បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះដោះស្រាយបញ្ហាកង្វះខាតនៃការបញ្ចូលការអប់រំសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព (ESD) ទៅក្នុងកម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលគ្រូបង្រៀនគណិតវិទ្យាកម្រិតបឋមសិក្សា។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្រ្តស្រាវជ្រាវចម្រុះ (Mixed-methods approach) ដោយប្រមូលទិន្នន័យមុន និងក្រោយការអនុវត្តកម្មវិធីសិក្ខាសាលារយៈពេល 14 សប្តាហ៍។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Pre-test Baseline (No Intervention) ការវាយតម្លៃកម្រិតមូលដ្ឋានមុនពេលអនុវត្តកម្មវិធី (មិនមានការអន្តរាគមន៍) |
ងាយស្រួលក្នុងការប្រមូលទិន្នន័យដើម្បីស្វែងយល់ពីចំណេះដឹងដើម និងផ្នត់គំនិតរបស់គរុនិស្សិត។ ផ្តល់គោលដៅច្បាស់លាស់សម្រាប់ការរៀបចំកម្មវិធីសិក្សា។ | មិនមានសកម្មភាពជួយកែលម្អចំណេះដឹងនិស្សិតនៅឡើយ។ ទិន្នន័យបង្ហាញពីភាពខ្វះចន្លោះច្រើនក្នុងការយល់ដឹងពីបញ្ហាសង្គម។ | និស្សិតភាគច្រើន (១៩ ក្នុងចំណោម ២០នាក់) មិនស្គាល់របៀបវារៈឆ្នាំ២០៣០ (2030 Agenda) និងខ្វះចំណេះដឹងក្នុងការភ្ជាប់គណិតវិទ្យាទៅនឹងចីរភាព។ |
| 14-week ESD-Modelling Seminar កម្មវិធីសិក្ខាសាលាធ្វើគំរូគណិតវិទ្យា និង ESD រយៈពេល ១៤សប្តាហ៍ |
ផ្តល់ការអនុវត្តជាក់ស្តែងដោយតម្រូវឱ្យនិស្សិតចុះបង្រៀនផ្ទាល់នៅសាលាបឋមសិក្សា។ ជួយផ្លាស់ប្តូរទាំងចំណេះដឹងវិជ្ជាជីវៈ និងអាកប្បកិរិយាផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គ្រូ។ | ទាមទារពេលវេលាយូរសម្រាប់ការបណ្តុះបណ្តាល (១៤សប្តាហ៍) និងទាមទារកិច្ចសហការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយសាលាបឋមសិក្សា។ | ចំណេះដឹង និងទំនុកចិត្តរបស់និស្សិតកើនឡើងយ៉ាងមានអត្ថន័យផ្នែកស្ថិតិ (p < 0.01) ហើយនិស្សិតចាប់ផ្តើមផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់រស់នៅប្រចាំថ្ងៃ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមិនទាមទារធនធានបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់នោះទេ ប៉ុន្តែទាមទារពេលវេលា ការសហការពីសាលារៀន និងការចូលរួមយ៉ាងសកម្មពីនិស្សិត។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ ជាមួយនឹងសំណាកតូចមួយគឺគរុនិស្សិតសាកលវិទ្យាល័យចំនួនត្រឹមតែ ២០ នាក់ប៉ុណ្ណោះ។ កម្រិតយល់ដឹងជាមូលដ្ឋានពីបរិស្ថាន និងកម្មវិធីសិក្សាបឋមសិក្សានៅប្រទេសអាល្លឺម៉ង់មានភាពខុសគ្នាពីប្រទេសកម្ពុជា។ សម្រាប់កម្ពុជា ការទាញយកវិធីសាស្ត្រនេះមកប្រើប្រាស់តម្រូវឱ្យមានការកែសម្រួលប្រធានបទបញ្ហា (ដូចជាការសន្សំសំចៃទឹក ឬការគ្រប់គ្រងសំរាម) ឱ្យស្របទៅនឹងបរិបទជាក់ស្តែងនៃសង្គម និងកម្រិតយល់ដឹងរបស់សិស្សនៅតាមតំបន់នីមួយៗ។
វិធីសាស្ត្រនេះមានសារៈសំខាន់ និងអាចយកមកអនុវត្តបានយ៉ាងល្អសម្រាប់ប្រព័ន្ធអប់រំនៅកម្ពុជា ដើម្បីបណ្តុះស្មារតីសិស្សពីបញ្ហាសង្គមតាមរយៈមុខវិជ្ជាគណិតវិទ្យា។
ការអនុវត្តវិធីសាស្រ្តនេះនឹងជួយឱ្យកុមារកម្ពុជាមិនត្រឹមតែពូកែគណិតវិទ្យាប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងក្លាយជាពលរដ្ឋដែលមានការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ចំពោះបរិស្ថាន និងសង្គម។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Mathematical Modelling | ដំណើរការនៃការបំប្លែងបញ្ហាប្រចាំថ្ងៃ ឬបញ្ហាពិតក្នុងសង្គម ឱ្យទៅជាសមីការ រូបមន្ត ឬទម្រង់គណិតវិទ្យា ដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយ និងបកស្រាយលទ្ធផលនោះត្រឡប់មកវិញ។ | ដូចជាការបកប្រែបញ្ហាជីវិតពិតជាភាសាខ្មែរ ទៅជាភាសាគណិតវិទ្យា (លេខ និងសញ្ញា) ដើម្បីងាយស្រួលគិតលេខរកចម្លើយ រួចបកប្រែចម្លើយនោះមកដោះស្រាយបញ្ហាដើមវិញ។ |
| Education for Sustainable Development (ESD) | វិធីសាស្ត្រអប់រំដែលបញ្ចូលចំណេះដឹង ជំនាញ និងគុណតម្លៃពាក់ព័ន្ធនឹងបរិស្ថាន សង្គម និងសេដ្ឋកិច្ច ដើម្បីឱ្យសិស្សចេះសម្រេចចិត្តប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវសម្រាប់អនាគត។ | ដូចជាការបង្រៀនក្មេងៗមិនត្រឹមតែឱ្យចេះអាននិងសរសេរទេ តែបង្រៀនឱ្យចេះថែរក្សាផែនដី និងសង្គម ដើម្បីទុកឱ្យកូនចៅជំនាន់ក្រោយ។ |
| Pre-Service Teachers | និស្សិតដែលកំពុងសិក្សានៅតាមសាលាគរុកោសល្យ ឬសាកលវិទ្យាល័យ ដើម្បីត្រៀមខ្លួនក្លាយជាគ្រូបង្រៀនពេញសិទ្ធិនាពេលអនាគត។ | ដូចជាទាហានហ្វឹកហ្វឺនដែលកំពុងរៀនក្បួនសឹក និងយុទ្ធសាស្ត្រ មុនពេលចេញទៅច្បាំងនៅសមរភូមិពិតប្រាកដ (សាលារៀនពិតប្រាកដ)។ |
| Wilcoxon signed-rank test | ការធ្វើតេស្តស្ថិតិមិនប៉ារ៉ាម៉ែត្រ (Non-parametric test) ប្រើសម្រាប់ប្រៀបធៀបទិន្នន័យពីរក្រុមដែលទាក់ទងគ្នា (ដូចជាពិន្ទុមុន និងក្រោយពេលរៀនរបស់មនុស្សម្នាក់) ពេលដែលទិន្នន័យនោះមិនមានរបាយធម្មតា (Non-normal distribution)។ | ដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់មនុស្សម្នាក់ៗមុន និងក្រោយពេលហាត់ប្រាណ រួចប្រើរូបមន្តគណិតវិទ្យាដើម្បីបញ្ជាក់ថាការហាត់ប្រាណនោះពិតជាធ្វើឱ្យស្រកគីឡូមែន ឬគ្រាន់តែជារឿងចៃដន្យ។ |
| Likert-scale | ប្រព័ន្ធសម្រាប់វាស់ស្ទង់អាកប្បកិរិយា ឬទស្សនៈនៅក្នុងកម្រងសំណួរ ដោយឱ្យអ្នកឆ្លើយជ្រើសរើសកម្រិតយល់ព្រម ឬមិនយល់ព្រម (ឧទាហរណ៍៖ មិនយល់ព្រមខ្លាំង រហូតដល់ យល់ព្រមខ្លាំង)។ | ដូចជាការឱ្យពិន្ទុផ្កាយ ១ ដល់ ៥ ទៅលើសេវាកម្មភោជនីយដ្ឋានណាមួយ ដើម្បីបង្ហាញពីកម្រិតនៃការពេញចិត្តរបស់អ្នក។ |
| Mixed-methods approach | ការរចនាការស្រាវជ្រាវដែលប្រើប្រាស់ទាំងទិន្នន័យបរិមាណ (លេខ ឬស្ថិតិ) និងទិន្នន័យគុណវិស័យ (អត្ថបទ ឬការសម្ភាសន៍) បញ្ចូលគ្នាដើម្បីឱ្យការសិក្សាកាន់តែមានភាពសុក្រឹត និងស៊ីជម្រៅ។ | ដូចជាការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យជំងឺដោយមើលទាំងលទ្ធផលឈាម (តួលេខ) និងការសាកសួរពីអាការៈអ្នកជំងឺ (ពាក្យសម្តី) បញ្ចូលគ្នាដើម្បីដឹងរោគសញ្ញាច្បាស់លាស់។ |
| 2030 Agenda | ផែនការសកម្មភាពសកលដែលត្រូវបានអនុម័តដោយអង្គការសហប្រជាជាតិក្នុងឆ្នាំ ២០១៥ ដោយកំណត់គោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព (SDGs) ចំនួន ១៧ ដែលត្រូវសម្រេចឱ្យបាននៅត្រឹមឆ្នាំ ២០៣០។ | ដូចជាផែនការមេរបស់ពិភពលោក ដើម្បីលុបបំបាត់ភាពក្រីក្រ ការពារបរិស្ថាន និងធានាថាមនុស្សគ្រប់រូបមានសន្តិភាព និងវិបុលភាពនៅឆ្នាំ ២០៣០។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
