បញ្ហា (The Problem)៖ ការចិញ្ចឹមកូនបង្កងទឹកសាបយក្ស (Giant freshwater prawn) តាមបែបធម្មជាតិទាមទារឱ្យមានការប្រើប្រាស់ទឹកប្រៃ ដែលបង្កការលំបាក និងចំណាយខ្ពស់សម្រាប់កសិដ្ឋានចិញ្ចឹមនៅតំបន់ឆ្ងាយពីសមុទ្រ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានធ្វើការពិសោធន៍ដោយបែងចែកជា ៤ ក្រុម (Treatments) ដើម្បីប្រៀបធៀបប្រសិទ្ធភាពនៃការប្រើប្រាស់ប្រភពអំបិលផ្សេងៗគ្នាជំនួសទឹកសមុទ្រ សម្រាប់ការចិញ្ចឹមកូនបង្កងទឹកសាប។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Seawater + Freshwater (Control) ទឹកសមុទ្រលាយទឹកសាប (ក្រុមត្រួតពិនិត្យ) |
ជាវិធីសាស្ត្រស្តង់ដារដែលធ្លាប់ប្រើប្រាស់តាំងពីដើមមក និងមានលក្ខណៈធម្មជាតិដែលផ្តល់បរិយាកាសល្អសម្រាប់កូនបង្កង។ | មានភាពលំបាក និងចំណាយខ្ពស់ក្នុងការដឹកជញ្ជូនទឹកសមុទ្រមកកាន់កសិដ្ឋាននៅតំបន់ឆ្ងាយពីឆ្នេរសមុទ្រ។ | ទទួលបានអត្រារស់រានមានជីវិតជាមធ្យម ៤២.៣៤% ឬស្មើនឹង ១,៦៩៣.៥០ ក្បាល/អាង។ |
| Rock Salt + Freshwater + Stock Solution អំបិលសិលា (Rock Salt) + ទឹកសាប + សូលុយស្យុងស្តុក |
ងាយស្រួលរកនៅតំបន់ដីគោក កាត់បន្ថយចំណាយលើការដឹកជញ្ជូន និងអាចផ្តល់លទ្ធផលល្អប្រហាក់ប្រហែលនឹងការប្រើទឹកសមុទ្រ។ | តម្រូវឱ្យមានការគណនាកំហាប់អំបិលឱ្យបានត្រឹមត្រូវ និងទាមទារការប្រើប្រាស់សូលុយស្យុងស្តុក (Stock Solution) បន្ថែមដើម្បីបំពេញរ៉ែ។ | ទទួលបានអត្រារស់រានមានជីវិតជាមធ្យម ៤១.៥១% ឬស្មើនឹង ១,៦៦០.២៥ ក្បាល/អាង។ |
| Solar Salt + Freshwater + Stock Solution អំបិលសមុទ្រ (Solar Salt) + ទឹកសាប + សូលុយស្យុងស្តុក |
ជាប្រភពអំបិលដែលមានតម្លៃថោក ងាយស្រួលទិញ និងអាចជំនួសទឹកសមុទ្របានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់។ | ចាំបាច់ត្រូវមានការចម្រោះឱ្យបានស្អាត និងត្រូវការសូលុយស្យុងស្តុកដើម្បីបំពេញសារធាតុរ៉ែដែលបាត់បង់ពេលកករជាអំបិល។ | ទទួលបានអត្រារស់រានមានជីវិតជាមធ្យម ៤១.៦៣% ឬស្មើនឹង ១,៦៥០.២៥ ក្បាល/អាង។ |
| Rock Salt Brine + Freshwater + Stock Solution ទឹកអំបិលខាប់ (Brine) ពីតំបន់ឥសាន + ទឹកសាប + សូលុយស្យុងស្តុក |
ប្រើប្រាស់ធនធានទឹកអំបិលដែលមានស្រាប់នៅតំបន់ដីគោក និងផ្តល់ទិន្នផលខ្ពស់បំផុតក្នុងចំណោមល្បាយអំបិលកែច្នៃ។ | ត្រូវមានប្រភពទឹកអំបិលខាប់នៅជិតតំបន់ចិញ្ចឹម និងទាមទារការលាយជាមួយសូលុយស្យុងស្តុកក្នុងសមាមាត្រត្រឹមត្រូវ។ | ទទួលបានអត្រារស់រានមានជីវិតជាមធ្យម ៤២.១៤% ឬស្មើនឹង ១,៦៨៥.៧៥ ក្បាល/អាង។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារនូវឧបករណ៍បរិក្ខារសម្រាប់ប្រព័ន្ធវារីវប្បកម្ម និងសារធាតុគីមី/ធនធានធម្មជាតិមួយចំនួន។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅស្ថានីយ៍ជលផលខេត្ត Chachoengsao ប្រទេសថៃ ដោយប្រើប្រាស់ប្រភពអំបិលពីតំបន់ឥសានសម្រាប់ការចិញ្ចឹមកូនបង្កង Macrobrachium rosenbergii។ ទិន្នន័យនេះមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដោយសារយើងមានអាកាសធាតុ និងប្រភេទពូជបង្កងស្រដៀងគ្នា ដែលអនុញ្ញាតឱ្យកសិករនៅតំបន់ដីគោកឆ្ងាយពីសមុទ្រអាចអនុវត្តបច្ចេកទេសនេះបានយ៉ាងងាយស្រួល។
វិធីសាស្ត្រនេះមានសក្តានុពលខ្ពស់ក្នុងការជំរុញវិស័យវារីវប្បកម្មនៅកម្ពុជា ជាពិសេសសម្រាប់ការដោះស្រាយបញ្ហាខ្វះខាតទឹកប្រៃនៅតំបន់ឆ្ងាយពីសមុទ្រ។
ជារួម ការប្រើប្រាស់រូបមន្តអំបិលកែច្នៃនេះ គឺជាដំណោះស្រាយដ៏មានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការបំបាត់ឧបសគ្គភូមិសាស្ត្រ និងជួយពង្រីកសក្តានុពលនៃការចិញ្ចឹមបង្កងទឹកសាបនៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Macrobrachium rosenbergii (បង្កងទឹកសាបយក្ស) | ជាពូជបង្កងទឹកសាបយក្ស ដែលពេញវ័យនៅក្នុងទឹកសាប ប៉ុន្តែត្រូវការពឹងផ្អែកលើទឹកភ្លាវ (ទឹកប្រៃតិចៗ) ក្នុងវដ្តជីវិតដំបូងដើម្បីបង្កាត់ពូជ និងចិញ្ចឹមកូន។ វាជាប្រភេទសត្វសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់ក្នុងវិស័យវារីវប្បកម្ម។ | ដូចជាត្រីសាម៉ុងដែរប៉ុន្តែបញ្ច្រាសគ្នា ដោយវាធំធាត់នៅទឹកសាប តែត្រូវហែលទៅកន្លែងទឹកប្រៃដើម្បីពងកូន។ |
| Stock Solution (សូលុយស្យុងស្តុក / ទឹកអំបិលខាប់សម្បូររ៉ែ) | ជាទឹកសមុទ្រខាប់ដែលនៅសេសសល់ពីការផលិតអំបិល (Bittern) ដែលសម្បូរទៅដោយសារធាតុរ៉ែ (Trace elements) ផ្សេងៗក្រៅពីសូដ្យូមក្លរួរ។ គេប្រើវាដើម្បីបំពេញរ៉ែដែលបាត់បង់ នៅពេលលាយអំបិលធម្មតាជាមួយទឹកសាបសម្រាប់ចិញ្ចឹមសត្វទឹក។ | ដូចជាម្សៅស៊ុបខ្នរដែលគេបង់ចូលក្នុងទឹកស៊ុប ដើម្បីបន្ថែមរសជាតិនិងសារធាតុចិញ្ចឹមដែលខ្វះខាត។ |
| Rock Salt (អំបិលសិលា / អំបិលថ្ម) | ជាប្រភេទអំបិលដែលជីកយកពីស្រទាប់ដីជ្រៅៗ ឬក្នុងអណ្តូងអំបិល (ដូចជានៅតំបន់ឥសាននៃប្រទេសថៃ)។ វាត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាប្រភពបង្កើតទឹកប្រៃសិប្បនិម្មិតសម្រាប់ការចិញ្ចឹមកូនបង្កងនៅតំបន់ដីគោកឆ្ងាយពីសមុទ្រ ដើម្បីកាត់បន្ថយថ្លៃដើមដឹកជញ្ជូន។ | ដូចជាការយករ៉ែដែលកប់ក្នុងដីរាប់លានឆ្នាំមកប្រើប្រាស់ ជំនួសឱ្យការយកទឹកសមុទ្រស្រស់ៗមកហាលក្រោមថ្ងៃ។ |
| Brine (ទឹកអំបិលខាប់ក្រោមដី) | ជាសូលុយស្យុងទឹកដែលមានកំហាប់អំបិលខ្ពស់ខ្លាំង ដែលបូមចេញពីក្រោមដី។ ក្នុងការពិសោធន៍នេះ វាត្រូវបានលាយជាមួយទឹកសាបដើម្បីបង្កើតជាបរិស្ថានទឹកភ្លាវកម្រិត 9 ppt សម្រាប់កូនបង្កងតូចៗ។ | ដូចជាទឹកស៊ីរ៉ូដែលមានជាតិស្ករខាប់ខ្លាំង ដែលយើងត្រូវយកមកលាយជាមួយទឹកធម្មតាទើបអាចផឹកបាន។ |
| Artemia (អាតេមៀ) | ជាប្រភេទសត្វល្អិតក្នុងទឹកសមុទ្រតូចៗ ដែលគេនិយមយកពងរបស់វា (Cysts) មកភ្ញាស់ដើម្បីធ្វើជាចំណីរស់ (Live feed) ដ៏មានជីវជាតិខ្ពស់សម្រាប់កូនបង្កង ឬកូនត្រីទើបនឹងញាស់។ | ដូចជាទឹកដោះគោម្តាយសម្រាប់ទារកទើបនឹងកើត ដែលផ្តល់សារធាតុចិញ្ចឹមចាំបាច់និងងាយរំលាយបំផុត។ |
| Siphon (ការស៊ីផុង / ការបូមសម្អាតបាតអាង) | ជាវិធីសាស្ត្រថែរក្សាគុណភាពទឹក ដោយប្រើទុយោបូមយកកាកសំណល់ ចំណីសល់ និងលាមកពីបាតអាងចិញ្ចឹមចេញ ដោយផ្អែកលើគោលការណ៍ទំនាញផែនដីនិងសម្ពាធទឹក។ | ដូចជាការប្រើម៉ាស៊ីនបូមធូលី ដើម្បីបូមយកកម្ទេចកំទីចេញពីក្រាលព្រំនៅផ្ទះយើងអញ្ចឹងដែរ។ |
| Analysis of Variance - ANOVA (ការវិភាគវ៉ារ្យ៉ង់) | ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលគេប្រើដើម្បីប្រៀបធៀបទិន្នន័យ (ដូចជាអត្រារស់រានមានជីវិត) ពីក្រុមពិសោធន៍ច្រើនជាងពីរ ដើម្បីកំណត់ថាភាគរយខុសគ្នានោះពិតជាមានអត្ថន័យតាមបែបវិទ្យាសាស្ត្រ ឬគ្រាន់តែចៃដន្យ។ | ដូចជាការប្រកួតរត់ប្រណាំងរវាងសិស្ស ៤ ក្រុម ដើម្បីចង់ដឹងថាក្រុមណាពិតជាលឿនជាងគេមែន ឬគ្រាន់តែដោយសារសំណាងក្នុងថ្ងៃនោះ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
