បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះផ្តោតលើការវាយតម្លៃប្រតិកម្មរបស់និស្សិត និងបញ្ហាប្រឈមក្នុងការអនុវត្តយុទ្ធសាស្ត្រសិក្សាសកម្ម (Active learning strategies) នៅក្នុងបរិយាកាសសិក្សាបើកចំហ និងពីចម្ងាយ (ODL) នៅប្រទេសបង់ក្លាដែស។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវចម្រុះ (Mixed-method research design) ដើម្បីប្រមូលទិន្នន័យពីនិស្សិតសាកលវិទ្យាល័យ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Traditional Lecture Method វិធីសាស្ត្របង្រៀនតាមបែបប្រពៃណីដោយផ្តោតលើគ្រូ |
ងាយស្រួលសម្រាប់គ្រូបង្រៀនក្នុងការអនុវត្ត សមស្របសម្រាប់ថ្នាក់ដែលមានចំនួនសិស្សច្រើន និងពេលវេលាខ្លី។ វាជួយគ្របដណ្តប់ខ្លឹមសារមេរៀនបានលឿន។ | ធ្វើឱ្យនិស្សិតក្លាយជាអ្នកសិក្សាអសកម្ម (Passive learners) កម្រិតបំណិនគិតស៊ីជម្រៅ និងកាត់បន្ថយការចូលរួមនៅក្នុងថ្នាក់។ មិនសូវឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការទីផ្សារការងារសតវត្សទី២១។ | សាស្ត្រាចារ្យភាគច្រើននៅតែបន្តប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រនេះដោយសារខ្វះការលើកទឹកចិត្ត និងមានឧបសគ្គផ្នែកស្ថាប័ន ទោះបីជានិស្សិតចង់បានការផ្លាស់ប្តូរក៏ដោយ។ |
| Active Learning Strategies (e.g., Flipped Learning, Group Work, Case Study) យុទ្ធសាស្ត្រសិក្សាសកម្ម (ការរៀនបញ្ច្រាស, ការធ្វើការជាក្រុម, ការសិក្សាករណី) |
បង្កើនការចូលរួមរបស់និស្សិត ជំរុញចំណាប់អារម្មណ៍ ការត្រិះរិះពិចារណា (Critical thinking) និងធ្វើឱ្យការរៀនសូត្រកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។ | ទាមទារពេលវេលាច្រើន ការផ្លាស់ប្តូរការរៀបចំថ្នាក់រៀន និងតម្រូវឱ្យសាស្ត្រាចារ្យមានការបណ្តុះបណ្តាលគរុកោសល្យច្បាស់លាស់។ ពិបាកអនុវត្តដោយសារការជួបផ្ទាល់មានកម្រិតក្នុងប្រព័ន្ធ ODL។ | និស្សិតមានការពេញចិត្តកម្រិតខ្ពស់ (មធ្យមភាគសរុប ៣.៩៥/៥.០០) ប៉ុន្តែ ៥០% នៃយុទ្ធសាស្ត្រទាំងនេះត្រូវបានអនុវត្តត្រឹមតែម្តងម្កាលប៉ុណ្ណោះដោយសាស្ត្រាចារ្យ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តយុទ្ធសាស្ត្រសិក្សាសកម្មនៅក្នុងបរិយាកាសសិក្សាបើកចំហ និងពីចម្ងាយ (ODL) ទាមទារការវិនិយោគទាំងលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរូបវន្ត និងធនធានមនុស្ស។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅសាកលវិទ្យាល័យបើកចំហបង់ក្លាដែស (BOU) ដោយមានការចូលរួមពីនិស្សិតត្រឹមតែ ១១០ នាក់ប៉ុណ្ណោះ តាមរយៈវិធីសាស្ត្រជ្រើសរើសគំរូដោយកូតា និងតាមភាពងាយស្រួល (Convenience sampling)។ វាមិនបានបញ្ជូលទស្សនៈរបស់សាស្ត្រាចារ្យ ឬថ្នាក់ដឹកនាំស្ថាប័នឡើយ ដែលអាចធ្វើឱ្យទិដ្ឋភាពនៃបញ្ហាប្រឈមមិនទាន់គ្រប់ជ្រុងជ្រោយ។ សម្រាប់កម្ពុជា ទិន្នន័យនេះមានតម្លៃក្នុងការស្វែងយល់ពីបរិបទស្រដៀងគ្នានៃការអប់រំពីចម្ងាយ តែគួរមានការប្រុងប្រយ័ត្នក្នុងការទាញសេចក្តីសន្និដ្ឋានទូទៅ ដោយសារភាពខុសគ្នានៃវប្បធម៌ និងធនធានស្ថាប័ន។
វិធីសាស្ត្រ និងរបកគំហើញនៃការសិក្សានេះមានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធអប់រំពីចម្ងាយ និងការសិក្សាតាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិកនៅប្រទេសកម្ពុជា។
ការផ្លាស់ប្តូរពីការបង្រៀនតាមបែបប្រពៃណីទៅកាន់ការសិក្សាសកម្មនៅក្នុងបរិបទ ODL របស់កម្ពុជា នឹងជួយលើកកម្ពស់បំណិនគិតកម្រិតខ្ពស់ និងភាពមានការងារធ្វើរបស់និស្សិត ដើម្បីបំពេញតម្រូវការទីផ្សារការងារ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Active Learning Strategies | វិធីសាស្ត្របង្រៀនដែលតម្រូវឱ្យនិស្សិតចូលរួមសកម្មភាពដោយផ្ទាល់ក្នុងការគិត ការពិភាក្សា និងការដោះស្រាយបញ្ហា ជាជាងគ្រាន់តែអង្គុយស្តាប់គ្រូពន្យល់ទ្រឹស្តីក្នុងថ្នាក់។ | ដូចជាការរៀនជិះកង់ដោយផ្ទាល់ខ្លួនឯង ជាជាងគ្រាន់តែអង្គុយមើលវីដេអូពីរបៀបជិះកង់។ |
| Open and Distance Learning (ODL) | ប្រព័ន្ធអប់រំដែលអនុញ្ញាតឱ្យសិស្សរៀនពីទីកន្លែងណាក៏បាន និងពេលវេលាណាក៏បាន ដោយប្រើប្រាស់ឯកសារ ឬបច្ចេកវិទ្យា (អនឡាញ វិទ្យុ ទូរទស្សន៍) ដោយមិនតម្រូវឱ្យមកអង្គុយរៀនក្នុងថ្នាក់រាល់ថ្ងៃឡើយ។ | ដូចជាការកុម្ម៉ង់អាហារតាម App មកញ៉ាំនៅផ្ទះបានយ៉ាងងាយស្រួល ដោយមិនបាច់ធ្វើដំណើរទៅដល់ភោជនីយដ្ឋានផ្ទាល់។ |
| Flipped Learning | ទម្រង់នៃការបង្រៀនដែលសិស្សត្រូវអានមេរៀន ឬមើលវីដេអូបង្រៀននៅផ្ទះជាមុន រួចទើបប្រើប្រាស់ម៉ោងសិក្សានៅក្នុងថ្នាក់ដើម្បីពិភាក្សា ធ្វើលំហាត់ ឬសួរកន្លែងដែលមិនយល់ជាមួយគ្រូនិងមិត្តភក្តិ។ | ដូចជាការធ្វើកិច្ចការផ្ទះ (ធ្វើលំហាត់) នៅសាលា ហើយយកមេរៀនសាលា (ស្តាប់គ្រូពន្យល់) ទៅមើលខ្លួនឯងនៅផ្ទះវិញ។ |
| Think-Pair-Share | តិចនិកសិក្សាសកម្មដែលគ្រូដាក់សំណួរឱ្យសិស្សគិតម្នាក់ឯងសិន (Think) បន្ទាប់មកចាប់គូពិភាក្សាជាមួយមិត្តភក្តិជិតខ្លួន (Pair) រួចទើបចែករំលែកចម្លើយរួមនោះទៅកាន់ថ្នាក់ទាំងមូល (Share)។ | ដូចជាការភ្លក់ម្ហូបម្នាក់ឯងសិន រួចងាកទៅសួរមិត្តភក្តិនៅក្បែរថាឆ្ងាញ់ឬអត់ មុននឹងសម្រេចចិត្តប្រាប់អ្នកចុងភៅ។ |
| Mixed methods research | ការសិក្សាស្រាវជ្រាវដែលប្រើប្រាស់រួមបញ្ចូលគ្នាទាំងទិន្នន័យជាតួលេខ (បរិមាណវិស័យ ដូចជាការស្ទង់មតិ) និងទិន្នន័យជាអត្ថបទឬការពិពណ៌នា (គុណវិស័យ ដូចជាការសម្ភាសន៍) ដើម្បីទទួលបានលទ្ធផលរឹតតែច្បាស់លាស់។ | ដូចជាការពិនិត្យសុខភាពដោយប្រើទាំងម៉ាស៊ីនវាស់សម្ពាធឈាម (យកតួលេខ) និងការសាកសួរអាការៈជំងឺផ្ទាល់ (យកការពិពណ៌នា) ទើបដឹងរោគសញ្ញាច្បាស់។ |
| Focus Group Discussions (FGDs) | វិធីសាស្ត្រប្រមូលទិន្នន័យស្រាវជ្រាវ ដោយប្រមូលផ្តុំមនុស្សមួយក្រុមតូច (ឧ. ៦ នាក់) ឱ្យមកពិភាក្សាគ្នាស៊ីជម្រៅលើប្រធានបទជាក់លាក់ណាមួយ ក្រោមការសម្របសម្រួលរបស់អ្នកស្រាវជ្រាវ។ | ដូចជាការហៅអ្នកចូលចិត្តញ៉ាំកាហ្វេ ៦ នាក់ មកអង្គុយតុជុំគ្នាដើម្បីជជែកវែកញែករកចំណុចឆ្ងាញ់និងមិនឆ្ងាញ់របស់ហាងកាហ្វេមួយ។ |
| Jigsaw | វិធីសាស្ត្រសិក្សាជាក្រុម ដែលសិស្សម្នាក់ៗទទួលបន្ទុករៀនផ្នែកមួយនៃមេរៀន រួចយកផ្នែកនោះមកបង្រៀនប្រាប់សមាជិកផ្សេងទៀតក្នុងក្រុមរហូតទាល់តែគ្រប់គ្នាយល់មេរៀនពេញលេញទាំងមូល។ | ដូចជាការលេងល្បែងផ្គុំរូប ដែលមនុស្សម្នាក់ៗកាន់បំណែកផ្សេងៗគ្នា រួចត្រូវយកមកផ្គុំចូលគ្នាទើបចេញជារូបរាងពេញលេញតែមួយ។ |
| Socrative seminar | ការពិភាក្សាក្នុងថ្នាក់ដែលដឹកនាំដោយនិស្សិតផ្ទាល់តាមរយៈការសួរសំណួរបើកទូលាយ (Open-ended questions) ដើម្បីស្វែងយល់ស៊ីជម្រៅពីអត្ថបទណាមួយ ដោយមិនផ្តោតលើការទន្ទេញរកចម្លើយត្រូវតែមួយមុខនោះទេ។ | ដូចជាការអង្គុយជុំគ្នារកខុសត្រូវរឿងភាពយន្តមួយដែលទើបមើលចប់ ដោយសួរដេញដោលគ្នាទៅវិញទៅមកដើម្បីរកអត្ថន័យលាក់កំបាំងរបស់សាច់រឿង។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
