បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមានគោលបំណងសិក្សាពីទីតាំងទីផ្សារ (Market Positioning) នៃផលិតផលផ្លែឈើកែច្នៃរបស់ប្រទេសថៃ នៅក្នុងការយល់ឃើញរបស់ភ្ញៀវទេសចរចិន ដើម្បីជាមូលដ្ឋានក្នុងការរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រទីផ្សារ និងបង្កើនអត្ថប្រយោជន៍ប្រកួតប្រជែង។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រចម្រុះ (Mixed Methods) ដោយរួមបញ្ចូលទាំងការស្រាវជ្រាវគុណវិស័យ និងបរិមាណវិស័យ ដើម្បីប្រមូលទិន្នន័យពីអ្នកពាក់ព័ន្ធ និងភ្ញៀវទេសចរ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Qualitative Research (In-depth Interviews) ការស្រាវជ្រាវគុណវិស័យ (ការសម្ភាសន៍ស៊ីជម្រៅ) |
ផ្តល់ព័ត៌មានលម្អិត និងស៊ីជម្រៅអំពីអាកប្បកិរិយា ការយល់ឃើញ និងបរិបទនៃការទិញរបស់ភ្ញៀវទេសចរ។ | ទំហំគំរូតូច (ត្រឹមតែ ៥នាក់) អាចមានភាពលម្អៀង និងមិនអាចតំណាងឱ្យប្រជាជន ឬភ្ញៀវទេសចរទាំងមូលបានឡើយ។ | កំណត់បានយ៉ាងច្បាស់នូវប្រភេទផ្លែឈើកែច្នៃពេញនិយម និងគុណលក្ខណៈសំខាន់ៗ ដើម្បីយកទៅធ្វើជាមូលដ្ឋានរចនាកម្រងសំណួរ។ |
| Quantitative Research (Correspondence Analysis) ការស្រាវជ្រាវបរិមាណវិស័យ (ការវិភាគទំនាក់ទំនង) |
បង្ហាញទំនាក់ទំនងរវាងអថេរច្រើនយ៉ាងច្បាស់លាស់ តាមរយៈផែនទីទីតាំងទីផ្សារ (Perceptual Map) ដែលងាយស្រួលយល់ និងបកស្រាយកម្រិតស្ថិតិ។ | ទាមទារទិន្នន័យស្ទង់មតិមានរចនាសម្ព័ន្ធត្រឹមត្រូវចំនួនច្រើន និងទាមទារចំណេះដឹងផ្នែកស្ថិតិដើម្បីដំណើរការកម្មវិធី។ | រកឃើញថាធូរេនបំពងមានទំនាក់ទំនងផ្ដាច់មុខទៅនឹង "អត្តសញ្ញាណផលិតផលល្បីល្បាញរបស់ថៃ" ក្នុងកម្រិតស្ថិតិគួរឱ្យទុកចិត្ត (Chi-square = 7039.041, p=0.00)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារធនធានជាមូលដ្ឋានដូចជា កម្មវិធីវិភាគស្ថិតិ ទិន្នន័យស្ទង់មតិផ្ទាល់ពីអ្នកទេសចរ និងចំណេះដឹងផ្នែកស្រាវជ្រាវទីផ្សារ។
ការសិក្សានេះប្រមូលទិន្នន័យផ្តាច់មុខពីភ្ញៀវទេសចរចិនចំនួន ៤០០នាក់ នៅទីក្រុងប៉ាតាយ៉ា ប្រទេសថៃ ដែលភាគច្រើនជាយុវជនមានអាយុ ២១-៤០ ឆ្នាំ និងមានចំណូលមធ្យម។ នេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់កម្ពុជា ព្រោះទេសចរចិនគឺជាទីផ្សារគោលដៅធំមួយសម្រាប់ការនាំចេញនៅនឹងកន្លែង ប៉ុន្តែបរិបទទេសចរណ៍តាមតំបន់ឆ្នេរនៅប៉ាតាយ៉ា អាចមានឥរិយាបថចាយវាយខុសពីតំបន់ទេសចរណ៍វប្បធម៌ដូចជានៅសៀមរាប។
វិធីសាស្ត្រវិភាគ និងការស្វែងរកទីតាំងទីផ្សារនេះ មានអត្ថប្រយោជន៍ និងសក្ដានុពលខ្លាំងណាស់សម្រាប់វិស័យកសិ-ទេសចរណ៍នៅកម្ពុជា។
ការប្រើប្រាស់ការវិភាគ Correspondence Analysis អនុញ្ញាតឱ្យអ្នកស្រាវជ្រាវ និងអាជីវករខ្មែរមើលឃើញពីទីតាំងទីផ្សារយ៉ាងច្បាស់លាស់ តាមរយៈផែនទី ដែលជាមូលដ្ឋានគ្រឹះក្នុងការបង្កើតអត្ថប្រយោជន៍ប្រកួតប្រជែងសម្រាប់ការនាំចេញផលិតផលកសិកម្ម។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Correspondence analysis | វិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់វិភាគ និងបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងរវាងអថេរប្រភេទក្រុម (Categorical variables) ជាទម្រង់ក្រាហ្វិក ឬផែនទី។ វាងាយស្រួលក្នុងការមើលឃើញថាផលិតផលណាមានលក្ខណៈពិសេសអ្វីខ្លះក្នុងក្រសែភ្នែកអតិថិជន ដោយមិនទាមទារការសាកល្បងសម្មតិកម្មតឹងរ៉ឹង។ | ដូចជាការគូរផែនទីបង្ហាញផ្លូវ ដែលជួយប្រាប់ថាតើទំនិញមួយណានៅជិតឬមានទំនាក់ទំនងជាមួយចំណូលចិត្តមួយណាជាងគេ។ |
| Market positioning | យុទ្ធសាស្ត្រក្នុងការបង្កើតរូបភាព ឬអត្តសញ្ញាណនៃផលិតផលមួយនៅក្នុងគំនិតរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ ដើម្បីឱ្យវាមានភាពលេចធ្លោ និងខុសប្លែកពីគូប្រកួតប្រជែង។ វាជួយឱ្យក្រុមហ៊ុនដឹងថាខ្លួនកំពុងឈរនៅចំណុចណាលើទីផ្សារ។ | ដូចជាការរកកន្លែងអង្គុយពិសេសមួយនៅក្នុងបេះដូងអតិថិជន ដែលធ្វើឱ្យពួកគេនឹកឃើញដល់ផលិតផលយើងមុនគេពេលចង់ទិញអ្វីមួយ។ |
| Perceptual map | ផែនទីពហុវិមាត្រដែលបង្ហាញពីទីតាំងនៃផលិតផល ឬម៉ាកយីហោផ្សេងៗ ដោយផ្អែកលើការយល់ឃើញ និងការវាយតម្លៃរបស់អតិថិជនធៀបនឹងគូប្រកួតប្រជែង។ លទ្ធផលនៃម៉ាទ្រីសស្ថិតិត្រូវបានបម្លែងជារូបភាពដើម្បីងាយស្រួលយល់។ | ដូចជាការដាក់តាំងរូបថតសិស្សក្នុងថ្នាក់តាមពិន្ទុ និងអត្តចរិត (អ្នកពូកែគណិត អ្នកពូកែកីឡា) ដើម្បីងាយស្រួលមើលថានរណាពូកែខាងអ្វីខ្លះ។ |
| Exploratory sequential | វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវចម្រុះដោយចាប់ផ្តើមពីការប្រមូលទិន្នន័យគុណវិស័យ (ដូចជាការសម្ភាសន៍ស៊ីជម្រៅ) ជាមុន ដើម្បីស្វែងយល់បញ្ហាឬកំណត់អថេរឱ្យបានច្បាស់ រួចទើបបន្តការប្រមូលទិន្នន័យបរិមាណវិស័យ (ដូចជាកម្រងសំណួរ) ដើម្បីធ្វើតេស្តបញ្ជាក់ទំហំនៃបញ្ហានោះ។ | ដូចជាការចុះទៅសួរអ្នកភូមិពីបញ្ហាខ្វះទឹកសិន រួចទើបយកបញ្ហានោះទៅធ្វើកម្រងសំណួរស្ទង់មតិពលរដ្ឋរាប់ពាន់នាក់ដើម្បីបញ្ជាក់។ |
| Inertia | នៅក្នុងការវិភាគ Correspondence analysis ពាក្យនេះសំដៅលើទំហំនៃបម្រែបម្រួល ឬកម្រិតនៃភាពខុសគ្នាដែលទិន្នន័យអាចពន្យល់បានពីទំនាក់ទំនងរវាងអថេរ (មានន័យស្រដៀងនឹង Variance ក្នុងស្ថិតិទូទៅ)។ កម្រិតរាប់រយភាគរយខ្ពស់ បង្ហាញថាទិន្នន័យនោះមានភាពសុក្រឹតនិងពន្យល់បានច្រើន។ | ដូចជាពន្លឺបញ្ចាំងពីពិល ដែលប្រាប់ថាតើពន្លឺនោះអាចធ្វើឱ្យយើងមើលឃើញវត្ថុច្បាស់និងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយកម្រិតណា។ |
| Chi Square | តេស្តស្ថិតិសម្រាប់ពិនិត្យមើលថាតើមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធរវាងអថេរពីរឬអត់ តាមរយៈការប្រៀបធៀបទិន្នន័យដែលសង្កេតឃើញជាក់ស្តែង ជាមួយនឹងទិន្នន័យដែលរំពឹងទុកថានឹងកើតឡើងដោយចៃដន្យ។ | ដូចជាការត្រួតពិនិត្យថាតើលទ្ធផលនៃការបោះកាក់ (ចេញក្បាល ឬកន្ទុយ) ពិតជាចៃដន្យ ឬដោយសារកាក់នោះមានភាពលម្អៀងពីកត្តាអ្វីមួយផ្សេង។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
