បញ្ហា (The Problem)៖ សាស្ត្រាចារ្យនៅសាកលវិទ្យាល័យចាំបាច់ត្រូវសម្របខ្លួនទៅនឹងតម្រូវការអប់រំទំនើប (Education 4.0) ដោយផ្លាស់ប្តូរពីការបង្រៀនបែបប្រពៃណីទៅជាការរៀនសូត្របែបសកម្ម (Active Learning) តាមរយៈការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល ដែលទាមទារឱ្យមានការបណ្តុះបណ្តាលជាក់លាក់ដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាពនេះ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកស្រាវជ្រាវបានអភិវឌ្ឍ និងវាយតម្លៃកម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលការសិក្សាបែបសកម្ម ដោយធ្វើការសាកល្បងលើគំរូសាស្ត្រាចារ្យសាកលវិទ្យាល័យចំនួន ២៥នាក់ ដែលស្ម័គ្រចិត្តចូលរួម តាមរយៈការវាយតម្លៃមុន និងក្រោយពេលបណ្តុះបណ្តាល។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Pre-Training (Traditional/Passive Learning Baseline) ការបង្រៀនមុនពេលបណ្តុះបណ្តាល (មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការបង្រៀនបែបប្រពៃណី/អកម្ម) |
ងាយស្រួលសម្រាប់សាស្ត្រាចារ្យក្នុងការរៀបចំមេរៀន និងមិនទាមទារការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា ឬប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតកម្រិតខ្ពស់នៅក្នុងថ្នាក់រៀននោះទេ។ | និស្សិតខ្វះការចូលរួមសកម្ម សមត្ថភាពចងចាំទាប និងមិនសូវមានការអភិវឌ្ឍជំនាញគិតវិភាគកម្រិតខ្ពស់។ សាស្ត្រាចារ្យនៅខ្វះតិចនិកក្នុងការទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍និស្សិត។ | ពិន្ទុតេស្តចំណេះដឹងមធ្យមភាគរបស់សាស្ត្រាចារ្យមានត្រឹមតែ ១៣.៤៨/២០ ប៉ុណ្ណោះ។ |
| Post-Training (Technology-Integrated Active Learning) ការបង្រៀនក្រោយពេលបណ្តុះបណ្តាល (ការរៀនសូត្របែបសកម្មបញ្ចូលបច្ចេកវិទ្យា) |
ជំរុញការចូលរួមរបស់និស្សិតយ៉ាងសកម្ម ជួយឱ្យការយល់ដឹងកាន់តែស៊ីជម្រៅតាមរយៈការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ឌីជីថលសហការ និងបង្កើនសមត្ថភាពជាក់ស្តែងរបស់សាស្ត្រាចារ្យក្នុងការរៀបចំផែនការមេរៀន។ | ទាមទារពេលវេលាច្រើនពីសាស្ត្រាចារ្យក្នុងការរៀបចំផែនការបង្រៀន និងតម្រូវឱ្យគ្រឹះស្ថានមានហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត និងឧបករណ៍ឆ្លាតវៃគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់និស្សិត។ | ពិន្ទុតេស្តចំណេះដឹងមធ្យមភាគកើនដល់ ១៧.៦៤/២០ (p<0.01) ហើយសមត្ថភាពរៀបចំការបង្រៀនជាក់ស្តែងកើនដល់កម្រិតខ្ពស់ (មធ្យមភាគ ៤.៣៦/៥.០០)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ដើម្បីអនុវត្តវគ្គបណ្តុះបណ្តាល និងវិធីសាស្ត្របង្រៀននេះដោយជោគជ័យ ទាមទារឱ្យមានការវិនិយោគទាំងលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា និងពេលវេលាសម្រាប់ការអនុវត្តជាក់ស្តែង។
ការសិក្សានេះមានទំហំគំរូតូច ដោយធ្វើឡើងតែលើសាស្ត្រាចារ្យចំនួន ២៥នាក់ប៉ុណ្ណោះ ដែលស្ម័គ្រចិត្តចូលរួម ហើយសុទ្ធសឹងតែមកពីមហាវិទ្យាល័យវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យានៃសាកលវិទ្យាល័យតែមួយនៅក្នុងប្រទេសថៃ។ នេះបង្ហាញពីភាពលម្អៀងទៅរកមុខវិជ្ជា STEM និងបរិបទដែលមានការគាំទ្រផ្នែកបច្ចេកវិទ្យារួចជាស្រេច។ សម្រាប់កម្ពុជា ការទាញយកលទ្ធផលនេះទៅអនុវត្ត ត្រូវពិចារណាលើការខ្វះខាតហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធឌីជីថលនៅតាមសាកលវិទ្យាល័យតាមបណ្តាខេត្ត និងភាពខុសគ្នានៃធម្មជាតិមុខវិជ្ជាសង្គមសាស្ត្រ។
វិធីសាស្ត្របណ្តុះបណ្តាលនេះមានសក្តានុពលខ្ពស់ក្នុងការយកមកកែច្នៃអនុវត្តនៅគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សានៅកម្ពុជា ជាពិសេសក្នុងការជម្រុញគោលនយោបាយអប់រំឌីជីថល។
ជារួម ការផ្លាស់ប្តូរពីការបង្រៀនជាអ្នកផ្តល់ព័ត៌មាន (Passive) ទៅជាអ្នកសម្របសម្រួល (Active) តាមរយៈការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា គឺជាជំហានដ៏ចាំបាច់មួយក្នុងការផលិតធនធានមនុស្សកម្ពុជាឱ្យស្របតាមតម្រូវការទីផ្សារការងារសតវត្សទី២១ និងឧស្សាហកម្ម ៤.០។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Active Learning | វិធីសាស្ត្របង្រៀនដែលតម្រូវឱ្យនិស្សិតចូលរួមអនុវត្តជាក់ស្តែង គិតវិភាគ ដោះស្រាយបញ្ហា និងពិភាក្សា ជាជាងគ្រាន់តែអង្គុយស្តាប់គ្រូពន្យល់តែម្ខាង។ | ដូចជាការរៀនជិះកង់ដោយផ្ទាល់ ជាជាងការគ្រាន់តែអានសៀវភៅអំពីរបៀបជិះកង់ដោយមិនបានប៉ះកង់ពិតប្រាកដ។ |
| Constructivism | ទ្រឹស្តីនៃការរៀនសូត្រដែលជឿថាមនុស្សបង្កើតចំណេះដឹងនិងការយល់ដឹងដោយខ្លួនឯង តាមរយៈបទពិសោធន៍ផ្ទាល់ខ្លួន និងការឆ្លុះបញ្ចាំងពីបទពិសោធន៍ទាំងនោះជាមួយបរិយាកាសជុំវិញ។ | ដូចជាការយកបំណែកល្បែងផ្គុំរូប (Lego) មកផ្តុំជារូបរាងដោយខ្លួនឯង តាមការយល់ឃើញនិងការច្នៃប្រឌិតផ្ទាល់ខ្លួន ជាជាងការទិញរូបដែលគេផ្គុំស្រាប់។ |
| Technology Integration Matrix | ក្របខ័ណ្ឌសម្រាប់វាយតម្លៃកម្រិតនៃការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាក្នុងថ្នាក់រៀន ដោយបែងចែកពីកម្រិតមូលដ្ឋាន (គ្រាន់តែប្រើជំនួសឧបករណ៍ចាស់) រហូតដល់កម្រិតខ្ពស់ (ប្រើដើម្បីរចនាគម្រោងថ្មីៗដែលមិនអាចធ្វើបានពីមុន)។ | ដូចជាកាំជណ្តើរដែលវាស់ស្ទង់ថា តើគ្រូប្រើបច្ចេកវិទ្យាបានកម្រិតណា (ពីការប្រើទូរស័ព្ទត្រឹមតែចុចខល រហូតដល់ការប្រើវាដើម្បីស្រាវជ្រាវនិងបង្កើតវីដេអូឯកសារ)។ |
| Gallery Walk | សកម្មភាពសិក្សាដែលសិស្សសរសេរគំនិត ឬចម្លើយលើក្រដាសធំៗបិទជុំវិញថ្នាក់ ហើយសិស្សផ្សេងទៀតដើរមើល និងផ្តល់មតិយោបល់ ដើម្បីរៀនសូត្រពីគ្នាទៅវិញទៅមក។ | ដូចជាការដើរទស្សនាមើលផ្ទាំងពិព័រណ៍រូបភាពក្នុងសារមន្ទីរ តែនេះជាការដើរមើលនិងពិភាក្សាលើចម្លើយឬគំនិតរបស់មិត្តភក្តិដែលបិទនៅជុំវិញថ្នាក់រៀន។ |
| Think-Pair-Share | បច្ចេកទេសបង្រៀនដែលគ្រូដាក់សំណួរឱ្យសិស្សគិតម្នាក់ឯងសិន (Think) រួចចាប់គូពិភាក្សាគ្នា (Pair) បន្ទាប់មកទើបចែករំលែកចម្លើយដែលឯកភាពគ្នាទៅកាន់ថ្នាក់ទាំងមូល (Share)។ | ដូចជាការភ្លក់ម្ហូបម្នាក់ឯងសិន រួចសួរមិត្តភក្តិនៅក្បែរថាតើម្ហូបនេះឆ្ងាញ់ដូចគ្នាទេ មុននឹងឈរប្រាប់អ្នករត់តុថាម្ហូបនេះពិតជាឆ្ងាញ់មែន។ |
| Concept Map | ការគូរផែនទីគំនិតដែលបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងរវាងពាក្យគន្លឹះ ឬគោលគំនិតផ្សេងៗ ដោយមានបន្ទាត់ភ្ជាប់ និងមានសរសេរពាក្យពន្យល់ពីទំនាក់ទំនងនៅលើបន្ទាត់នោះ។ | ដូចជាការគូរផែនទីមែកធាងគ្រួសារ (Family Tree) ដែលមានគូសបន្ទាត់តភ្ជាប់គ្នាដើម្បីបង្ហាញច្បាស់ថា អ្នកណាត្រូវជាតាយាយ ឬឪពុកម្តាយរបស់អ្នកណា។ |
| Gap Analysis | ដំណើរការវិភាគប្រៀបធៀបរវាងស្ថានភាពជាក់ស្តែងនាពេលបច្ចុប្បន្ន និងស្ថានភាពគោលដៅដែលចង់បាន ដើម្បីរកមើលចំណុចខ្វះខាតដែលត្រូវបំពេញមុននឹងរៀបចំផែនការបណ្តុះបណ្តាល។ | ដូចជាការវាស់ចម្ងាយរវាងចំណុចដែលយើងកំពុងឈរ និងទីតាំងគោលដៅដែលយើងចង់ទៅដល់ ដើម្បីដឹងថាត្រូវខំប្រឹងដើរប៉ុន្មានម៉ែត្រទៀតទើបដល់។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
