Original Title: ไหมพันธุ์ไทยลูกผสมอุบลราชธานี 60-35 (Ubon Ratchathani 60-35, a Bi x Polyvoltine Silkworm Hybrid)
Source: doi.org/10.14456/thaidoa-agres.1993.17
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

ពូជដង្កូវនាងកូនកាត់ថៃ អ៊ូប៊ុនរ៉ាត់ឆាថានី ៦០-៣៥ (Ubon Ratchathani 60-35)

ចំណងជើងដើម៖ ไหมพันธุ์ไทยลูกผสมอุบลราชธานี 60-35 (Ubon Ratchathani 60-35, a Bi x Polyvoltine Silkworm Hybrid)

អ្នកនិពន្ធ៖ Songrak Tengratanaprasert (Ubon Ratchathani Sericulture Experiment Station), Prayart Tengratanaprasert

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 1993 (Thai Agricultural Research Journal)

វិស័យសិក្សា៖ Agriculture

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ កង្វះខាតផលិតកម្មសរសៃសូត្រនៅក្នុងប្រទេសថៃធៀបនឹងតម្រូវការទីផ្សារ ទាមទារឱ្យមានការបង្កាត់និងអភិវឌ្ឍពូជដង្កូវនាងថ្មី ដែលផ្តល់ទិន្នផលខ្ពស់ មានភាពធន់នឹងជំងឺ និងស័ក្តិសមទៅនឹងស្ថានភាពបរិស្ថានក្នុងស្រុក។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានធ្វើការបង្កាត់និងជ្រើសរើសពូជកូនកាត់រវាងពូជ Ubon Ratchathani 60 និង Nangnoi Srisaket-1 ព្រមទាំងធ្វើការសាកល្បងចិញ្ចឹមដើម្បីវាយតម្លៃគុណភាព។

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method) គុណសម្បត្តិ (Pros) គុណវិបត្តិ (Cons) លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
Ubon Ratchathani 60-35 (Bi x Polyvoltine Hybrid)
ពូជកូនកាត់ Ubon Ratchathani 60-35
មានភាពធន់នឹងជំងឺ Grasserie ខ្ពស់ ផ្តល់ទិន្នផលសត្វដង្កូវល្អ (៩៥%) និងងាយស្រួលចិញ្ចឹមក្នុងអាកាសធាតុត្រូពិច។ ប្រវែងសរសៃសូត្រមានកម្រិតខ្លី (៥១៩ម៉ែត្រ) ដែលធ្វើឱ្យវាមិនស័ក្តិសមសម្រាប់ការស្រាវសរសៃសូត្រដោយប្រើម៉ាស៊ីនស្វ័យប្រវត្តិ។ ផ្តល់អត្រាសំបកសំបុក ១៦,១% និងប្រវែងសរសៃសូត្រមធ្យម ៥១៩ម៉ែត្រ។
Native Parents (Nangnoi Srisaket-1 & Ubon Ratchathani 60)
ពូជមេបាដើមក្នុងស្រុក (Nangnoi Srisaket-1 និង Ubon Ratchathani 60)
ជាពូជដែលមានស្រាប់ ស័ក្តិសមជាមួយបរិស្ថានធម្មជាតិ និងងាយស្រួលរកក្នុងស្រុក។ ផ្តល់ទិន្នផលទាបជាងពូជកូនកាត់ ទម្ងន់សំបុកស្រាល និងងាយរងគ្រោះដោយជំងឺជាង។ ផ្តល់អត្រាសំបកសំបុកទាបជាង (១៣,៦% សម្រាប់ពូជ NN និង ១៧,០% សម្រាប់ពូជ UB1 ប៉ុន្តែមានទម្ងន់សំបុកសរុបស្រាលជាង)។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារនូវហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធមូលដ្ឋានសម្រាប់ការចិញ្ចឹមដង្កូវនាង និងឧបករណ៍វាស់ស្ទង់គុណភាពសរសៃសូត្រ។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅស្ថានីយ៍ពិសោធន៍កសិកម្មក្នុងតំបន់ឦសាននៃប្រទេសថៃ (ដូចជាខេត្ត Ubon Ratchathani និង Khon Kaen) ដែលមានអាកាសធាតុត្រូពិចក្ដៅសើម។ ដោយសារប្រទេសកម្ពុជាមានលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុ និងភូមិសាស្ត្រស្រដៀងគ្នានឹងតំបន់នេះខ្លាំង ទិន្នន័យនៃការសិក្សានេះមានភាពពាក់ព័ន្ធខ្ពស់ និងអាចយកមកអនុវត្តដោយផ្ទាល់នៅកម្ពុជាបាន។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

ពូជដង្កូវនាងកូនកាត់នេះ និងវិធីសាស្ត្របង្កាត់ពូជនេះមានសក្តានុពលខ្ពស់ក្នុងការជួយលើកស្ទួយវិស័យផលិតសូត្រនៅប្រទេសកម្ពុជា។

ការអនុវត្តតាមបច្ចេកទេសបង្កាត់ពូជនេះ នឹងជួយដោះស្រាយបញ្ហាកង្វះខាតវត្ថុធាតុដើមសូត្រក្នុងស្រុក និងពង្រឹងជីវភាពប្រជាកសិករនៅកម្ពុជាប្រកបដោយនិរន្តរភាព។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

  1. សិក្សាមូលដ្ឋានគ្រឹះពីបច្ចេកទេសបង្កាត់ពូជ: ស្វែងយល់ពីទ្រឹស្តីនៃការបង្កាត់ពូជ Bi x Polyvoltine Silkworm Hybrid ដោយសិក្សាពីលក្ខណៈសេនេទិចនៃពូជមេបាក្នុងស្រុករបស់កម្ពុជាធៀបនឹងពូជបរទេស។
  2. រៀបចំកសិដ្ឋាន និងការដាំដុះដើមមន: រៀបចំដីដាំដើមមនដែលជាចំណីចម្បង និងសាងសង់រោងចិញ្ចឹមដង្កូវនាងដែលមានប្រព័ន្ធខ្យល់ចេញចូលល្អ ដោយប្រើប្រាស់ឧបករណ៍តាមដានសីតុណ្ហភាព Temperature and Humidity Sensors
  3. សាកល្បងបង្កាត់ពូជ និងតាមដានជំងឺ: ធ្វើការសាកល្បងបង្កាត់ពូជដង្កូវនាង និងតាមដានភាពធន់របស់វាទៅនឹងជំងឺ Grasserie disease ដោយកត់ត្រាអត្រារស់រានមានជីវិតរបស់សត្វដង្កូវក្នុងដំណាក់កាលនីមួយៗ។
  4. វាយតម្លៃគុណភាពសំបុក និងសរសៃសូត្រ: វាស់ស្ទង់គុណភាពសំបុក និងសរសៃសូត្រ (ទម្ងន់ ប្រវែង និងអត្រាសំបក) ដោយប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ Denier Scale និង Small Reeling Machine ដើម្បីប្រៀបធៀបជាមួយពូជដើម។
  5. ចងក្រងទិន្នន័យ និងផ្សព្វផ្សាយបច្ចេកទេស: ចងក្រងទិន្នន័យស្រាវជ្រាវដែលទទួលបាន ដោយប្រើប្រាស់កម្មវិធី Statistical Analysis Software ហើយបង្កើតជាឯកសារណែនាំដើម្បីចែករំលែកដល់សហគមន៍កសិករ។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Bi x Polyvoltine Silkworm Hybrid (ពូជដង្កូវនាងកូនកាត់ប្រភេទ Bi x Polyvoltine) ការបង្កាត់ពូជរវាងដង្កូវនាងប្រភេទ Bivoltine (ដែលផ្តល់ទិន្នផលសូត្រខ្ពស់តែពិបាកចិញ្ចឹមក្នុងតំបន់ក្តៅ) និងប្រភេទ Polyvoltine (ដែលធន់នឹងអាកាសធាតុក្តៅនិងជំងឺ តែទិន្នផលទាប) ដើម្បីទទួលបានពូជថ្មីដែលធន់នឹងបរិស្ថានត្រូពិចផង និងផ្តល់ទិន្នផលសរសៃសូត្រខ្ពស់ផង។ ដូចជាការយកគោទឹកដោះដែលផ្តល់ទឹកដោះច្រើនពីអឺរ៉ុប មកបង្កាត់ជាមួយគោស្រុកយើងដែលធន់នឹងអាកាសធាតុក្តៅ ដើម្បីបានកូនគោដែលធន់នឹងកម្តៅផង និងឱ្យទឹកដោះច្រើនផង។
Grasserie disease (ជំងឺ Grasserie លើដង្កូវនាង) ជាជំងឺវីរុសដ៏កាចសាហាវមួយប្រភេទ (Nuclear Polyhedrosis Virus - NPV) ដែលតែងតែវាយប្រហារលើដង្កូវនាង ធ្វើឱ្យពួកវាហើម ស្បែកប្រេះចេញទឹកពណ៌សខាប់ និងងាប់ជាបន្តបន្ទាប់ ជាពិសេសក្នុងលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុក្តៅសើម និងរដូវវស្សា។ ស្រដៀងនឹងជំងឺគ្រុនឈាមលើមនុស្សដែរ ដែលវាឆ្លងតាមរយៈវីរុស ហើយអាចធ្វើឱ្យអ្នកជំងឺប្រឈមនឹងគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិតប្រសិនបើប្រព័ន្ធការពាររាងកាយខ្សោយ។
Reelability (សមត្ថភាពនៃការស្រាវសរសៃសូត្រ) ជាកម្រិតភាគរយដែលវាស់វែងពីភាពងាយស្រួលក្នុងការទាញឬស្រាវយកសរសៃសូត្រចេញពីសំបុកដង្កូវនាង ដោយមិនមានការដាច់កណ្តាលទី។ អត្រាកាន់តែខ្ពស់ មានន័យថាសំបុកសូត្រនោះមានគុណភាពកាន់តែល្អសម្រាប់ការត្បាញសូត្រដោយម៉ាស៊ីន។ ដូចជាការទាញសរសៃអំបោះចេញពីដុំអំបោះ បើវាអត់សូវជំពាក់គ្នានិងមិនងាយដាច់ នោះមានន័យថាវាមានភាពងាយស្រួលក្នុងការទាញយកមកប្រើប្រាស់។
Denier (ខ្នាតរង្វាស់ទំហំសរសៃសូត្រ / ដេនីញ៉េ) ជាខ្នាតរង្វាស់អន្តរជាតិសម្រាប់វាស់កម្រិតកម្រាស់ ឬទម្ងន់របស់សរសៃសូត្រ (ឬសរសៃអំបោះផ្សេងៗ)។ ជាទូទៅ វាស់ដោយគិតជាក្រាមនៃសរសៃសូត្រដែលមានប្រវែង ៩០០០ ម៉ែត្រ។ បើលេខ Denier កាន់តែធំ មានន័យថាសរសៃសូត្រកាន់តែគ្រោតឬធំ។ ដូចជាលេខខ្នាតខ្សែសរសៃអំបោះ ឬខ្សែនេសាទ ដែលលេខកាន់តែធំ ខ្សែកាន់តែធំនិងរឹង។
Shell ratio (អត្រាសំបកសំបុកសូត្រ) ជាសមាមាត្រភាគរយរវាងទម្ងន់របស់សំបកសំបុកសូត្រសុទ្ធ (មិនគិតកូនដង្កូវខាងក្នុង) ធៀបនឹងទម្ងន់សរុបនៃសំបុកសូត្រទាំងមូល។ ភាគរយនេះបញ្ជាក់ពីទិន្នផលសូត្រជាក់ស្តែងដែលអាចទទួលបានពីសំបុកនីមួយៗ។ ដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់សាច់ដូងសុទ្ធ ធៀបនឹងទម្ងន់ផ្លែដូងទាំងមូល ដើម្បីដឹងថាយើងបានសាច់ដូងច្រើនប៉ុណ្ណាសម្រាប់ការចម្រាញ់យកខ្ទិះ។
Sound pupa yield (ទិន្នផលសត្វដង្កូវល្អ) ជាអត្រាភាគរយនៃសត្វដង្កូវនាងដែលបានវិវត្តខ្លួនទៅជាដង្កូវនាងពេញវ័យ (Pupa) នៅក្នុងសំបុកដោយសុវត្ថិភាពនិងមានសុខភាពល្អ មិនងាប់ ឬរលួយដោយសារជំងឺផ្សេងៗ។ នេះជាសូចនាករបង្ហាញពីភាពរឹងមាំ និងភាពធន់នៃពូជដង្កូវនាង។ ដូចជាការរាប់ចំនួនស៊ុតមាន់ដែលញាស់បានជោគជ័យចេញជាកូនមាន់រឹងមាំ ធៀបនឹងចំនួនស៊ុតដែលបានក្រាបសរុប។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖