បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះពិភាក្សាអំពីបញ្ហានៃការបដិសេធទំនិញកសិកម្មនាំចេញរបស់ប្រទេសថៃដោយសារតែប្រទេសនាំចូលមិនទាន់បានកំណត់កម្រិតសំណល់អតិបរមា (MRL) នៃថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិត។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានធ្វើការសង្ខេបអំពីលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យ និងដំណើរការសំខាន់ៗសម្រាប់ការរៀបចំទិន្នន័យដើម្បីស្នើសុំការកំណត់ស្តង់ដារ Codex MRL ដោយប្រៀបធៀបទៅនឹងស្តង់ដារអន្តរជាតិ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Major Crop Residue Study (Codex Guideline) ការសិក្សាសំណល់ថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតសម្រាប់ដំណាំចម្បង |
ឆ្លើយតបយ៉ាងពេញលេញទៅនឹងតម្រូវការដ៏តឹងរ៉ឹងរបស់ Codex និងធានាបាននូវការទទួលស្គាល់ស្តង់ដារ MRL សម្រាប់ដំណាំដែលមានការបរិភោគច្រើននៅលើពិភពលោក។ ទិន្នន័យមានភាពរឹងមាំ និងអាចជឿទុកចិត្តបានខ្ពស់។ | ទាមទារពេលវេលាយូរ (១ ទៅ ៣ ឆ្នាំ) ធនធានហិរញ្ញវត្ថុច្រើន និងការចុះធ្វើការពិសោធន៍នៅទីតាំងភូមិសាស្ត្រខុសៗគ្នាច្រើនកន្លែង។ | ទាមទារការពិសោធន៍ (Supervised trials) យ៉ាងហោចណាស់ចំនួន ៨ ទីតាំង/លើក។ |
| Minor Crop Residue Study (Codex Guideline) ការសិក្សាសំណល់ថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតសម្រាប់ដំណាំបន្ទាប់បន្សំ |
ចំណាយធនធាន និងពេលវេលាតិចជាងក្នុងការប្រមូលទិន្នន័យ ដោយសារតម្រូវការចំនួននៃការពិសោធន៍មានតិចជាង។ អាចជួយពន្លឿនការស្នើសុំ MRL សម្រាប់ដំណាំបន្ទាប់បន្សំ។ | អនុវត្តបានតែចំពោះប្រភេទដំណាំដែលមានកម្រិតនៃការបរិភោគទាប (ក្រោម ០.៥% នៃការបរិភោគអាហារសរុប) និងពិបាកយកទៅធ្វើជាតំណាងឱ្យដំណាំធំៗផ្សេងទៀត។ | ទាមទារការពិសោធន៍ (Supervised trials) យ៉ាងហោចណាស់ចំនួន ៥ ទីតាំង/លើក។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការរៀបចំទិន្នន័យដើម្បីកំណត់ស្តង់ដារ MRL (កម្រិតសំណល់អតិបរមា) ទាមទារការវិនិយោគធនធានយ៉ាងច្រើន ទាំងពេលវេលា ការរៀបចំផែនការទុកជាមុន ថវិកា និងកិច្ចសហការរវាងស្ថាប័នរដ្ឋ និងក្រុមហ៊ុនគីមី។
ការសិក្សានេះផ្អែកលើទិន្នន័យ និងបទពិសោធន៍នៃការស្នើសុំ MRL សម្រាប់ទំនិញកសិកម្មរបស់ប្រទេសថៃទៅកាន់អង្គការ Codex។ ដោយសារកម្ពុជាមានលក្ខណៈអាកាសធាតុ ប្រព័ន្ធកសិកម្ម និងប្រភេទដំណាំ (ដូចជា អង្ករ ដំឡូងមី ស្វាយ) ស្រដៀងគ្នាខ្លាំងទៅនឹងប្រទេសថៃ វិធីសាស្ត្រ និងគោលការណ៍ណែនាំនៅក្នុងឯកសារនេះ គឺមានភាពពាក់ព័ន្ធ និងអាចយកមកអនុវត្តដោយផ្ទាល់សម្រាប់បរិបទកម្ពុជា។
ឯកសារនេះមានសារៈសំខាន់ និងអាចជាគន្លឹះយុទ្ធសាស្ត្រសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហារបាំងពាណិជ្ជកម្មភូតគាមអនាម័យ (SPS) និងជំរុញការនាំចេញកសិផលទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិ។
ការកសាងសមត្ថភាពស្ថាប័នជាតិក្នុងការរៀបចំទិន្នន័យសំណល់ថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតតាមស្តង់ដារ Codex គឺជាភាពចាំបាច់មិនអាចខ្វះបាន ដើម្បីពង្រីកសក្តានុពលនៃការនាំចេញកសិផលកម្ពុជាចូលទៅកាន់ទីផ្សារសកលលោកប្រកបដោយនិរន្តរភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Maximum Residue Limit (MRL) (កម្រិតសំណល់អតិបរមា) | ជាកម្រិតបរិមាណអតិបរមានៃសំណល់ថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតដែលត្រូវបានអនុញ្ញាតស្របច្បាប់ឱ្យមានវត្តមាននៅក្នុង ឬលើចំណីអាហារ និងចំណីសត្វ នៅពេលដែលថ្នាំនោះត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងត្រឹមត្រូវតាមគោលការណ៍កសិកម្មល្អ (GAP)។ វាជាបន្ទាត់ដៅច្បាប់សម្រាប់ពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ។ | ដូចជាល្បឿនកំណត់អតិបរមានៅលើផ្លូវជាតិ បើអ្នកមានកម្រិតល្បឿន(សំណល់ថ្នាំ)លើសពីនេះ គឺខុសច្បាប់ និងមិនអាចនាំចេញបាន។ |
| Good Agricultural Practice (GAP) (ការអនុវត្តកសិកម្មល្អ) | ជាសំណុំនៃគោលការណ៍ណែនាំ និងការអនុវត្តដែលកសិករត្រូវធ្វើក្នុងគោលបំណងធានាបាននូវសុវត្ថិភាព និងគុណភាពកសិផល ដូចជាការប្រើប្រាស់ថ្នាំកសិកម្មក្នុងកម្រិតត្រឹមត្រូវ និងពេលវេលាសមស្រប ដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យសំណល់គីមី។ | ដូចជាសៀវភៅរូបមន្តធ្វើម្ហូបដែលប្រាប់ពីបរិមាណគ្រឿងផ្សំ និងរបៀបចម្អិនឱ្យមានសុវត្ថិភាព និងឆ្ងាញ់។ |
| Supervised trial (ការពិសោធន៍ដែលមានការត្រួតពិនិត្យ) | គឺជាការសិក្សាស្រាវជ្រាវនៅទីវាលដែលត្រូវបានរៀបចំឡើងយ៉ាងម៉ត់ចត់ ដើម្បីវាស់ស្ទង់បរិមាណសំណល់ថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតនៅលើដំណាំបន្ទាប់ពីការប្រើប្រាស់តាមលក្ខខណ្ឌកំណត់ច្បាស់លាស់។ ការសិក្សានេះមានគោលដៅបង្កើតទិន្នន័យជាក់ស្តែងដើម្បីយកទៅប្រកាសស្នើសុំកំណត់ MRL។ | ដូចជាការធ្វើតេស្តសាកល្បងថ្នាំពេទ្យក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ក្រោមការតាមដានយ៉ាងតឹងរ៉ឹងរបស់គ្រូពេទ្យ មុននឹងបញ្ចេញលក់ឱ្យអ្នកជំងឺប្រើប្រាស់។ |
| Pre-harvest interval (PHI) (ចន្លោះពេលមុនប្រមូលផល) | គឺជារយៈពេលអប្បបរមាដែលត្រូវរង់ចាំ (គិតជាថ្ងៃ) ចាប់ពីពេលបាញ់ថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតលើកចុងក្រោយ រហូតដល់ថ្ងៃដែលអាចប្រមូលផលដំណាំនោះបាន ដើម្បីធានាថាសំណល់គីមីបានបំបែកខ្លួន និងថយចុះដល់កម្រិតសុវត្ថិភាពមួយដែលមិនប៉ះពាល់ដល់អ្នកបរិភោគ។ | ដូចជារយៈពេលដែលយើងត្រូវរង់ចាំឱ្យថ្នាំលាបផ្ទះស្ងួត និងអស់ក្លិនសិន មុននឹងចូលទៅរស់នៅបានយ៉ាងមានសុវត្ថិភាព។ |
| Joint FAO/WHO Meeting on Pesticide Residues (JMPR) (កិច្ចប្រជុំរួម FAO/WHO ស្តីពីសំណល់ថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិត) | ជាគណៈកម្មាធិការអ្នកជំនាញអន្តរជាតិដែលធ្វើការវាយតម្លៃទិន្នន័យវិទ្យាសាស្ត្រ និងផ្តល់អនុសាសន៍អំពីកម្រិតសុវត្ថិភាពនៃសំណល់ថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតទៅឱ្យគណៈកម្មការ Codex ដើម្បីកំណត់ជាស្តង់ដារសកល។ | ដូចជាគណៈវិនិច្ឆ័យអន្តរជាតិ ដែលពិនិត្យមើលភស្តុតាងទាំងអស់ដើម្បីកាត់ក្តីថាតើចំណីអាហារមួយមានសុវត្ថិភាពគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់មនុស្សគ្រប់គ្នាបរិភោគដែរឬទេ។ |
| Acceptable daily intake (ADI) (បរិមាណដែលអាចទទួលយកបានប្រចាំថ្ងៃ) | ជាការប៉ាន់ស្មានបរិមាណនៃសារធាតុគីមី (គិតជាមីលីក្រាមក្នុងមួយគីឡូក្រាមនៃទម្ងន់ខ្លួន) នៅក្នុងអាហារ ឬទឹកផឹក ដែលមនុស្សម្នាក់អាចបរិភោគជារៀងរាល់ថ្ងៃពេញមួយជីវិតរបស់ពួកគេ ដោយមិនបង្កឱ្យមានហានិភ័យគួរឱ្យកត់សម្គាល់ដល់សុខភាព។ | ដូចជាកម្រិតនៃការញ៉ាំបង្អែមប្រចាំថ្ងៃ ដែលគ្រូពេទ្យប្រាប់ថាអ្នកអាចញ៉ាំបានរាល់ថ្ងៃដោយមិនបារម្ភពីការកើតជំងឺទឹកនោមផ្អែមនាពេលអនាគត។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
