បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះស៊ើបអង្កេតអំពីរចនាសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រងដ៏ស្មុគស្មាញ និងកត្តាសំខាន់ៗដែលកំណត់ពីនិរន្តរភាព និងភាពជោគជ័យរយៈពេលវែងនៃទេសចរណ៍សហគមន៍ (Community-Based Tourism) នៅក្នុងភូមិជនបទ Phu Thai ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រចម្រុះផ្អែកលើទ្រឹស្តីប្រព័ន្ធ (Systems Theory) ដោយរួមបញ្ចូលការសម្ភាសន៍ កម្រងសំណួរ និងការសង្កេតផ្ទាល់ជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Systematic CBT Management (Ban Phu Model) ការគ្រប់គ្រងទេសចរណ៍សហគមន៍តាមប្រព័ន្ធ (គំរូភូមិ Ban Phu) |
មានការបែងចែកអត្ថប្រយោជន៍ និងការងារប្រកបដោយសមធម៌តាមរយៈក្រុមមុខងារ (Functional groups) ជំរុញឱ្យមានការចូលរួមខ្ពស់ពីប្រជាជន និងពង្រឹងសាមគ្គីភាព។ | ទាមទារភាពជាអ្នកដឹកនាំដែលមានសមត្ថភាពខ្ពស់ និងពឹងផ្អែកខ្លាំងលើការគាំទ្រផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ/ទីផ្សារពីរដ្ឋាភិបាល (ពិសេសតាមរយៈ Study tours)។ | ប្រជាជនប្រមាណ ៥១% បានចូលរួមយ៉ាងសកម្ម ហើយទេសចរណ៍សហគមន៍នេះមាននិរន្តរភាពតាំងពីឆ្នាំ ២០០៦។ |
| Unstructured/Conventional CBT ទេសចរណ៍សហគមន៍ទូទៅ (មិនមានរចនាសម្ព័ន្ធច្បាស់លាស់) |
ងាយស្រួលក្នុងការចាប់ផ្តើមនៅដំណាក់កាលដំបូង ដោយមិនត្រូវការការបែងចែកស្មុគស្មាញ និងមានភាពបត់បែនខ្ពស់សម្រាប់សហគមន៍តូចៗ។ | ងាយនឹងបរាជ័យក្នុងរយៈពេលវែង ដោយសារកង្វះតម្លាភាពក្នុងការបែងចែកផលប្រយោជន៍ និងខ្វះយន្តការដោះស្រាយជម្លោះក្នុងសហគមន៍។ | មានតែ ២៩ ក្នុងចំណោម ៥៣ ភូមិទេសចរណ៍សហគមន៍ (TAT villages) ប៉ុណ្ណោះដែលនៅតែដំណើរការ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍សហគមន៍តាមគំរូនេះទាមទារការវិនិយោគខ្ពស់លើធនធានមនុស្ស មូលធនវប្បធម៌ និងការគាំទ្រផ្នែករដ្ឋបាលពីរដ្ឋាភិបាល។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងសហគមន៍តែមួយគត់គឺភូមិ Ban Phu នៃខេត្ត Mukdahan ប្រទេសថៃ ដោយផ្តោតលើជនជាតិភាគតិច Phu Thai និងអ្នកផ្តល់ព័ត៌មានចំនួន ៦៤ នាក់។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា នេះជារឿងសំខាន់ដែលត្រូវពិចារណា ព្រោះបរិបទសង្គម វប្បធម៌ និងកម្រិតនៃការគាំទ្រពីរដ្ឋាភិបាលនៅតាមតំបន់នីមួយៗមានភាពខុសគ្នា ដែលធ្វើឱ្យលទ្ធផលនេះមិនអាចយកទៅអនុវត្តទូទៅបានទាំងស្រុងដោយគ្មានការកែច្នៃបត់បែននោះទេ។
គំរូនៃការគ្រប់គ្រងទេសចរណ៍សហគមន៍តាមប្រព័ន្ធ (Systems Approach) នេះមានសារៈសំខាន់ និងអាចយកមកអនុវត្តបានយ៉ាងល្អសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ជាពិសេសដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាការបែងចែកផលប្រយោជន៍។
ជារួម ការរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធសហគមន៍ឱ្យមានតម្លាភាព គួបផ្សំនឹងអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ច្បាស់លាស់ និងការគាំទ្រពីរដ្ឋ គឺជាគន្លឹះឆ្ពោះទៅរកភាពជោគជ័យនៃទេសចរណ៍សហគមន៍នៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Community-based tourism (CBT) | ទម្រង់នៃការអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍ដែលគ្រប់គ្រង និងដឹកនាំដោយសហគមន៍មូលដ្ឋានផ្ទាល់ ដោយធានាថាផលប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងបរិស្ថានបានទៅដល់ប្រជាជនក្នុងសហគមន៍ដោយសមធម៌។ | ដូចជាការដែលអ្នកភូមិរួមគ្នាបង្កើតក្រុមហ៊ុនទេសចរណ៍មួយនៅក្នុងភូមិខ្លួនឯង ដោយអ្នកភូមិជាអ្នកធ្វើការ ជាអ្នកគ្រប់គ្រង និងជាអ្នកទទួលបានប្រាក់ចំណេញរួមគ្នា។ |
| Systems Theory | វិធីសាស្ត្រសិក្សាដែលពិនិត្យមើលទៅលើផ្នែកផ្សេងៗនៃប្រព័ន្ធមួយ (ដូចជាមនុស្ស ធនធាន បរិស្ថាន) និងរបៀបដែលផ្នែកទាំងនោះមានអន្តរកម្ម និងជះឥទ្ធិពលគ្នាទៅវិញទៅមកដើម្បីសម្រេចគោលដៅរួម។ | ដូចជារាងកាយមនុស្សយើងដែរ ដែលសរីរាង្គនីមួយៗ (បេះដូង សួត ក្រពះ) ត្រូវសហការគ្នាដើម្បីឱ្យរាងកាយទាំងមូលមានសុខភាពល្អ។ |
| Emergent Property | លទ្ធផល ឬលក្ខណៈពិសេសដែលកើតចេញពីអន្តរកម្មនៃសមាសធាតុផ្សេងៗនៅក្នុងប្រព័ន្ធ ដែលសមាសធាតុនីមួយៗមិនអាចបង្កើតលក្ខណៈនេះតែឯងបានទេ។ នៅក្នុងអត្ថបទនេះ វាសំដៅលើ "និរន្តរភាព" ។ | ដូចជាការធ្វើនំខេក ដែលម្សៅ ស្ករ និងស៊ុត ពេលនៅដាច់ពីគ្នាវាមិនមែនជានំទេ ប៉ុន្តែពេលលាយបញ្ចូលគ្នាដុតឆ្អិន វាបង្កើតបានជានំដ៏ឈ្ងុយឆ្ងាញ់មួយ។ |
| Functional groups | ការបែងចែកប្រជាជនក្នុងសហគមន៍ជាក្រុមតូចៗទៅតាមជំនាញ ឬមុខងារការងារជាក់លាក់ (ដូចជាក្រុមធ្វើម្ហូប ក្រុមសិល្បៈ ក្រុមផ្ទះសំណាក់) ដើម្បីធានានូវការផ្តល់សេវាកម្មទេសចរណ៍ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់។ | ដូចជាការបែងចែកក្រុមសិស្សក្នុងថ្នាក់ឱ្យធ្វើការងារផ្សេងៗគ្នា (ក្រុមស្រាវជ្រាវ ក្រុមសរសេរ ក្រុមធ្វើបទបង្ហាញ) ដើម្បីសម្រេចកិច្ចការគម្រោងធំមួយ។ |
| Task credits | ប្រព័ន្ធកត់ត្រាចំនួនដង ឬទំហំការងារដែលអ្នកភូមិម្នាក់ៗបានចូលរួមបម្រើសេវាកម្មទេសចរណ៍ ដើម្បីយកទៅគណនាសម្រាប់បើកប្រាក់បំណាច់នៅពេលក្រោយ។ វាជួយធានានូវតម្លាភាពក្នុងការបែងចែកប្រាក់ចំណូល។ | ដូចជាការប្រថាប់ត្រាសន្សំពិន្ទុនៅហាងកាហ្វេ ពេលអ្នកជួយធ្វើការបានមួយដង អ្នកបានមួយពិន្ទុ ហើយពេលសន្សំបានច្រើន អ្នកអាចប្តូរយកប្រាក់ចំណែករបស់អ្នកបាន។ |
| Social capital | បណ្តាញទំនាក់ទំនង ការជឿទុកចិត្ត ការយោគយល់ និងគុណតម្លៃសង្គមដែលប្រជាជនក្នុងសហគមន៍មានចំពោះគ្នា ដែលជួយសម្រួលដល់ការធ្វើការងាររួមគ្នាឱ្យបានរលូន និងជោគជ័យ។ | ដូចជា "ទុន" ដែលមិនមែនជាលុយ តែជាភាពស្និទ្ធស្នាល និងការទុកចិត្តគ្នា ដែលធ្វើឱ្យអ្នកភូមិហ៊ានឱ្យខ្ចីរបស់របរគ្នា ឬជួយយកអាសាគ្នាដោយមិនគិតកម្រៃ។ |
| Capacity building | ដំណើរការនៃការអភិវឌ្ឍ និងការពង្រឹងជំនាញ ចំណេះដឹង និងសមត្ថភាពរបស់ប្រជាជនក្នុងសហគមន៍ ដើម្បីឱ្យពួកគេអាចរៀបចំ និងគ្រប់គ្រងសកម្មភាពទេសចរណ៍បានដោយខ្លួនឯងនិងមានភាពម្ចាស់ការ។ | ដូចជាការបង្រៀនមនុស្សម្នាក់ឱ្យចេះស្ទូចត្រីដោយខ្លួនឯង ជាជាងការទិញត្រីឱ្យគេហូបរាល់ថ្ងៃ។ |
| Mass tourism | ទម្រង់នៃទេសចរណ៍ដែលមានចំនួនភ្ញៀវទេសចរច្រើនលើសលប់មកកម្សាន្តនៅតំបន់ណាមួយក្នុងពេលតែមួយ ដែលជាទូទៅរៀបចំដោយក្រុមហ៊ុនធំៗ និងជារឿយៗបង្កផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានដល់បរិស្ថានក្នុងតំបន់។ | ដូចជាការសម្រុកទៅលេងកន្លែងមួយក្នុងថ្ងៃបុណ្យ ដែលមានមនុស្សកកកុញ សំរាមច្រើន និងធ្វើឱ្យបាត់បង់សណ្តាប់ធ្នាប់។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
