បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះវិភាគពីស្ថានភាពនៃសកម្មភាពនាំចេញ និងនាំចូល ព្រមទាំងវាយតម្លៃកត្តាដែលមានឥទ្ធិពលទៅលើការនាំចេញក្នុងខេត្ត Bac Ninh ដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចប្រកបដោយចីរភាព។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់ទិន្នន័យបន្ទាប់បន្សំ និងវិធីសាស្ត្រវិភាគបរិមាណដើម្បីវាស់វែងឥទ្ធិពលនៃការនាំចេញទៅលើកំណើនសេដ្ឋកិច្ចខេត្ត។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Descriptive Statistics & Trend Analysis ស្ថិតិពិពណ៌នា និងការវិភាគនិន្នាការ |
ងាយស្រួលយល់ និងជួយបង្ហាញពីរូបភាពរួមនៃបញ្ហាបានយ៉ាងឆាប់រហ័ស តាមរយៈការប្រើប្រាស់តារាង និងក្រាហ្វិក។ | មិនអាចវាស់វែងពីកម្រិតនៃឥទ្ធិពល ឬទំនាក់ទំនងភាពជាហេតុនិងផល (Causal relationship) រវាងអថេរបានច្បាស់លាស់។ | រកឃើញថាកំណើនមធ្យមនៃការនាំចេញគឺ ៣៣% ក្នុងមួយឆ្នាំ និងមានទំនាក់ទំនងវិជ្ជមានយ៉ាងខ្លាំង (r = ០,៩៧) រវាងការនាំចេញនិងនាំចូល។ |
| Cobb-Douglas Model (OLS Regression) គំរូ Cobb-Douglas (ការវិភាគតំរែតំរង់ OLS) |
អាចវាស់វែងជាបរិមាណនូវទំហំនៃឥទ្ធិពលនៃការនាំចេញទៅលើកំណើនសេដ្ឋកិច្ច (GRDP) បានយ៉ាងច្បាស់លាស់។ | ទាមទារការប្រើប្រាស់ទិន្នន័យស៊េរីពេលវេលា (Time-series data) ដែលមានភាពសុក្រឹតខ្ពស់ និងត្រូវបំពេញតាមលក្ខខណ្ឌនៃ OLS។ | កំណើននាំចេញ ១% ធ្វើឱ្យផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GRDP) កើនឡើង ០,៥៤% ក្នុងកម្រិតអត្ថន័យស្ថិតិខ្ពស់ (Prob = 0.0001, R-squared = 0.87)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះពឹងផ្អែកជាចម្បងលើទិន្នន័យបន្ទាប់បន្សំ និងកម្មវិធីវិភាគទិន្នន័យសេដ្ឋកិច្ច ដែលមិនទាមទារធនធានហិរញ្ញវត្ថុច្រើនក្នុងការអនុវត្តនោះទេ។
ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់ទិន្នន័យពីខេត្ត Bac Ninh ប្រទេសវៀតណាម ដែលជាតំបន់ពឹងផ្អែកខ្លាំងលើការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស (FDI) ជាពិសេសក្រុមហ៊ុនធំៗក្នុងវិស័យអេឡិចត្រូនិក។ នេះអាចជាភាពលម្អៀងមួយប្រសិនបើគេយកលទ្ធផលនេះទៅអនុវត្តលើតំបន់ដែលមានរចនាសម្ព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចផ្អែកលើកសិកម្ម។ សម្រាប់កម្ពុជា វាជាមេរៀនដ៏ល្អមួយក្នុងការវាយតម្លៃតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស (SEZ) ដែលមានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នា។
វិធីសាស្ត្រនៃការប្រើប្រាស់គំរូ Cobb-Douglas នេះគឺមានអត្ថប្រយោជន៍ខ្លាំងណាស់សម្រាប់កម្ពុជា ក្នុងការវាយតម្លៃពីឥទ្ធិពលនៃការនាំចេញទៅលើកំណើនសេដ្ឋកិច្ចតាមតំបន់គោលដៅ។
សរុបមក ការអនុវត្តគំរូវិភាគនេះអាចជួយអ្នកធ្វើគោលនយោបាយកម្ពុជាក្នុងការកំណត់អត្តសញ្ញាណកត្តាជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចពិតប្រាកដ និងរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រទាក់ទាញវិនិយោគទុនបរទេស (FDI) ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពកម្រិតខ្ពស់។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Coob-Douglas model | គំរូសេដ្ឋកិច្ចគណិតវិទ្យាដែលប្រើសម្រាប់វាស់វែងពីទំនាក់ទំនងរវាងកត្តាបញ្ចូល (ដូចជាទុន កម្លាំងពលកម្ម ឬការនាំចេញ) និងទិន្នផលផលិតកម្ម ឬកំណើនសេដ្ឋកិច្ច ដើម្បីដឹងពីកម្រិតនៃឥទ្ធិពលរបស់កត្តានីមួយៗ។ | ដូចជារូបមន្តធ្វើនំដែលប្រាប់យើងថា បើយើងថែមម្សៅ (ការនាំចេញ) ១ខាំទៀត តើយើងនឹងបាននំ (កំណើនសេដ្ឋកិច្ច) ធំជាងមុនប៉ុន្មានភាគរយ។ |
| GRDP | ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបប្រចាំតំបន់ (Gross Regional Domestic Product) គឺជាការវាស់វែងពីតម្លៃសរុបនៃទំនិញនិងសេវាកម្មចុងក្រោយទាំងអស់ ដែលត្រូវបានផលិតឡើងនៅក្នុងព្រំដែនភូមិសាស្ត្រនៃខេត្ត ឬតំបន់ណាមួយក្នុងរយៈពេលមួយឆ្នាំ។ | ដូចជាការបូកសរុបប្រាក់ចំណូលទាំងអស់ដែលរកបានដោយមនុស្សគ្រប់គ្នានៅក្នុងភូមិមួយ ក្នុងរយៈពេលមួយឆ្នាំ។ |
| OLS | ការវិភាគតំរែតំរង់កម្រិតការេតូចបំផុត (Ordinary Least Squares) គឺជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិសម្រាប់ប៉ាន់ស្មានទំនាក់ទំនងរវាងអថេរ ដោយស្វែងរកបន្ទាត់មួយដែលកាត់បន្ថយកំហុសរវាងទិន្នន័យជាក់ស្តែង និងទិន្នន័យដែលបានព្យាករណ៍ឱ្យនៅតិចបំផុត។ | ដូចជាការគូសបន្ទាត់ត្រង់មួយឆ្លងកាត់ចំណុចជាច្រើននៅលើក្រដាស ដើម្បីមើលថាតើចំណុចទាំងនោះមាននិន្នាការទៅទិសដៅណាសរុប។ |
| FDI | ការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស (Foreign Direct Investment) គឺជាសកម្មភាពដែលក្រុមហ៊ុន ឬវិនិយោគិនពីប្រទេសមួយ យកទុនមកសាងសង់រោងចក្រ ឬទិញភាគហ៊ុននៅក្នុងក្រុមហ៊ុននៃប្រទេសមួយទៀត ដើម្បីគ្រប់គ្រងនិងធ្វើអាជីវកម្មផ្ទាល់។ | ដូចជាអ្នកជិតខាងយកលុយមកបើកហាងលក់ដូរនៅក្នុងភូមិរបស់យើង ដែលជួយបង្កើតការងារឱ្យអ្នកភូមិយើងធ្វើ។ |
| Trade balance | អតុល្យភាពពាណិជ្ជកម្ម (ឬជញ្ជីងពាណិជ្ជកម្ម) គឺជាភាពខុសគ្នារវាងតម្លៃសរុបនៃការនាំចេញ និងការនាំចូលទំនិញរបស់ប្រទេស ឬតំបន់មួយ។ បើនាំចេញច្រើនជាងហៅថា 'អតិរេក' បើនាំចូលច្រើនជាងហៅថា 'ឱនភាព'។ | ដូចជាការប្រៀបធៀបរវាងលុយដែលយើងរកបានពីការលក់បន្លែ និងលុយដែលយើងចំណាយទិញម្ហូប ថាតើយើងចំណេញឬខាត។ |
| Time series | ស៊េរីពេលវេលា គឺជាការប្រមូលផ្តុំទិន្នន័យដែលត្រូវបានកត់ត្រាតាមលំដាប់លំដោយនៃពេលវេលា (ឧទាហរណ៍៖ ទិន្នន័យប្រចាំខែ ឬប្រចាំឆ្នាំ) ដើម្បីវិភាគរកមើលនិន្នាការ ឬការផ្លាស់ប្តូរពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ។ | ដូចជាការកត់ត្រាកម្ពស់របស់កូនអ្នកជារៀងរាល់ឆ្នាំនៅថ្ងៃខួបកំណើត ដើម្បីមើលថាតើគាត់លូតលាស់លឿនប៉ុណ្ណាតាមពេលវេលា។ |
| R-squared | រង្វាស់ស្ថិតិដែលបង្ហាញពីកម្រិតភាគរយនៃបំរែបំរួលរបស់អថេរអាស្រ័យ (ឧទាហរណ៍៖ កំណើន GRDP) ដែលអាចត្រូវបានពន្យល់ ឬបញ្ជាក់ដោយអថេរឯករាជ្យ (ឧទាហរណ៍៖ ទំហំនាំចេញ) នៅក្នុងគំរូវិភាគ។ | ដូចជាពិន្ទុដែលប្រាប់យើងថា ការខិតខំរៀនសូត្ររបស់យើង (កត្តាពន្យល់) អាចបញ្ជាក់ពីភាពជោគជ័យក្នុងការប្រឡង (លទ្ធផល) បានប៉ុន្មានភាគរយ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
