បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការកែច្នៃកាកសំណល់ម្នាស់ពីរោងចក្រកំប៉ុង ដើម្បីទាញយកប្រយោជន៍ផលិតជាទឹកម្នាស់ខាប់ក្លាសេ (Frozen pineapple concentrate) កាត់បន្ថយការខ្ជះខ្ជាយ និងបង្កើនតម្លៃសេដ្ឋកិច្ច។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានអនុវត្តការចម្រាញ់ទឹកពីកាកសំណល់ម្នាស់ បង្កើនកំហាប់ដោយការបង្កក និងរំហួត ព្រមទាំងវាយតម្លៃការទទួលយកតាមរយៈការភ្លក់នូវរូបមន្តលាយផ្សេងៗគ្នា។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Concentration by Freezing ការបង្កើនកំហាប់ដោយការបង្កក |
រក្សាក្លិន និងរសជាតិដើមរបស់ម្នាស់បានល្អបំផុត ដោយសារមិនប្រើប្រាស់កម្ដៅក្នុងការកែច្នៃ។ | ការបង្កើនកំហាប់អាចធ្វើទៅបានត្រឹមតែកម្រិតទាប (ប្រហែល 20° Brix) ប៉ុណ្ណោះ ហើយពិបាកក្នុងការបំបែកទឹកកកចេញពីទឹកម្នាស់ខាប់។ | ទទួលបានទឹកម្នាស់កំហាប់ 20° Brix ក្នុងបរិមាណ ៥៩% នៃទឹកម្នាស់សរុប។ |
| Vacuum Evaporation ការរំហួតក្រោមសម្ពាធទាប |
អាចបង្កើនកំហាប់ទឹកម្នាស់បានខ្ពស់ខ្លាំង (រហូតដល់ 70° Brix) និងអាចគ្រប់គ្រងកម្រិតកំហាប់បានតាមតម្រូវការ។ | ធ្វើឱ្យបាត់បង់ក្លិន និងរសជាតិដើមរបស់ផ្លែឈើ ដោយសារការរំហួតក្រោមសីតុណ្ហភាព 50°C។ | អាចទទួលបានទឹកម្នាស់កំហាប់ចាប់ពី 33° Brix ដល់ 70° Brix (ត្រូវការការលាយបន្ថែមដើម្បីស្ដាររសជាតិ)។ |
| Blending Concentrated and Fresh Juice ការលាយបញ្ចូលគ្នាដើម្បីស្ដាររសជាតិ |
ជួយស្ដារក្លិន និងរសជាតិដែលបាត់បង់ក្នុងអំឡុងពេលរំហួត ធ្វើឱ្យផលិតផលចុងក្រោយទទួលបានការពេញចិត្តខ្ពស់ពីអ្នកបរិភោគ។ | ត្រូវការវត្ថុធាតុដើមបន្ថែម (ទឹកម្នាស់ស្រស់) ដើម្បីលាយបញ្ចូលគ្នា ដែលអាចបង្កើនភាពស្មុគស្មាញដល់ដំណើរការផលិត។ | រូបមន្តលាយទឹកម្នាស់កំហាប់ 53° Brix ជាមួយទឹកម្នាស់ស្រស់ក្នុងសមាមាត្រ ១:១ ដល់ ៣:១ ទទួលបានការពេញចិត្តខ្ពស់បំផុត។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារឧបករណ៍កែច្នៃម្ហូបអាហារកម្រិតមធ្យមទៅខ្ពស់ ជាពិសេសម៉ាស៊ីនរំហួត និងម៉ាស៊ីនបង្កក ព្រមទាំងមានការវាយតម្លៃលើតម្លៃដើមផលិតកម្មផងដែរ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសថៃ ដោយប្រើប្រាស់កាកសំណល់ម្នាស់ពីរោងចក្រកំប៉ុងក្នុងស្រុក និងធ្វើតេស្តរសជាតិលើអ្នកភ្លក់ចំនួន ១៥នាក់ ជានិស្សិតសាកលវិទ្យាល័យ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា លទ្ធផលនេះអាចមានភាពប្រហាក់ប្រហែលគ្នាដោយសារពូជម្នាស់ និងអាកាសធាតុស្រដៀងគ្នា ប៉ុន្តែត្រូវពិចារណាលើការផ្គត់ផ្គង់កាកសំណល់ម្នាស់ពីរោងចក្រកែច្នៃក្នុងស្រុកដែលនៅមានចំនួនតិចតួចនៅឡើយ។
វិធីសាស្រ្តនេះមានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់អនុវត្តនៅប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីកាត់បន្ថយការខ្ជះខ្ជាយ និងបង្កើតតម្លៃបន្ថែមលើកសិផល។
ជារួម ការកែច្នៃកាកសំណល់ម្នាស់ទៅជាទឹកម្នាស់ខាប់ក្លាសេ មិនត្រឹមតែជួយដោះស្រាយបញ្ហាបរិស្ថានប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងផ្តល់ឱកាសសេដ្ឋកិច្ចថ្មីសម្រាប់សហគ្រាសកែច្នៃកសិផលនៅកម្ពុជាផងដែរ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Brix (កម្រិតប្រ៊ីក) | ជាឯកតារង្វាស់ដែលបញ្ជាក់ពីភាគរយនៃទម្ងន់សារធាតុរាវដែលរលាយ (ជាពិសេសជាតិស្ករ) នៅក្នុងអង្គធាតុរាវ ដោយ១អង្សាប៊្រីក (1° Brix) ស្មើនឹងស្ករ ១ក្រាម ក្នុងសូលុយស្យុង ១០០ក្រាម។ | ដូចជាការវាស់មើលថាតើមានស្ករប៉ុន្មានស្លាបព្រាដែលបានរលាយចូលនិងលាយឡំក្នុងទឹកមួយកែវ។ |
| Vacuum pan (ធុងរំហួតក្រោមសម្ពាធទាប) | ជាឧបករណ៍សម្រាប់រំហួតទឹកចេញពីអង្គធាតុរាវនៅសីតុណ្ហភាពទាប (ប្រហែល 50°C) ដោយការបូមខ្យល់ចេញដើម្បីកាត់បន្ថយសម្ពាធបរិយាកាសខាងក្នុង ដែលជួយរក្សារសជាតិ ក្លិន និងវីតាមីនមិនឱ្យខូចដោយសារកម្ដៅខ្លាំង។ | ដូចជាការដាំទឹកនៅលើកំពូលភ្នំខ្ពស់ដែលទឹកពុះនិងរំហួតលឿនដោយមិនបាច់ក្តៅខ្លាំង ធ្វើឱ្យម្ហូបដែលចម្អិនមិនរលួយ ឬបាត់បង់រសជាតិដើម។ |
| Contact plate freezer (ម៉ាស៊ីនបង្កកប្រភេទបន្ទះប៉ះ) | ជាឧបករណ៍បង្កកកម្រិតឧស្សាហកម្ម ដែលប្រើបន្ទះលោហៈត្រជាក់ខ្លាំង (រហូតដល់ -34°C) ពីរផ្ទាំងដើម្បីសង្កត់ផ្ទាល់ទៅលើកញ្ចប់ផលិតផល សម្រាប់ធ្វើឱ្យវាចុះត្រជាក់ និងកកបានយ៉ាងរហ័ស។ | ដូចជាការយកដុំសាច់ទៅដាក់កៀបចន្លោះផ្ទាំងទឹកកកពីរផ្ទាំង ដើម្បីឱ្យវាកកលឿនជាងការយកទៅដាក់ក្នុងទូទឹកកកធម្មតា។ |
| Refractometer (ឧបករណ៍វាស់ចំណាំងផ្លាត) | ជាឧបករណ៍អុបទិកដែលប្រើសម្រាប់វាស់កម្រិតកំហាប់នៃសារធាតុរលាយ (ដូចជាកម្រិតស្ករ Brix) នៅក្នុងអង្គធាតុរាវ ដោយវាស់ពីមុំនៃការងាករេរបស់ពន្លឺនៅពេលវាឆ្លងកាត់អង្គធាតុរាវនោះ។ | ដូចជាការសម្លឹងមើលទុយោក្នុងកែវទឹកដែលឃើញបាក់ កាន់តែមានជាតិស្ករច្រើន ពន្លឺកាន់តែងាករេខ្លាំង ដែលឧបករណ៍នេះអាចអានចេញជាតួលេខបាន។ |
| Triangle test (ការធ្វើតេស្តត្រីកោណ) | ជាវិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃក្លិននិងរសជាតិ ដោយផ្តល់សំណាកចំនួនបីឱ្យអ្នកភ្លក់ (ដែលក្នុងនោះពីរដូចគ្នា និងមួយខុសគេ) ដើម្បីរកមើលថាតើពួកគេអាចសម្គាល់ភាពខុសគ្នារវាងផលិតផលបានដែរឬទេ។ | ដូចជាការលេងល្បែងទាយរកកែវទឹកដែលខុសពីគេ ក្នុងចំណោមកែវទឹកទាំង៣ ដែល២កែវមានរសជាតិដូចគ្នាបេះបិទ។ |
| Duncan's Multiple Range Test (ការធ្វើតេស្តវិភាគភាពខុសគ្នារបស់ Duncan) | ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើក្រោយការវិភាគវ៉ារ្យង់ (ANOVA) ដើម្បីប្រៀបធៀបមធ្យមភាគនៃទិន្នន័យច្រើនក្រុម ក្នុងការកំណត់ថាតើក្រុមណាខ្លះដែលមានភាពខុសគ្នាជាលក្ខណៈស្ថិតិពិតប្រាកដ។ | ដូចជាអ្នកគ្រូប្រៀបធៀបពិន្ទុជាមធ្យមរបស់សិស្ស៣ក្រុម ដើម្បីបញ្ជាក់តាមក្បួនគណិតវិទ្យាថា ក្រុម A ពិតជាពូកែជាងក្រុម B មែន មិនមែនខុសគ្នាដោយសារតែសំណាងនោះទេ។ |
| Homogenizer (ម៉ាស៊ីនធ្វើឱ្យម៉ដ្ឋចូលគ្នា) | ជាឧបករណ៍ដែលប្រើសម្ពាធខ្ពស់ដើម្បីបំបែកភាគល្អិតតូចៗនៅក្នុងអង្គធាតុរាវឱ្យទៅជាទំហំស្មើៗគ្នា និងលាយបញ្ចូលគ្នាបានល្អ ដើម្បីការពារកុំឱ្យមានការរងកករ ឬបំបែកស្រទាប់។ | ដូចជាម៉ាស៊ីនក្រឡុកទឹកផ្លែឈើកម្លាំងខ្លាំង ដែលកិនបំបែកសាច់និងទឹកឱ្យម៉ដ្ឋចូលគ្នាល្អ រហូតដល់វាមិនអាចបែកស្រទាប់ពីគ្នាបាន។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
