បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការវាយតម្លៃតម្រូវការ និងការស្វែងរកយុទ្ធសាស្ត្រដើម្បីគ្រប់គ្រង និងអភិវឌ្ឍវិស័យទេសចរណ៍សហគមន៍នៅក្នុងឃុំ Kapang ស្រុក Thung Song ដើម្បីលើកកម្ពស់សេដ្ឋកិច្ចមូលដ្ឋាននិងការអភិរក្សបរិស្ថាន។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវបរិមាណវិស័យ ដោយប្រមូល និងវិភាគទិន្នន័យពីក្រុមគោលដៅ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Descriptive Statistics (Mean, Standard Deviation, Percentage) ស្ថិតិពិពណ៌នា (មធ្យមភាគ គម្លាតស្តង់ដារ និងភាគរយ) |
ងាយស្រួលយល់ និងផ្តល់រូបភាពជារួមយ៉ាងច្បាស់លាស់អំពីប្រជាសាស្ត្ររបស់ភ្ញៀវទេសចរ និងកម្រិតនៃតម្រូវការរបស់ពួកគេ។ | មិនអាចកំណត់ពីទំនាក់ទំនងស៊ីជម្រៅ ឬភាពខុសគ្នារវាងក្រុមប្រជាសាស្ត្រនីមួយៗបានទេ។ | បានបង្ហាញថា តម្រូវការអភិវឌ្ឍន៍តំបន់ទេសចរណ៍ និងសកម្មភាពទេសចរណ៍ ទទួលបានពិន្ទុខ្ពស់ជាងគេបំផុត។ |
| Inferential Statistics (t-test, One-way ANOVA, LSD) ស្ថិតិអនុមាន (ការធ្វើតេស្ត t-test និង ANOVA ច្រកមួយ) |
អនុញ្ញាតឱ្យអ្នកស្រាវជ្រាវរកឃើញភាពខុសគ្នាយ៉ាងមានអត្ថន័យផ្នែកស្ថិតិរវាងក្រុមគោលដៅ ដើម្បីរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រទីផ្សារចំគោលដៅ។ | ទាមទារចំណេះដឹងផ្នែកស្ថិតិ និងការប្រើប្រាស់កម្មវិធីកុំព្យូទ័រឯកទេស ហើយទិន្នន័យត្រូវតែបំពេញតាមលក្ខខណ្ឌកំណត់ជាមុន។ | បានបញ្ជាក់ថា កត្តាភេទ អាយុ កម្រិតវប្បធម៌ មុខរបរ និងចំណូល ពិតជាមានឥទ្ធិពលលើការយល់ឃើញចំពោះការអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍ (p < 0.05)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះមិនទាមទារធនធានបច្ចេកវិទ្យាស្មុគស្មាញទេ ប៉ុន្តែពឹងផ្អែកខ្លាំងលើការចុះប្រមូលទិន្នន័យផ្ទាល់ និងការប្រើប្រាស់កម្មវិធីវិភាគស្ថិតិ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយប្រមូលទិន្នន័យតែពីភ្ញៀវទេសចរក្នុងស្រុក (ប្រទេសថៃ) ចំនួន ៣៥០ នាក់ ដែលមកកម្សាន្តនៅឃុំ Kapang ខេត្ត Nakhon Si Thammarat។ ទិន្នន័យនេះអាចមានភាពលម្អៀងទៅលើចំណូលចិត្តរបស់ទេសចរជាតិថៃ និងមិនបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីទស្សនៈរបស់ទេសចរអន្តរជាតិឡើយ។ សម្រាប់កម្ពុជា នេះជាមេរៀនដ៏សំខាន់ដែលបង្ហាញថា ការវាយតម្លៃសក្តានុពលទេសចរណ៍សហគមន៍ ត្រូវតែធ្វើឡើងដោយផ្តោតលើក្រុមភ្ញៀវទេសចរជាក់លាក់ ដើម្បីរៀបចំហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធឲ្យត្រូវនឹងតម្រូវការរបស់ពួកគេ។
ក្របខណ្ឌវាយតម្លៃ និងយុទ្ធសាស្ត្រអភិវឌ្ឍន៍ទេសចរណ៍សហគមន៍នេះ គឺមានភាពពាក់ព័ន្ធ និងអាចយកមកអនុវត្តបានយ៉ាងល្អនៅក្នុងបរិបទប្រទេសកម្ពុជា។
សរុបមក ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវនេះ នឹងជួយដល់ភាគីពាក់ព័ន្ធនៅកម្ពុជា ក្នុងការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្តផ្អែកលើទិន្នន័យ (Data-driven decision making) ដើម្បីអភិវឌ្ឍវិស័យទេសចរណ៍ប្រកបដោយនិរន្តរភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Community-Based Tourism (CBT) | ទម្រង់នៃការអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍ដែលគ្រប់គ្រង និងដឹកនាំដោយប្រជាជនក្នុងសហគមន៍ផ្ទាល់ ដើម្បីធានាថាផលប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងវប្បធម៌ធ្លាក់ទៅលើសហគមន៍ពិតប្រាកដ។ | ដូចជាការបើកអាជីវកម្មរួមគ្នារបស់អ្នកភូមិ ដែលអ្នកភូមិទាំងអស់ជាម្ចាស់ ចូលរួមគ្រប់គ្រង និងចែករំលែកប្រាក់ចំណេញដែលបានពីភ្ញៀវទេសចរ។ |
| Sustainable Tourism | ការអភិវឌ្ឍវិស័យទេសចរណ៍ដែលគិតគូរពីផលប៉ះពាល់បរិស្ថាន សង្គម និងសេដ្ឋកិច្ចនាពេលបច្ចុប្បន្ន និងអនាគត ដោយឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការរបស់ភ្ញៀវទេសចរ ព្រមទាំងមិនបំផ្លាញធនធានដើម។ | ដូចជាការយកស៊ុតមាសពីមាន់មកប្រើប្រាស់ដោយការថែទាំមាន់ឲ្យបានល្អ ដោយមិនសម្លាប់មាន់ចោល ដើម្បីឲ្យមានស៊ុតមាសហូបជារៀងរហូត។ |
| Carrying Capacity | សមត្ថភាព ឬកម្រិតអតិបរមានៃតំបន់ទេសចរណ៍មួយដែលអាចទទួលភ្ញៀវទេសចរបាន ក្នុងពេលតែមួយ ដោយមិនធ្វើឱ្យមានការខូចខាតដល់បរិស្ថាន វប្បធម៌ ឬប៉ះពាល់ដល់គុណភាពបទពិសោធន៍របស់ភ្ញៀវ។ | ដូចជាចំណុះទូកមួយដែលអាចផ្ទុកមនុស្សបានត្រឹមតែ ១០នាក់ បើដាក់លើសពីនេះទូកនឹងលិច ឬធ្វើឲ្យអ្នកជិះលែងមានអារម្មណ៍សុវត្ថិភាព។ |
| Public Consultation | ដំណើរការប្រមូលមតិយោបល់ និងការពិគ្រោះយោបល់ជាមួយប្រជាពលរដ្ឋ ឬភាគីពាក់ព័ន្ធដោយបើកចំហរ មុននឹងអាជ្ញាធរសម្រេចចិត្តអនុវត្តគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍អ្វីមួយដែលជះឥទ្ធិពលដល់សហគមន៍។ | ដូចជាការប្រជុំគ្រួសារសួរយោបល់កូនៗសិន មុននឹងឪពុកម្តាយសម្រេចចិត្តលក់ផ្ទះចាស់ដើម្បីទៅទិញផ្ទះថ្មី។ |
| Stakeholder | បុគ្គល ក្រុមមនុស្ស ឬស្ថាប័នទាំងឡាយណាដែលមានការពាក់ព័ន្ធ អាចទទួលរងផលប៉ះពាល់ (ទាំងវិជ្ជមាននិងអវិជ្ជមាន) ឬមានផលប្រយោជន៍នៅក្នុងគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ណាមួយ។ | ឧទាហរណ៍ បើមានការសាងសង់រោងចក្រមួយ ភាគីពាក់ព័ន្ធគឺមានតាំងពី ម្ចាស់រោងចក្រ កម្មករ អាជ្ញាធរ រហូតដល់អ្នកភូមិដែលរស់នៅជុំវិញរោងចក្រនោះ។ |
| Inferential Statistics | ការប្រើប្រាស់ទិន្នន័យដែលប្រមូលបានពីក្រុមគំរូ (Sample) តូចមួយ ដើម្បីធ្វើការវិភាគ និងទាញសេចក្តីសន្និដ្ឋានទូទៅទៅលើប្រជាជនគោលដៅទាំងមូល (Population) ដោយប្រើប្រាស់ទ្រឹស្តីប្រូបាប៊ីលីតេ។ | ដូចជាការភ្លក់សម្លរតែមួយស្លាបព្រា ក៏អាចឲ្យយើងដឹងនិងវាយតម្លៃបានថាសម្លរមួយឆ្នាំងនោះមានរសជាតិយ៉ាងម៉េចដែរ។ |
| One-way ANOVA | វិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់ប្រៀបធៀបមធ្យមភាគនៃក្រុមទិន្នន័យឯករាជ្យចាប់ពីបីក្រុមឡើងទៅ (ឧទាហរណ៍៖ ការប្រៀបធៀបមតិយោបល់តាមកម្រិតចំណូល ៤ ផ្សេងគ្នា) ដើម្បីពិនិត្យមើលថាតើមានភាពខុសគ្នាយ៉ាងមានអត្ថន័យផ្នែកស្ថិតិដែរឬទេ។ | ដូចជាការធ្វើតេស្តសិស្សបីថ្នាក់ផ្សេងគ្នាដើម្បីយកពិន្ទុមធ្យមមកប្រៀបធៀបគ្នា មើលថាតើថ្នាក់ទាំងបីនេះពិតជាមានកម្រិតពូកែខុសគ្នាពិតប្រាកដ ឬគ្រាន់តែជារឿងចៃដន្យ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
