បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះស្រាវជ្រាវពីកម្រិតនៃចំណេះដឹង ការយល់ដឹង និងការអនុវត្តទស្សនវិជ្ជាសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់គ្រាន់ (Sufficiency Economy Philosophy) របស់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងរដ្ឋបាលឃុំ Khok Phlo ស្រុក Panusnikom ខេត្ត Chon Buri ប្រទេសថៃ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវបរិមាណ ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីតំណាងគ្រួសារចំនួន 260 តាមរយៈការប្រើប្រាស់កម្រងសំណួរដែលបានធ្វើតេស្តភាពជឿជាក់រួចរាល់។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Descriptive Statistics (Mean, Percentage, SD) ស្ថិតិពិពណ៌នា (មធ្យមភាគ ភាគរយ និងគម្លាតស្តង់ដារ) |
ងាយស្រួលក្នុងការយល់ដឹងអំពីទម្រង់ទូទៅនៃប្រជាសាស្រ្ត កម្រិតចំណេះដឹង និងការអនុវត្តរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងសហគមន៍។ | មិនអាចបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងស៊ីជម្រៅ ឬឥទ្ធិពលនៃកត្តាណាមួយទៅលើកត្តាមួយទៀតបានឡើយ។ | ប្រជាពលរដ្ឋភាគច្រើនមានចំណេះដឹងកម្រិតមធ្យម (៥៩.៦២%) និងអនុវត្តទស្សនវិជ្ជាសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់គ្រាន់ក្នុងកម្រិតខ្ពស់ (មធ្យមភាគ ៣.៨០)។ |
| Inferential Statistics (One-way ANOVA & Scheffe's Test) ស្ថិតិអនុមាន (One-way ANOVA និងការធ្វើតេស្ត Scheffe) |
អាចកំណត់បានយ៉ាងច្បាស់ថាតើភាពខុសគ្នានៃកត្តាប្រជាសាស្រ្ត (ដូចជា អាយុ ប្រាក់ចំណូល) ពិតជាមានឥទ្ធិពលលើការអនុវត្តឬអត់ដោយផ្អែកលើកម្រិតស្តង់ដារស្ថិតិ។ | ទាមទារទំហំសំណាកធំល្មម និងត្រូវបំពេញតាមលក្ខខណ្ឌនៃការចែកចាយទិន្នន័យ (Normality) ទើបលទ្ធផលមានភាពត្រឹមត្រូវ។ | ប្រាក់ចំណូលខុសគ្នាមានឥទ្ធិពលយ៉ាងសំខាន់លើការអនុវត្ត (p < 0.05) ប៉ុន្តែអាយុមិនមានឥទ្ធិពលជារួមនោះទេ។ |
| Pearson Product Moment Correlation ការវិភាគសហសម្ព័ន្ធម៉ូម៉ង់ Pearson |
ជួយវាស់ស្ទង់កម្រិតទំហំ និងទិសដៅនៃទំនាក់ទំនងរវាងអថេរពីរ ដើម្បីដឹងថាវាដើរស្របគ្នាឬផ្ទុយគ្នា។ | បង្ហាញត្រឹមតែទំនាក់ទំនងរវាងអថេរ ប៉ុន្តែមិនអាចបញ្ជាក់ពីភាពជាហេតុនិងផល (Causation) បានទេ។ | មានទំនាក់ទំនងជាវិជ្ជមានកម្រិតខ្ពស់ (r = 0.85, p < 0.01) រវាងការយល់ដឹង និងការអនុវត្តជាក់ស្តែង។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារធនធានជាចម្បងលើការចុះប្រមូលទិន្នន័យផ្ទាល់ ពេលវេលាសម្រាប់សម្ភាសន៍ និងកម្មវិធីកុំព្យូទ័រសម្រាប់វិភាគទិន្នន័យស្ថិតិ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងតំបន់ជនបទនៃឃុំ Khok Phlo ខេត្ត Chon Buri ប្រទេសថៃ ជាមួយនឹងសំណាកចំនួន ២៦០ គ្រួសារ ដែលភាគច្រើនជាស្ត្រីវ័យកណ្តាល និងមានការអប់រំកម្រិតបឋមសិក្សា។ ទិន្នន័យនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីបរិបទសង្គមជនបទដែលពឹងផ្អែកលើកសិកម្ម ដែលមានលក្ខណៈប្រហាក់ប្រហែលនឹងខេត្តជាច្រើននៅកម្ពុជា ប៉ុន្តែប្រហែលជាមិនតំណាងឱ្យប្រជាជននៅតំបន់ទីក្រុង ឬអ្នកដែលមានសេដ្ឋកិច្ចពឹងផ្អែកលើឧស្សាហកម្មនោះទេ។
វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃ និងទស្សនវិជ្ជាសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់គ្រាន់នេះ ពិតជាមានអត្ថប្រយោជន៍ និងអាចយកមកអនុវត្តបានយ៉ាងល្អសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍនៅកម្ពុជា ជាពិសេសក្នុងផែនការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ។
ជារួម ការសិក្សានេះផ្តល់នូវគំរូដ៏ល្អមួយក្នុងការវាយតម្លៃពីឥរិយាបថរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលជួយឱ្យអ្នកធ្វើគោលនយោបាយនៅកម្ពុជាអាចរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រអភិវឌ្ឍន៍ដែលធានាបាននូវនិរន្តរភាពសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Sufficiency Economy Philosophy | ទស្សនវិជ្ជាដែលដើរតួជាគោលការណ៍ណែនាំសម្រាប់ការរស់នៅ និងការអភិវឌ្ឍ ដោយផ្តោតលើភាពមធ្យម ភាពមានហេតុផល និងការកសាងប្រព័ន្ធការពារខ្លួនដ៏រឹងមាំ ដើម្បីទប់ទល់នឹងហានិภ័យ និងការប្រែប្រួលនានា។ | ដូចជាការចេះចាយវាយត្រឹមត្រូវតាមលទ្ធភាពដែលខ្លួនមាន មិនខ្ជះខ្ជាយពេក និងមានប្រាក់សន្សំទុកសម្រាប់ពេលមានអាសន្ន។ |
| Knowledge attitude practice: KAP | ជាទ្រឹស្តីស្រាវជ្រាវដែលតាមដាននិងពន្យល់ពីដំណើរការបំប្លែងព័ត៌មាន ពីការដែលមនុស្សម្នាក់ទទួលបានចំណេះដឹង (Knowledge) បង្កើតបានជាទស្សនៈឬជំនឿ (Attitude) និងឈានទៅដល់ការអនុវត្តជាសកម្មភាពជាក់ស្តែង (Practice)។ | ដូចជាដំណើរការដែលយើង "ដឹង" ថាការជក់បារីប៉ះពាល់សុខភាព បន្ទាប់មកយើង "ស្អប់" ការជក់បារី ហើយចុងក្រោយយើងក៏ "ឈប់" ជក់វា។ |
| One-way ANOVA | ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិមួយប្រភេទដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីប្រៀបធៀប និងស្វែងរកមើលថាតើមានភាពខុសគ្នាជាអត្ថន័យស្ថិតិឬយ៉ាងណា រវាងតម្លៃមធ្យមភាគនៃទិន្នន័យចាប់ពីបីក្រុមផ្សេងគ្នាឡើងទៅ (ឧទាហរណ៍៖ ការប្រៀបធៀបប្រាក់ចំណូល ៥ កម្រិតផ្សេងគ្នា)។ | ដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់សិស្សមកពី៣ថ្នាក់ផ្សេងគ្នា ដើម្បីចង់ដឹងថាថ្នាក់ណាមួយដែលមានសិស្សធាត់ជាងគេជារួម។ |
| Scheffe' test | ជាការធ្វើតេស្តស្ថិតិបន្តបន្ទាប់ (Post-hoc test) ដែលត្រូវធ្វើឡើងក្រោយពីការធ្វើតេស្ត ANOVA បង្ហាញលទ្ធផលថាមានភាពខុសគ្នា ដើម្បីកំណត់ឲ្យច្បាស់ថា គូក្រុមណាមួយពិតជាមានភាពខុសគ្នានោះ។ | ដូចជាពេលយើងដឹងថាមានសិស្សម្នាក់លួចលាក់ចម្លងវិញ្ញាសាក្នុងចំណោម៣នាក់ តេស្តនេះជួយចង្អុលបង្ហាញឲ្យចំថាអ្នកណាជាអ្នកចម្លងពិតប្រាកដ។ |
| Pearson Product Moment Coefficient | ជារង្វាស់ស្ថិតិដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីគណនារកកម្រិតទំហំ និងទិសដៅនៃទំនាក់ទំនងលីនេអ៊ែររវាងអថេរបន្តបន្ទាប់ពីរ ថាតើអថេរទាំងពីរនោះប្រែប្រួលស្របគ្នា ឬផ្ទុយគ្នា។ | ដូចជាការវាស់ស្ទង់មើលថា បើមនុស្សញ៉ាំកាន់តែច្រើន តើទម្ងន់របស់ពួកគេនឹងកើនឡើងស្របគ្នាប៉ុនណា។ |
| Cronbach's alpha | ជារង្វាស់ស្ថិតិសម្រាប់វាយតម្លៃកម្រិតនៃភាពជឿជាក់បាន (Reliability) ឬភាពស៊ីចង្វាក់គ្នាផ្ទៃក្នុងនៃកម្រងសំណួរ ដើម្បីធានាថាសំណួរទាំងអស់ពិតជាកំពុងវាស់ស្ទង់លើកត្តាតែមួយ។ | ដូចជាការប្រើប្រាស់ជញ្ជីងមួយដើម្បីថ្លឹងរបស់ដដែលៗ ៥ ដង ហើយវាបង្ហាញទម្ងន់ដូចគ្នាទាំង ៥ ដងដោយមិនលម្អៀង។ |
| Stratified random sampling | ជាបច្ចេកទេសនៃការជ្រើសរើសសំណាកដែលបែងចែកប្រជាជនសរុបជាក្រុមរងតូចៗជាមុនសិន (ឧទាហរណ៍ តាមភូមិ) រួចទើបធ្វើការជ្រើសរើសសំណាកដោយចៃដន្យចេញពីក្រុមរងនីមួយៗទៅតាមសមាមាត្ររបស់វា។ | ដូចជាការរៀបចំក្រុមតន្ត្រីដោយតម្រូវឲ្យរើសអ្នកលេងហ្គីតា២នាក់ អ្នកវាយស្គរ១នាក់ និងអ្នកច្រៀង១នាក់ មិនមែនចេះតែចាប់ឆ្នោតរើសឲ្យតែបានគ្រប់ ៤ នាក់នោះទេ។ |
| Sub-district Administrative Organization | ជាទម្រង់នៃរដ្ឋបាលគ្រប់គ្រងថ្នាក់មូលដ្ឋានមួយនៅក្នុងប្រទេសថៃ (អ.ប.ត) ដែលមានតួនាទី និងកាតព្វកិច្ចក្នុងការផ្តល់សេវាសាធារណៈ កសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងអភិវឌ្ឍន៍សហគមន៍នៅកម្រិតឃុំ។ | វាមានតួនាទីប្រហាក់ប្រហែលគ្នានឹងរដ្ឋបាលឃុំ-សង្កាត់ ឬក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាដែរ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
