បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះផ្តោតលើការរៀបចំនិងអភិវឌ្ឍយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់គ្រងសាលាមធ្យមសិក្សានៅតំបន់អភិវឌ្ឍន៍ពិសេសនៃខេត្តព្រំដែនភាគខាងត្បូងប្រទេសថៃ ដែលមានភាពចម្រុះផ្នែកពហុវប្បធម៌ និងប្រឈមនឹងបញ្ហាសន្តិសុខ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះត្រូវបានអនុវត្តជាពីរដំណាក់កាល ដោយរួមបញ្ចូលការវិភាគឯកសារ ការសម្ភាសន៍ស៊ីជម្រៅ និងការវាយតម្លៃដោយអ្នកជំនាញ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| SWOT/TOWS Matrix Analysis ការវិភាគចំណុចខ្លាំង ខ្សោយ ឱកាស និងការគំរាមកំហែង (SWOT/TOWS Matrix) |
ជួយឱ្យយល់ច្បាស់ពីស្ថានភាពទូទៅ និងកម្រិតធនធានជាក់ស្តែងរបស់សាលារៀនទាំង ៦៨ តាមរយៈការផ្ទៀងផ្ទាត់ឯកសារ។ | ទិន្នន័យផ្អែកលើឯកសារចាស់ៗជាចម្បង ដែលអាចនឹងមិនឆ្លុះបញ្ចាំងពីបញ្ហាបច្ចុប្បន្នភាពទាំងស្រុងនោះទេ។ | កំណត់បាននូវកត្តាខាងក្នុងចំនួន៦ចំណុច និងកត្តាខាងក្រៅចំនួន៤ចំណុច ដើម្បីប្រើប្រាស់ជាមូលដ្ឋានក្នុងការតាក់តែងយុទ្ធសាស្ត្រ (TOWS Matrix)។ |
| In-depth Interviews ការសម្ភាសន៍ស៊ីជម្រៅ (In-depth Interviews) |
ទទួលបានមតិយោបល់ជាក់ស្តែង និងបទពិសោធន៍ផ្ទាល់ពីអ្នកគ្រប់គ្រងសាលាដែលទទួលបានជោគជ័យ។ | ទាមទារពេលវេលាយូរក្នុងការចុះប្រមូលទិន្នន័យ និងរងឥទ្ធិពលពីទស្សនៈបុគ្គលដែលអាចលម្អៀង។ | បានកែសម្រួលសេចក្តីព្រាងយុទ្ធសាស្ត្រឱ្យកាន់តែមុតស្រួច ឆ្លើយតបនឹងបរិបទសង្គមពហុវប្បធម៌ និងបញ្ហាសន្តិសុខ។ |
| Expert Evaluation (Rating Scale) ការវាយតម្លៃដោយអ្នកជំនាញតាមរយៈកម្រិតពិន្ទុ (Expert Evaluation) |
ផ្តល់នូវការវាស់ស្ទង់ជាបរិមាណដែលមានលក្ខណៈវិទ្យាសាស្ត្រ លើភាពត្រឹមត្រូវ និងលទ្ធភាពអនុវត្តនៃយុទ្ធសាស្ត្រ។ | តម្រូវឱ្យមានការចូលរួមពីអ្នកជំនាញកម្រិតខ្ពស់ចំនួនច្រើនទើបលទ្ធផលអាចទុកចិត្តបាន (Validity)។ | យុទ្ធសាស្ត្រទាំង១៤ ទទួលបានការវាយតម្លៃក្នុងកម្រិត 'ខ្ពស់ទៅខ្ពស់បំផុត' លើភាពសមស្រប លទ្ធភាពអនុវត្ត និងអត្ថប្រយោជន៍។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារការប្រមូលទិន្នន័យពីឯកសារជាច្រើន ការចូលរួមពីធនធានមនុស្សកម្រិតជំនាញ និងពេលវេលាក្នុងការវិភាគ។
ការសិក្សានេះធ្វើឡើងផ្តោតតែលើខេត្តព្រំដែនភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសថៃ (Pattani, Yala, Narathiwat, Satun និង Songkhla) ដែលមានបរិបទសង្គមពហុវប្បធម៌ (ឥស្លាម និងពុទ្ធសាសនា) និងមានបញ្ហាសន្តិសុខ។ ទិន្នន័យនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីតំបន់ដែលមានជម្លោះ និងភាពចម្រុះវប្បធម៌ ដែលមានសារៈសំខាន់សម្រាប់កម្ពុជាក្នុងការយកគំរូតាមសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងសាលារៀននៅតំបន់ដែលមានសហគមន៍ជនជាតិភាគតិច ឬសាសនាចម្រុះ។
វិធីសាស្ត្រក្នុងការរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់គ្រងសាលារៀននេះ ពិតជាមានប្រយោជន៍ និងអាចយកមកអនុវត្តនៅប្រទេសកម្ពុជាបាន ជាពិសេសសម្រាប់ការអប់រំបរិយាបន្ន។
ជារួម ការអនុវត្តយុទ្ធសាស្ត្រអភិវឌ្ឍន៍សាលារៀនតាមបែបបរិយាបន្ន និងពហុវប្បធម៌នេះ នឹងជួយកាត់បន្ថយវិសមភាពអប់រំ និងពង្រឹងសន្តិសុខសង្គមតាមរយៈការអប់រំនៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Strategic Management | ដំណើរការនៃការរៀបចំផែនការ ការអនុវត្ត និងការវាយតម្លៃសកម្មភាពផ្សេងៗ ដើម្បីជួយឱ្យសាលារៀន ឬអង្គភាពមួយអាចសម្រេចបាននូវគោលដៅរយៈពេលវែងរបស់ខ្លួន ដោយគិតគូរពីកត្តាខាងក្នុង និងខាងក្រៅ។ | ដូចជាការគូសផែនទី និងរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រមុនពេលចេញដំណើរ ដើម្បីធានាថាអ្នកនឹងទៅដល់គោលដៅដោយសុវត្ថិភាពទោះមានឧបសគ្គក៏ដោយ។ |
| SWOT Analysis | វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃស្ថានភាពរបស់អង្គភាពមួយដោយពិនិត្យលើកត្តា៤យ៉ាងគឺ៖ ចំណុចខ្លាំង (Strengths) ចំណុចខ្សោយ (Weaknesses) ឱកាស (Opportunities) និងការគំរាមកំហែង (Threats) ដើម្បីយកទិន្នន័យមកធ្វើផែនការ។ | ដូចជាការឆ្លុះកញ្ចក់មើលខ្លួនឯងដើម្បីដឹងពីចំណុចល្អនិងចំណុចអាក្រក់ ហើយសម្លឹងមើលជុំវិញខ្លួនដើម្បីរកមើលឱកាសឬគ្រោះថ្នាក់។ |
| TOWS Matrix | ឧបករណ៍វិភាគយុទ្ធសាស្ត្រដែលយកលទ្ធផលពី SWOT មកផ្គូផ្គងគ្នា (ឧទាហរណ៍៖ យកចំណុចខ្លាំងទៅចាប់យកឱកាស ឬយកចំណុចខ្លាំងទៅទប់ទល់នឹងការគំរាមកំហែង) ដើម្បីបង្កើតជាជម្រើសយុទ្ធសាស្ត្រជាក់ស្តែង។ | ប្រៀបដូចជាការយកគ្រឿងផ្សំដែលយើងមាននៅក្នុងផ្ទះ និងអ្វីដែលអាចរកបាននៅផ្សារ មកគិតរកវិធីថាតើអាចធ្វើម្ហូបអ្វីបានឆ្ងាញ់ជាងគេ។ |
| Multicultural Education | ការរៀបចំប្រព័ន្ធអប់រំ និងវិធីសាស្ត្របង្រៀនដែលទទួលស្គាល់ គោរព និងលើកកម្ពស់ភាពចម្រុះនៃវប្បធម៌ សាសនា និងភាសារបស់សិស្ស ធ្វើយ៉ាងណាឱ្យពួកគេអាចរស់នៅរួមគ្នាដោយសន្តិភាព។ | ដូចជាការចម្អិនសម្លម្ជូរគ្រឿងដែលមានបន្លែច្រើនមុខបញ្ចូលគ្នា តែនៅតែរក្សាបាននូវរសជាតិឆ្ងាញ់ពិសារួមមួយ។ |
| In-depth Interviews | វិធីសាស្ត្រប្រមូលទិន្នន័យស្រាវជ្រាវគុណវិស័យ តាមរយៈការសួរសំណួរបើកទូលាយទៅកាន់បុគ្គលគោលដៅ (ដូចជានាយកសាលា) ដើម្បីស្វែងយល់ឱ្យបានស៊ីជម្រៅពីបទពិសោធន៍ ទស្សនៈ និងហេតុផលរបស់ពួកគេ។ | ដូចជាការជជែកគ្នាយ៉ាងយូរជាមួយមិត្តភក្តិជិតស្និទ្ធ ដើម្បីស្វែងយល់ពីអារម្មណ៍ និងរឿងរ៉ាវលម្អិតរបស់ពួកគេ ជំនួសឱ្យការសួរត្រឹមថា "សុខសប្បាយទេ?"។ |
| Rating Scale | ប្រព័ន្ធនៃការវាស់ស្ទង់កម្រិតទស្សនៈ ឬការវាយតម្លៃរបស់អ្នកឆ្លើយតប ដោយឱ្យពួកគេជ្រើសរើសចម្លើយតាមលំដាប់លំដោយ ឧទាហរណ៍ពីកម្រិតទី១ (ទាបបំផុត) ដល់កម្រិតទី៥ (ខ្ពស់បំផុត)។ | ដូចជាការឱ្យផ្កាយទៅលើភោជនីយដ្ឋានមួយចាប់ពី ១ផ្កាយ ដល់ ៥ផ្កាយ បន្ទាប់ពីអ្នកបានញ៉ាំអាហាររួច។ |
| Strategy Formulation | ដំណាក់កាលនៃការបង្កើតផែនការសកម្មភាព ឬជ្រើសរើសទិសដៅយុទ្ធសាស្ត្រ ដោយផ្អែកលើការវិភាគទិន្នន័យ (ដូចជា SWOT) និងការកំណត់ចក្ខុវិស័យ បេសកកម្ម និងគោលដៅរបស់ស្ថាប័ន។ | ដូចជាការសម្រេចចិត្តជ្រើសរើសផ្លូវ និងយានជំនិះមុនពេលចេញដំណើរទៅកាន់គោលដៅណាមួយ។ |
| Educational Administration | ការអនុវត្តគោលការណ៍គ្រប់គ្រង និងដឹកនាំនៅក្នុងប្រព័ន្ធអប់រំ និងសាលារៀន ដែលរួមមានការរៀបចំកម្មវិធីសិក្សា ការគ្រប់គ្រងបុគ្គលិក ហិរញ្ញវត្ថុ និងធនធាន ដើម្បីធានាគុណភាពនៃការរៀននិងបង្រៀន។ | ដូចជាការធ្វើជាអ្នកបញ្ជាការកប៉ាល់ដ៏ធំមួយ ដើម្បីធានាថាកូនចៅទាំងអស់ធ្វើការបានល្អ ហើយកប៉ាល់ទៅដល់ត្រើយប្រកបដោយសុវត្ថិភាព។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
