក្រពេញ IRCT 413 |
មានតុល្យភាពល្អបំផុតរវាងគុណភាពសរសៃ អត្រាហែកកប្បាស និងមានបរិមាណប្រេងក្នុងគ្រាប់ខ្ពស់ជាងគេ ដែលស័ក្តិសមបំផុតសម្រាប់ការកែច្នៃយកប្រេង។ | ទាមទារការថែទាំនិងការពារពីសត្វល្អិត (ដូចជា Amreasca biguttula) យ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ ដោយសារវាជាពូជគ្មានក្រពេញដែលងាយរងការវាយប្រហារ។ | ជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ១ជារួម ជាមួយនឹងអត្រាហែកកប្បាស 42.7% និងបរិមាណប្រេងក្នុងគ្រាប់ 26.12%។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារធនធានក្សេត្រសាស្ត្រសម្រាប់ការដាំដុះសាកល្បង ក៏ដូចជាឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍កម្រិតខ្ពស់នៅក្រៅប្រទេស (បារាំង) សម្រាប់ការវិភាគគុណភាពសរសៃ និងគ្រាប់កប្បាសយ៉ាងលម្អិត។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅស្ថានីយ៍ Suwan ខេត្ត Nakhon Ratchasima ប្រទេសថៃ ក្នុងរដូវវស្សាឆ្នាំ ១៩៩១ ជាមួយនឹងទិន្នន័យបានមកពីការសាកល្បងតែមួយរដូវ និងក្នុងទីតាំងតែមួយប៉ុណ្ណោះដោយសារកង្វះគ្រាប់ពូជ។ ទោះបីជាមានដែនកំណត់ផ្នែកទំហំទិន្នន័យនេះក្ដី វាមានអត្ថន័យសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ព្រោះលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុប្រភេទមូសុង និងប្រព័ន្ធកសិ-អេកូឡូស៊ីនៅកម្ពុជាមានភាពស្រដៀងគ្នាខ្លាំងទៅនឹងទីតាំងសាកល្បងនេះ។
ពូជកប្បាសគ្មានក្រពេញ (Glandless cotton) នេះមានសក្តានុពលខ្ពស់ខ្លាំងក្នុងការស្ដារ និងអភិវឌ្ឍវិស័យកសិ-ឧស្សាហកម្មនៅប្រទេសកម្ពុជាឡើងវិញ។
សរុបមក ការសាកល្បងនិងសម្របពូជកប្បាស Glandless ទាំងនេះនៅកម្ពុជា អាចបង្កើតខ្សែចង្វាក់តម្លៃទ្វេរដង ទាំងផ្នែកវាយនភ័ណ្ឌ និងកសិ-ឧស្សាហកម្មចំណីសត្វប្រកបដោយនិរន្តរភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Glandless cotton (កប្បាសគ្មានក្រពេញ) | ប្រភេទកប្បាសដែលត្រូវបានបង្កាត់ពូជដើម្បីបំបាត់ក្រពេញហ្គោស៊ីប៉ូល (Gossypol) ដែលជាសារធាតុពុលធម្មជាតិនៅក្នុងកប្បាស។ វាធ្វើឱ្យគ្រាប់កប្បាសមានសុវត្ថិភាពសម្រាប់ការកែច្នៃជាប្រេង ឬចំណីសត្វ ប៉ុន្តែងាយរងគ្រោះពីការបំផ្លាញដោយសត្វល្អិត។ | ដូចជាការយកពិសចេញពីសត្វពស់ ដើម្បីឱ្យយើងអាចចាប់វាបានដោយសុវត្ថិភាព ប៉ុន្តែវាធ្វើឱ្យពស់នោះបាត់បង់អាវុធការពារខ្លួនពីសត្រូវ។ |
| Ginning outturn (អត្រាទិន្នផលក្រោយហែកកប្បាស) | ភាគរយនៃសរសៃកប្បាសសុទ្ធដែលទទួលបានបន្ទាប់ពីយកផ្លែកប្បាសទៅកិនបំបែក ឬហែកយកសរសៃចេញពីគ្រាប់រួច។ អត្រានេះកាន់តែខ្ពស់ មានន័យថាទិន្នផលសរសៃកប្បាសដែលលក់បានមានកាន់តែច្រើន។ | ដូចជាការគិតភាគរយនៃសាច់ដូងដែលកោសបានរួចរាល់ បើធៀបនឹងទម្ងន់ផ្លែដូងទាំងមូលដែលទើបបេះពីដើម។ |
| Neps (ដុំសរសៃកប្បាស) | ដុំសរសៃតូចៗដែលរមួលចូលគ្នា ឬជាប់ជំពាក់គ្នានៅក្នុងសរសៃកប្បាស ដែលជារឿយៗបណ្តាលមកពីកំហុសបច្ចេកទេសក្នុងពេលកិន ឬដោយសារសរសៃកប្បាសមិនទាន់ចាស់ទុំ។ វាធ្វើឱ្យគុណភាពអំបោះធ្លាក់ចុះ និងពិបាកជ្រលក់ពណ៌។ | ដូចជាសក់ដែលជំពាក់គ្នារួចកកិតទៅជាដុំតូចៗដែលពិបាកសិតឱ្យត្រង់ និងធ្វើឱ្យសក់មើលទៅមិនស្អាត។ |
| Yarn tenacity (កម្លាំងអំបោះ) | កម្រិតនៃភាពធន់ ឬកម្លាំងដែលសរសៃកប្បាស ឬអំបោះអាចទប់ទល់នឹងការទាញរហូតដល់ដាច់ (ជាទូទៅគិតជា g/tex )។ វាជារង្វាស់ដ៏សំខាន់បំផុតមួយសម្រាប់វាយតម្លៃគុណភាពសរសៃក្នុងការយកទៅត្បាញ។ | ដូចជាការសាកល្បងទាញសរសៃអំបោះដើម្បីមើលថា តើត្រូវប្រើកម្លាំងប៉ុនណាទើបអាចធ្វើឱ្យវាដាច់បាន។ |
| High Volume Instrument (ឧបករណ៍វាស់គុណភាពសរសៃកប្បាសដោយស្វ័យប្រវត្តិ) | ប្រព័ន្ធម៉ាស៊ីនស្វ័យប្រវត្តិដែលប្រើនៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ដើម្បីវាស់ស្ទង់ និងវិភាគលក្ខណៈបច្ចេកទេសនៃសរសៃកប្បាស (ដូចជាប្រវែង កម្លាំង ភាពស្មើគ្នា និងពណ៌) បានយ៉ាងលឿន និងមានភាពសុក្រឹតខ្ពស់។ | ដូចជាម៉ាស៊ីនស្កេនសុខភាពស្វ័យប្រវត្តិដែលអាចប្រាប់ពីសម្ពាធឈាម ចង្វាក់បេះដូង និងទម្ងន់របស់អ្នកជំងឺក្នុងពេលតែមួយយ៉ាងរហ័ស។ |
| Seed coat fragments (បំណែកសំបកគ្រាប់កប្បាស) | កម្ទេចកំទីនៃសំបកគ្រាប់កប្បាសដែលនៅសេសសល់ជាប់នឹងសរសៃកប្បាសបន្ទាប់ពីឆ្លងកាត់ដំណើរការកិនបំបែករួច។ វាចាត់ទុកថាជាកំហុសបច្ចេកទេសដែលធ្វើឱ្យគុណភាពសរសៃថយចុះ និងរំខានដល់ដំណើរការផលិតសម្លៀកបំពាក់។ | ដូចជាកម្ទេចសំបកសណ្តែកដីដែលនៅជាប់នឹងគ្រាប់បន្ទាប់ពីយើងបកវារួច ដែលធ្វើឱ្យវាទំពារទៅគ្រើមៗនិងមិនឆ្ងាញ់។ |
| Profitability index (សន្ទស្សន៍ប្រាក់ចំណេញ) | រង្វាស់សេដ្ឋកិច្ចដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីវាយតម្លៃគុណតម្លៃរួមនៃលក្ខណៈបច្ចេកទេសរបស់សរសៃកប្បាស ដោយប្រៀបធៀបវាទៅនឹងពូជស្តង់ដារ ដើម្បីកំណត់ថាតើវាមានសក្តានុពលផ្តល់ប្រាក់ចំណេញកម្រិតណា។ | ដូចជាពិន្ទុរួមប្រចាំឆ្នាំរបស់សិស្សដែលបូកបញ្ចូលគ្រប់មុខវិជ្ជា ដើម្បីដឹងថាសិស្សនោះរៀនពូកែកម្រិតណាធៀបនឹងសិស្សដទៃ។ |
| Monopodia vs Sympodia (មែកលូតលាស់ទូទៅ និងមែកបង្កើតផ្លែ) | នៅក្នុងក្សេត្រសាស្ត្រដំណាំកប្បាស Monopodia គឺជាមែកដែលលូតលាស់ជាស្លឹកនិងដើមធម្មតា (មែកលូតលាស់) ចំណែកឯ Sympodia គឺជាមែកដែលលូតលាស់ដើម្បីបង្កើតផ្កានិងផ្លែកប្បាស (មែកផ្តល់ទិន្នផល)។ | ដូចជាមែកឈើខ្លះលូតលាស់តែស្លឹកសម្រាប់យកម្លប់ ខណៈមែកខ្លះទៀតលូតលាស់ដើម្បីបញ្ចេញផ្កានិងផ្តល់ផ្លែ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
