បញ្ហា (The Problem)៖ មុខរបរស្មូនដីឥដ្ឋប្រពៃណីនៅសហគមន៍កោះក្រេតកំពុងប្រឈមនឹងការធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង ដោយសារការផ្លាស់ប្តូរបរិបទសេដ្ឋកិច្ចសង្គម ការកើនឡើងនូវថ្លៃដើមផលិតកម្ម និងកង្វះខាតអ្នកបន្តវេនជំនាញក្មេងៗ។ ការស្រាវជ្រាវនេះមានគោលបំណងស្វែងរកយុទ្ធសាស្ត្រដើម្បីស្តារ និងអភិរក្សមុខរបរនេះឱ្យមានចីរភាព។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះគឺជាការស្រាវជ្រាវបែបគុណភាព (Qualitative Research) ដែលប្រមូលទិន្នន័យតាមរយៈការសម្ភាសន៍ស៊ីជម្រៅជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធសំខាន់ៗនៅក្នុងសហគមន៍។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| PEST(LE) Analysis ការវិភាគបរិយាកាសម៉ាក្រូ PEST(LE) |
ជួយឱ្យមើលឃើញរូបភាពជារួមពីកត្តាខាងក្រៅ (នយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច សង្គម បច្ចេកវិទ្យា) ដែលជះឥទ្ធិពលដល់សហគមន៍។ | មិនអាចបង្ហាញពីចំណុចខ្សោយ ឬចំណុចខ្លាំងផ្ទៃក្នុងរបស់សហគ្រិន ឬសិប្បករនីមួយៗបានលម្អិតនោះទេ។ | បានរកឃើញថា គោលនយោបាយទេសចរណ៍រដ្ឋ និងកំណើនសេដ្ឋកិច្ចជាឱកាស ខណៈបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ (ផលិតផលប្លាស្ទិក) គឺជាការគំរាមកំហែងដល់គ្រឿងស្មូន។ |
| SWOT Analysis ការវិភាគចំណុចខ្លាំង ខ្សោយ ឱកាស និងការគំរាមកំហែង (SWOT) |
ផ្តោតសំខាន់លើស្ថានភាពជាក់ស្តែងរបស់សហគមន៍ស្មូនដីផ្ទាល់ និងផ្តល់ភាពងាយស្រួលក្នុងការប្រៀបធៀបកត្តាខាងក្នុងនិងខាងក្រៅ។ | លទ្ធផលអាចមានភាពលម្អៀងអាស្រ័យលើមតិយោបល់បុគ្គល និងការយល់ឃើញរបស់អ្នកដែលត្រូវបានសម្ភាសន៍។ | កំណត់បានយ៉ាងច្បាស់ថា បញ្ហាចម្បងគឺកង្វះខាតអ្នកបន្តវេន និងថ្លៃដើមវត្ថុធាតុដើមខ្ពស់ ខណៈចំណុចខ្លាំងគឺកេរ្តិ៍ឈ្មោះនិងឯកលក្ខណៈផលិតផល។ |
| TOWS Matrix / Strategic Formulation ការរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រ TOWS Matrix |
អាចបំប្លែងលទ្ធផលនៃការវិភាគ SWOT ទៅជាសកម្មភាពនិងយុទ្ធសាស្ត្រជាក់ស្តែង (ឧ. យុទ្ធសាស្ត្រការពារ ឬយុទ្ធសាស្ត្រវាយលុក)។ | ទាមទារការចូលរួមសហការយ៉ាងខ្លាំងពីភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ដើម្បីយកយុទ្ធសាស្ត្រដែលបានស្នើឡើងទៅអនុវត្តឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព។ | បានបង្កើតជា «យុទ្ធសាស្ត្រការពារ» (Defensive Strategy) ដោយផ្តោតលើការរចនាផលិតផលថ្មី ការបណ្តុះបណ្តាល និងការចងក្រងសហគមន៍។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ សម្រាប់ការស្រាវជ្រាវនេះ និងការអនុវត្តយុទ្ធសាស្ត្រជាក់ស្តែង វាទាមទារធនធានមនុស្សដែលមានជំនាញ ពេលវេលាប្រមូលទិន្នន័យ និងថវិកាគាំទ្រពីស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងយ៉ាងជាក់លាក់នៅក្នុងសហគមន៍កោះក្រេត ខេត្តណុនថាបុរី ប្រទេសថៃ ដែលជាសហគមន៍មានប្រវត្តិសាស្ត្រ និងការគាំទ្រហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទេសចរណ៍រឹងមាំស្រាប់។ ទិន្នន័យភាគច្រើនពឹងផ្អែកលើមតិយោបល់របស់អ្នកភូមិ និងមន្ត្រីតំបន់។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា នេះមានសារៈសំខាន់ណាស់ ព្រោះសហគមន៍សិប្បកម្មយើងជាច្រើនក៏មានបរិបទប្រហាក់ប្រហែលគ្នា ប៉ុន្តែយើងអាចខ្វះខាតការគាំទ្រផ្នែកទីផ្សារទេសចរណ៍ដូចកោះក្រេត។
វិធីសាស្ត្រនៃការវិភាគអាជីវកម្មដើម្បីរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រសង្គ្រោះមុខរបរប្រពៃណីនេះ គឺមានអត្ថប្រយោជន៍ និងអាចយកមកអនុវត្តបានយ៉ាងល្អនៅក្នុងបរិបទប្រទេសកម្ពុជា។
ជារួម ការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍វិភាគយុទ្ធសាស្ត្រអាជីវកម្មដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាសង្គម និងការអភិរក្សវប្បធម៌ គឺជាជំហានដ៏សំខាន់មួយដែលអាចជួយសង្គ្រោះសិប្បកម្មប្រពៃណីខ្មែរពីការបាត់បង់ និងបង្កើតសេដ្ឋកិច្ចមូលដ្ឋានរឹងមាំ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| PEST (LE) Analysis | ការវិភាគកត្តាម៉ាក្រូដែលជះឥទ្ធិពលដល់អាជីវកម្ម រួមមាន នយោបាយ (Political) សេដ្ឋកិច្ច (Economic) សង្គម (Sociological) បច្ចេកវិទ្យា (Technical) ច្បាប់ (Legal) និងបរិស្ថាន (Environmental)។ | ដូចជាការពិនិត្យមើលការព្យាករណ៍អាកាសធាតុ ស្ថានភាពផ្លូវ និងច្បាប់ចរាចរណ៍ មុនពេលយើងសម្រេចចិត្តបើកបរចេញទៅឆ្ងាយ។ |
| SWOT Analysis | ឧបករណ៍វាយតម្លៃស្ថានភាពអាជីវកម្មដែលផ្តោតលើចំណុចខ្លាំង (Strengths) និងចំណុចខ្សោយ (Weaknesses) ពីខាងក្នុង ព្រមទាំងឱកាស (Opportunities) និងការគំរាមកំហែង (Threats) ពីខាងក្រៅ។ | ដូចជាការពិនិត្យមើលកម្លាំងនិងចំណុចខ្សោយរបស់កីឡាករខ្លួនឯង ព្រមទាំងស្វែងយល់ពីឱកាសនិងឧបសគ្គនៅលើទីលានប្រកួត។ |
| TOWS Matrix | ការយកលទ្ធផលពីការវិភាគ SWOT មកផ្គូផ្គងគ្នា ដើម្បីបង្កើតជាយុទ្ធសាស្ត្រជាក់ស្តែង ដូចជាការយកចំណុចខ្លាំងទៅចាប់យកឱកាស ឬប្រើចំណុចខ្លាំងដើម្បីការពារការគំរាមកំហែង។ | ដូចជាការរៀបចំក្បួនទ័ពដោយដឹងច្បាស់ថាត្រូវយកទាហានប្រភេទណា (ចំណុចខ្លាំង) ទៅវាយលុកសត្រូវនៅទីតាំងណា (ឱកាស)។ |
| Corporate strategy | យុទ្ធសាស្ត្រកម្រិតសាជីវកម្ម ឬថ្នាក់ដឹកនាំកំពូល ដែលកំណត់ទិសដៅជារួមថាតើស្ថាប័នគួរពង្រីកខ្លួន រួមបញ្ចូលគ្នា ឬកាត់បន្ថយទំហំអាជីវកម្ម ដើម្បីភាពរស់រានមានជីវិតនិងកំណើនរយៈពេលវែង។ | ដូចជាប្រធានក្រុមកំណត់គោលដៅធំថាតើឆ្នាំនេះក្រុមទាំងមូលគួរផ្តោតលើការប្រកួតពានរង្វាន់អ្វីខ្លះ។ |
| Functional Strategy | យុទ្ធសាស្ត្រកម្រិតប្រតិបត្តិការ ឬតាមផ្នែកនីមួយៗ (ដូចជាផ្នែកទីផ្សារ ហិរញ្ញវត្ថុ ផលិតកម្ម) ដែលគាំទ្រដល់យុទ្ធសាស្ត្ររួមរបស់ស្ថាប័នឱ្យសម្រេចបានជោគជ័យ។ | ដូចជាការបែងចែកភារកិច្ចលម្អិតដល់សមាជិកម្នាក់ៗក្នុងក្រុម ដូចជាអ្នកណាជាអ្នកទាត់បញ្ចូលទី អ្នកណាការពារ និងអ្នកណាចែកបាល់។ |
| Qualitative research | ការស្រាវជ្រាវបែបគុណភាព ដែលផ្តោតលើការស្វែងយល់ពីអត្ថន័យ ទស្សនៈ និងបទពិសោធន៍ស៊ីជម្រៅរបស់អ្នកចូលរួម តាមរយៈការសម្ភាសន៍ ឬការសង្កេត ជាជាងការប្រើប្រាស់តួលេខស្ថិតិ។ | ដូចជាការអង្គុយនិយាយលេងជាមួយមិត្តភក្តិដើម្បីយល់ពីមូលហេតុពិតប្រាកដដែលគេចូលចិត្តញ៉ាំហាងនេះ ជាជាងគ្រាន់តែរាប់ចំនួនមនុស្សដែលដើរចូលហាង។ |
| In-depth interview | ការសម្ភាសន៍ស៊ីជម្រៅ ដោយប្រើសំណួរបើកទូលាយ (Open-ended questions) ដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកផ្តល់ព័ត៌មានរៀបរាប់ និងបញ្ចេញមតិយោបល់បានក្បោះក្បាយពីប្រធានបទណាមួយ។ | ដូចជាការសម្ភាសន៍ក្នុងកម្មវិធីទូរទស្សន៍ ដែលពិធីករសួរសំណួរបើកចំហរឲ្យភ្ញៀវកិត្តិយសរៀបរាប់ពីប្រវត្តិជីវិតរបស់គេយ៉ាងលម្អិត។ |
| Snowball Sampling | វិធីសាស្ត្រជ្រើសរើសសំណាកក្នុងការស្រាវជ្រាវ ដោយពឹងផ្អែកលើអ្នកផ្តល់ព័ត៌មានដំបូងឱ្យណែនាំ ឬចង្អុលបង្ហាញទៅកាន់អ្នកពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀតបន្តបន្ទាប់គ្នា។ | ដូចជាការសួររកជាងជួសជុលឡានពូកែម្នាក់ពីមិត្តភក្តិ ហើយពេលជួបជាងនោះ យើងសួរគាត់បន្តថាតើមានស្គាល់ជាងលាបថ្នាំឡានពូកែៗទៀតឬអត់។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
