បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះស្រាវជ្រាវអំពីកម្រិតនៃការចូលរួមរបស់ស្ត្រីក្នុងសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច ដើម្បីកំណត់ពីតួនាទីរបស់ពួកគេក្នុងការអភិវឌ្ឍសង្គម និងស្វែងយល់ពីឧបសគ្គដែលរារាំងដល់ការពង្រឹងអំណាចស្ត្រីនៅក្នុងប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់ការស្រាវជ្រាវតាមបែបស្ទង់មតិ ដោយប្រមូលនិងវិភាគទិន្នន័យពីស្ត្រីនៅតំបន់ទីក្រុង និងជនបទ ក្នុងរដ្ឋ Anambra។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Descriptive Statistics (Mean & Percentage) ស្ថិតិពិពណ៌នា (មធ្យមភាគ និងភាគរយ) |
ងាយស្រួលក្នុងការយល់ដឹង និងអាចបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពីនិន្នាការទូទៅ ព្រមទាំងកម្រិតនៃការចូលរួមរបស់ស្ត្រីក្នុងសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចផ្សេងៗ។ | មិនអាចប្រើដើម្បីទាញសេចក្តីសន្និដ្ឋានអំពីភាពខុសគ្នាយ៉ាងពិតប្រាកដ (Significance) រវាងក្រុមទីក្រុងនិងជនបទបានឡើយ។ | រកឃើញថាកសិកម្ម ពាណិជ្ជកម្ម និងសិប្បកម្ម ជាសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចចម្បង ហើយកង្វះទ្រព្យបញ្ចាំ (៨២.១%) ជាឧបសគ្គធំបំផុត។ |
| Inferential Statistics (t-test) ស្ថិតិអនុមាន (ការធ្វើតេស្ត t-test) |
អាចបញ្ជាក់ពីភាពខុសគ្នាជាលក្ខណៈស្ថិតិ (Significant difference) រវាងលទ្ធផលនៃក្រុមកំណត់ពីរយ៉ាងច្បាស់លាស់។ | ទាមទារឱ្យទិន្នន័យមានរបាយធម្មតា (Normal distribution) និងត្រូវការចំណេះដឹងផ្នែកកម្មវិធីវិភាគស្ថិតិដើម្បីបកស្រាយ។ | បង្ហាញថាមានភាពខុសគ្នាយ៉ាងសំខាន់ផ្នែកស្ថិតិ (p < 0.05) ក្នុងសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចរវាងស្ត្រីទីក្រុង និងជនបទ ប៉ុន្តែមិនមានភាពខុសគ្នាលើតម្រូវការយុទ្ធសាស្ត្រពង្រឹងអំណាចទេ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារធនធានជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ការប្រមូលទិន្នន័យតាមបែបស្ទង់មតិនៅក្នុងសហគមន៍ និងការវិភាគទិន្នន័យស្ថិតិដោយប្រើកម្មវិធីកុំព្យូទ័រ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងរដ្ឋ Anambra ប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា ដោយផ្តោតលើទិន្នន័យពីស្ត្រីនៅតំបន់ទីក្រុងនិងជនបទចំនួន ៣៥១ នាក់។ ទិន្នន័យនេះឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងខ្លាំងពីបរិបទវប្បធម៌ សាសនា និងប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងនៅអាហ្វ្រិក (ឧទាហរណ៍៖ ការរឹតត្បិតពីគ្រួសារ កង្វះសិទ្ធិលើដីធ្លី និងឥទ្ធិពលស្វាមី)។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា របកគំហើញនេះមានសារៈសំខាន់ណាស់ ព្រោះទោះបីជាបរិបទសាសនាខុសគ្នាក្តី ប៉ុន្តែបញ្ហាប្រឈមរបស់ស្ត្រីជនបទដូចជា កង្វះទុន អក្ខរកម្មហិរញ្ញវត្ថុទាប និងបន្ទុកការងារផ្ទះ គឺមានភាពស្រដៀងគ្នាខ្លាំង។
ការស្រាវជ្រាវនេះមានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងទូលំទូលាយសម្រាប់ការរៀបចំគោលនយោបាយ និងគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចស្ត្រីនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
ជារួម ការអនុវត្តគោលនយោបាយដែលដោះស្រាយឧបសគ្គផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងគាំទ្រដល់អាជីវកម្មស្ត្រី នឹងចូលរួមចំណែកយ៉ាងសកម្មក្នុងការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ និងលើកកម្ពស់សេដ្ឋកិច្ចជាតិនៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Women empowerment (ការពង្រឹងអំណាចស្ត្រី) | ដំណើរការនៃការផ្តល់សិទ្ធិអំណាច ធនធាន ចំណេះដឹង និងឱកាសដល់ស្ត្រី ដើម្បីឱ្យពួកគេអាចធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្តដោយឯករាជ្យ ផ្លាស់ប្តូរស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចសង្គម និងអាចទាញយកសក្តានុពលពេញលេញរបស់ពួកគេនៅក្នុងសង្គម។ | ដូចជាការផ្តល់នុយ និងបង្រៀនពីរបៀបស្ទូចត្រីដល់នរណាម្នាក់ ជាជាងការគ្រាន់តែឱ្យត្រីពួកគេហូបមួយពេលៗ។ |
| Micro-credit facilities (សេវាឥណទានខ្នាតតូច) | ការផ្តល់ប្រាក់កម្ចីក្នុងទំហំតូចៗពីស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុទៅដល់បុគ្គល ឬស្ត្រីនៅតំបន់ជនបទដែលភាគច្រើនគ្មានទ្រព្យបញ្ចាំ ដើម្បីយកទៅធ្វើជាដើមទុនប្រកបអាជីវកម្ម និងបង្កើនប្រាក់ចំណូល។ | ដូចជាការឲ្យខ្ចីលុយបន្តិចបន្តួចទៅអ្នកលក់ដូរតាមកញ្ច្រែង ដើម្បីទិញទំនិញមកលក់បន្តដោយមិនទាមទារប្លង់ផ្ទះ។ |
| Patriarchal societies (សង្គមអយ្យកាធិបតេយ្យ ឬសង្គមបុរសជាធំ) | ប្រព័ន្ធសង្គមដែលផ្តល់អំណាច និងសិទ្ធិសម្រេចចិត្តស្ទើរតែទាំងស្រុងទៅលើបុរស ខណៈស្ត្រីត្រូវបានរឹតត្បិតសិទ្ធិក្នុងការកាន់កាប់ទ្រព្យសម្បត្តិ ការចូលរួមក្នុងសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច ឬការធ្វើជាអ្នកដឹកនាំ។ | ដូចជាក្រុមគ្រួសារ ឬសង្គមមួយដែលតម្រូវឱ្យកូនស្រីស្តាប់បង្គាប់តែឪពុក ឬប្តី ហើយគ្មានសិទ្ធិបញ្ចេញមតិយោបល់។ |
| Collateral (ទ្រព្យបញ្ចាំ) | ទ្រព្យសម្បត្តិ (ដូចជា ដីធ្លី ឬផ្ទះសម្បែង) ដែលអ្នកខ្ចីត្រូវដាក់ធានាជាមួយស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ ដើម្បីទទួលបានប្រាក់កម្ចី ដែលនេះជាឧបសគ្គដ៏ធំមួយសម្រាប់ស្ត្រីដែលគ្មានសិទ្ធិស្របច្បាប់លើការគ្រប់គ្រងទ្រព្យ។ | ដូចជាការយកអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ ឬម៉ូតូទៅទុកនៅកន្លែងបញ្ចាំ ដើម្បីប្តូរយកលុយមកប្រើប្រាស់សិន។ |
| Stratified random sampling (ការជ្រើសរើសសំណាកចៃដន្យតាមស្រទាប់) | វិធីសាស្ត្រជ្រើសរើសអ្នកចូលរួមក្នុងការស្រាវជ្រាវ ដោយបែងចែកប្រជាជនជាក្រុមតូចៗ (ឧទាហរណ៍៖ ក្រុមស្ត្រីទីក្រុង និងស្ត្រីជនបទ) រួចទើបចាប់ឆ្នោតជ្រើសរើសដោយចៃដន្យពីក្រុមនីមួយៗ ដើម្បីធានាបាននូវតំណាងស្មើភាពគ្នា។ | ដូចជាការចង់ភ្លក់រសជាតិសម្លមួយឆ្នាំង ដោយអ្នកត្រូវកូរវាឱ្យសព្វ រួចដួសទឹកខ្លះ សាច់ខ្លះ និងបន្លែខ្លះមកភ្លក់ ដើម្បីដឹងរសជាតិរួមពិតប្រាកដ។ |
| t-test statistic (ស្ថិតិតេស្តប្រភេទ t) | វិធីសាស្ត្រគណនាផ្នែកស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីប្រៀបធៀបមធ្យមភាគនៃទិន្នន័យរវាងក្រុមពីរ (ឧទាហរណ៍៖ ស្ត្រីទីក្រុង និងស្ត្រីជនបទ) ថាតើពួកវាពិតជាមានភាពខុសគ្នាយ៉ាងច្បាស់លាស់តាមលក្ខណៈវិទ្យាសាស្ត្រ ឬគ្រាន់តែជារឿងចៃដន្យ។ | ដូចជាការប្រើជញ្ជីងថ្លឹងយ៉ាងសុក្រឹតដើម្បីបញ្ជាក់ថា ផ្លែប៉ោមមួយកន្ត្រកពិតជាធ្ងន់ជាងផ្លែក្រូចមួយកន្ត្រកមែនឬទេ មិនមែនគ្រាន់តែស្មានដោយភ្នែកទទេនោះទេ។ |
| Cronbach’s alpha (មេគុណអាល់ហ្វារបស់ Cronbach) | រង្វាស់ស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់វាស់ស្ទង់ភាពជឿជាក់ និងភាពស៊ីសង្វាក់គ្នានៃកម្រងសំណួរក្នុងការស្រាវជ្រាវ ដើម្បីធានាថាសំណួរទាំងអស់ពិតជាកំពុងវាស់វែងលើគោលដៅតែមួយបានត្រឹមត្រូវ។ | ដូចជាការយកបន្ទាត់មួយទៅវាស់ប្រវែងតុដដែលចំនួន ៥ដង ហើយលទ្ធផលចេញមកគឺប្រវែងប៉ុនគ្នាទាំងអស់ ដែលបញ្ជាក់ថាបន្ទាត់នោះពិតជាត្រឹមត្រូវអាចជឿទុកចិត្តបាន។ |
| Land tenure system (ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងការកាន់កាប់ដីធ្លី) | ប្រព័ន្ធច្បាប់ ឬទម្លាប់នៅក្នុងសង្គមដែលកំណត់អំពីសិទ្ធិក្នុងការកាន់កាប់ ការប្រើប្រាស់ និងការផ្ទេរដីធ្លី ដែលការកែទម្រង់ប្រព័ន្ធនេះជួយឱ្យស្ត្រីមានសិទ្ធិក្លាយជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិដីស្របច្បាប់បាន។ | ដូចជាច្បាប់ទម្លាប់ប្រចាំភូមិដែលកំណត់ថា អ្នកណាមានសិទ្ធិធ្វើស្រែលើដីណាមួយ ហើយអាចលក់ ឬលើកដីនោះឱ្យកូនចៅបានដោយរបៀបណា។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
