បញ្ហា (The Problem)៖ តើការគ្រប់គ្រងទេសចរណ៍ប្រកបដោយចីរភាពគួរត្រូវបានរៀបចំយ៉ាងដូចម្តេចសម្រាប់សហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចម៉ុង ផានកកក (Panokkok Mong) ក្នុងខេត្តឈៀងម៉ៃ? ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមនៃការអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍ ខណៈពេលដែលរក្សាបាននូវវប្បធម៌ និងបរិស្ថានរបស់សហគមន៍។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះត្រូវបានអនុវត្តតាមរយៈវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវគុណភាព (Qualitative Research) ដោយផ្តោតលើការចូលរួមយ៉ាងសកម្មពីសហគមន៍មូលដ្ឋាន។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Community-Based Tourism (CBT) Framework and SWOT Analysis ការគ្រប់គ្រងទេសចរណ៍ផ្អែកលើសហគមន៍ (CBT) និងការវិភាគ SWOT |
ផ្តល់អំណាចដល់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងមូលដ្ឋានឱ្យចូលរួមធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្ត ធានាបាននូវនិរន្តរភាពវប្បធម៌និងបរិស្ថាន និងទទួលបានទិន្នន័យជាក់ស្តែងនិងសុក្រឹតពីអ្នកភូមិ។ | ទាមទារពេលវេលាយូរក្នុងការចុះផ្ទាល់ កសាងទំនុកចិត្ត និងត្រូវការការសម្របសម្រួលយ៉ាងស្មុគស្មាញរវាងសហគមន៍និងអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ។ | បង្កើតបានជាគំរូគ្រប់គ្រងទេសចរណ៍ និងកម្មវិធីទស្សនា (Itinerary) ដែលរៀបចំនិងទទួលស្គាល់ដោយអ្នកភូមិផ្ទាល់ ប្រកបដោយចីរភាព។ |
| Unorganized / Conventional Mass Tourism ការអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍បែបប្រពៃណី ឬគ្មានការរៀបចំជាប្រព័ន្ធពីសហគមន៍ |
អាចទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរនិងបង្កើតចំណូលបានលឿនក្នុងរយៈពេលខ្លី ដោយមិនទាមទារការរៀបចំស្មុគស្មាញ។ | បណ្តាលឱ្យមានបញ្ហាសំរាម ការបាត់បង់អត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ដោយកត្តាខាងក្រៅ និងកង្វះកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងសហគមន៍។ | សហគមន៍ជួបប្រទះបញ្ហាបរិស្ថានរិចរិល ទីតាំងគ្មានអនាម័យ និងការគំរាមកំហែងពីដៃគូប្រកួតប្រជែងនៅតំបន់ផ្សេងទៀត។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមិនទាមទារឧបករណ៍បច្ចេកវិទ្យាស្មុគស្មាញឡើយ ប៉ុន្តែទាមទារយ៉ាងខ្លាំងនូវពេលវេលាចុះមូលដ្ឋានជាក់ស្តែង ជំនាញទំនាក់ទំនង និងការសង្កេតក្នុងសង្គម។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងភូមិ Panokkok ដែលជាភូមិរបស់ជនជាតិដើមភាគតិចម៉ុង (Hmong) ក្នុងខេត្តឈៀងម៉ៃ ប្រទេសថៃ កំឡុងឆ្នាំ ២០០៣-២០០៤។ ទិន្នន័យផ្តោតជាចម្បងលើបរិបទវប្បធម៌ជាក់លាក់របស់ជនជាតិម៉ុង និងស្ថានភាពភូមិសាស្ត្រតំបន់ភ្នំ។ ទោះបីជាមានភាពខុសគ្នានៃប្រជាសាស្ត្រនិងពេលវេលាក៏ដោយ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា បញ្ហាប្រឈមដូចជាការគ្រប់គ្រងសំរាម កង្វះការយល់ដឹង និងហានិភ័យនៃការបាត់បង់អត្តសញ្ញាណវប្បធម៌នៅក្នុងសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិច គឺមានភាពស្រដៀងគ្នាខ្លាំង។
វិធីសាស្ត្រនៃការប្រើប្រាស់ការវិភាគ SWOT និងការចូលរួមពីសហគមន៍នេះ គឺមានអត្ថប្រយោជន៍ និងអាចយកមកអនុវត្តបានយ៉ាងល្អសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍នៅប្រទេសកម្ពុជា។
សរុបមក ការផ្តល់សិទ្ធិអំណាច និងការចូលរួមយ៉ាងសកម្មពីប្រជាសហគមន៍ក្នុងការវិភាគបញ្ហានិងរៀបចំផែនការ គឺជាកត្តាគន្លឹះដើម្បីធានាបាននូវនិរន្តរភាពទេសចរណ៍ពិតប្រាកដក្នុងបរិបទប្រទេសកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Sustainable tourism management pattern | ការរៀបចំប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងសកម្មភាពទេសចរណ៍ដោយមានការចូលរួមពីសហគមន៍ ដើម្បីធានាថាបរិស្ថាន វប្បធម៌ និងសេដ្ឋកិច្ចមូលដ្ឋានត្រូវបានរក្សាការពារ និងទទួលបានផលប្រយោជន៍យូរអង្វែង មិនរិចរិលតាមពេលវេលា។ | ដូចជាការដាំដើមឈើហូបផ្លែដែលយើងបេះផ្លែហូបតែល្មម និងថែទាំដើមវាជានិច្ច ដើម្បីឱ្យមានផ្លែហូបរហូតដល់កូនចៅជំនាន់ក្រោយ។ |
| SWOT technique | ឧបករណ៍វាយតម្លៃជាយុទ្ធសាស្ត្រមួយដែលគេប្រើដើម្បីកំណត់រកចំណុចខ្លាំង (Strengths) ចំណុចខ្សោយ (Weaknesses) ឱកាស (Opportunities) និងការគំរាមកំហែង (Threats) ដើម្បីយកទិន្នន័យទាំងនេះទៅរៀបចំផែនការអភិវឌ្ឍន៍ទេសចរណ៍។ | ដូចជាការឆ្លុះកញ្ចក់វាយតម្លៃខ្លួនឯងមុនពេលចេញទៅប្រកួតកីឡា ដើម្បីដឹងថាយើងមានប្រៀបត្រង់ណា ខ្សោយត្រង់ណា និងកត្តាខាងក្រៅណាខ្លះអាចជួយ ឬរារាំងយើង។ |
| Tourism capacity | កម្រិតអតិបរមានៃចំនួនភ្ញៀវទេសចរ ដែលតំបន់ឬសហគមន៍មួយអាចទទួលយកបានដោយមិនបង្កឱ្យមានការខូចខាតដល់បរិស្ថានធម្មជាតិ ធនធាន និងមិនធ្វើឱ្យរំខានដល់របៀបរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់អ្នកភូមិ។ | ដូចជាចំណុះអតិបរមានៃទូកមួយ ប្រសិនបើដាក់មនុស្សជិះលើសការកំណត់ ទូកនោះនឹងលិចមិនខាន។ |
| Tourist itinerary | ការរៀបចំកាលវិភាគនិងផែនការធ្វើដំណើរលម្អិតដែលសហគមន៍បានកំណត់ទុកជាមុន ដោយបញ្ជាក់ពីទីតាំងត្រូវទៅទស្សនា សកម្មភាពដែលត្រូវធ្វើ និងពេលវេលា ដើម្បីឱ្យការគ្រប់គ្រងភ្ញៀវមានភាពរលូន និងមិនរញ៉េរញ៉ៃ។ | ដូចជាតារាងកាលវិភាគសិក្សានៅសាលា ដែលប្រាប់យើងយ៉ាងច្បាស់ថាម៉ោងណាត្រូវរៀនមុខវិជ្ជាអ្វី និងនៅបន្ទប់ណា។ |
| Focus group | វិធីសាស្ត្រប្រមូលទិន្នន័យស្រាវជ្រាវ ដោយការប្រមូលផ្តុំមនុស្សមួយក្រុមតូច (ជាទូទៅ ៦ ទៅ ១០នាក់) មកជួបជុំគ្នាដើម្បីជជែកពិភាក្សា ផ្លាស់ប្តូរយោបល់ និងស្វែងរកបញ្ហា ឬដំណោះស្រាយលើប្រធានបទជាក់លាក់ណាមួយ ក្រោមការសម្របសម្រួលរបស់អ្នកស្រាវជ្រាវ។ | ដូចជាការហៅចាស់ទុំក្នុងភូមិមួយក្រុមមកអង្គុយផឹកទឹកតែជុំគ្នា ហើយជជែកដេញដោលគ្នារកដំណោះស្រាយលើបញ្ហាអ្វីមួយនៅក្នុងភូមិ។ |
| Rural wisdom | ចំណេះដឹង ជំនាញ និងបច្ចេកទេសប្រពៃណីដែលប្រជាជននៅតំបន់ជនបទ ឬជនជាតិដើមភាគតិចបានបង្កើត និងបន្សល់ទុកពីដូនតាមក ដូចជាការត្បាញសម្លៀកបំពាក់ ការធ្វើឧបករណ៍ភ្លេង ឬការប្រើប្រាស់រុក្ខជាតិឱសថ។ | ដូចជាក្បួនធ្វើម្ហូប ឬក្បួនផ្សំថ្នាំបុរាណដូនតាដែលបន្តវេនពីជីដូនមកម្តាយ ពីម្តាយមកកូន ដោយមិនមានសរសេរក្នុងសៀវភៅវិទ្យាសាស្ត្រទំនើប។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
