Original Title: Child Protection in Cambodia: Pupils’ Perspective on Their Teachers in Rural Primary Schools
Source: doi.org/10.61945/cjbar.2025.7.1.06
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

កិច្ចការពារកុមារនៅកម្ពុជា៖ ទស្សនៈរបស់សិស្សចំពោះគ្រូបង្រៀនរបស់ពួកគេនៅសាលាបឋមសិក្សាតំបន់ជនបទ

ចំណងជើងដើម៖ Child Protection in Cambodia: Pupils’ Perspective on Their Teachers in Rural Primary Schools

អ្នកនិពន្ធ៖ CHHUN Ramy (Primary Education Department, MoEYS, Cambodia), CHUM Channra (UNICEF Cambodia), PRING Morkoath (Department of General Secondary Education, MoEYS), CHOEUN Kimseng (Faculty of Development Studies, RUPP), CHEN Tepsam Ol (Child Rights Foundation)

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 2025 The Cambodia Journal of Basic and Applied Research

វិស័យសិក្សា៖ Education and Child Protection

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារស្រាវជ្រាវនេះផ្តោតលើការវាយតម្លៃស្ថានភាពនៃការអនុវត្តគោលនយោបាយកិច្ចការពារកុមារនៅតាមសាលាបឋមសិក្សានៅតំបន់ជនបទក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដោយពិនិត្យមើលទៅលើបទពិសោធន៍របស់សិស្សពាក់ព័ន្ធនឹងវិធានការវិន័យ និងការឆ្លើយតបរបស់គ្រូបង្រៀនចំពោះអំពើហិង្សាឬការបំពាន។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្របរិមាណ (Quantitative Approach) ដោយប្រមូលទិន្នន័យតាមរយៈការស្ទង់មតិលើសិស្សថ្នាក់ទី៤ ដល់ទី៦ ចំនួន៤២៨នាក់ មកពីសាលាបឋមសិក្សាចំនួន១៦ ក្នុងខេត្តចំនួន៤។

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method) គុណសម្បត្តិ (Pros) គុណវិបត្តិ (Cons) លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
Descriptive Statistical Analysis
ការវិភាគទិន្នន័យបែបពណ៌នា
ងាយស្រួលក្នុងការបកស្រាយ និងបង្ហាញច្បាស់ពីភាគរយនៃប្រភពព័ត៌មាន និងប្រតិកម្មរបស់គ្រូបង្រៀនចំពោះវិន័យ។ មិនអាចកំណត់ពីភាពខុសគ្នាជារួមដែលមានអត្ថន័យខាងស្ថិតិ (Statistical significance) រវាងក្រុម ឬតំបន់បានស៊ីជម្រៅឡើយ។ បង្ហាញថា ៩០,៤% នៃសិស្សទទួលបានព័ត៌មានការពារកុមារពីថ្នាក់រៀន ហើយ ៨,៦% នៃគ្រូមិនបានចាត់វិធានការអ្វីនៅពេលមានការរំលោភបំពាន។
Weight Average Index (WAI) and ANOVA
ការប្រើប្រាស់សន្ទស្សន៍មធ្យមភាគទម្ងន់ និងការវិភាគវ៉ារ្យង់
អាចវាស់ស្ទង់កម្រិតនៃការយល់ស្របរបស់សិស្ស និងស្វែងរកទំនាក់ទំនងដែលមានអត្ថន័យខាងស្ថិតិរវាងខេត្ត និងយេនឌ័រ។ ទាមទារចំណេះដឹងផ្នែកស្ថិតិកម្រិតខ្ពស់ និងត្រូវប្រើប្រាស់កម្មវិធីកុំព្យូទ័រជំនាញសម្រាប់ការគណនា។ រកឃើញភាពខុសគ្នានៃការយល់ស្របរបស់សិស្សរវាងខេត្តទាំង៤ ទៅលើការដាក់វិន័យ (p-value = 0.015) និងគម្លាតនៃការអប់រំរបស់មាតាបិតា។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារទាំងការគាំទ្រផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ ធនធានមនុស្សសម្រាប់ចុះប្រមូលទិន្នន័យផ្ទាល់នៅទីលាន និងកម្មវិធីកុំព្យូទ័រសម្រាប់ការវិភាគទិន្នន័យ។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅសាលាបឋមសិក្សាតំបន់ជនបទចំនួន១៦ ក្នុងខេត្តចំនួន៤ (កំពង់ចាម ព្រៃវែង កំពត និងបាត់ដំបង) ដោយផ្តោតលើសិស្សថ្នាក់ទី៤ ដល់ទី៦។ ទិន្នន័យនេះអាចមានភាពលម្អៀងទៅលើតែស្ថានភាពនៅតំបន់ជនបទ ដែលមិនឆ្លុះបញ្ចាំងពីសាលារៀននៅទីក្រុង ឬសាលាឯកជនឡើយ។ ទោះជាយ៉ាងណា វាមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់កម្ពុជាក្នុងការកំណត់អត្តសញ្ញាណគម្លាតនៃការអនុវត្តគោលនយោបាយការពារកុមាររវាងខេត្ត និងបញ្ហាយេនឌ័រក្នុងការប្រើប្រាស់វិន័យ។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

លទ្ធផល និងវិធីសាស្ត្រនៃការស្រាវជ្រាវនេះមានអត្ថប្រយោជន៍ និងអាចយកទៅអនុវត្តបានយ៉ាងល្អសម្រាប់ពង្រឹងការអប់រំនៅកម្ពុជា។

ជារួម ការអនុវត្តតាមអនុសាសន៍នៃឯកសារនេះ នឹងជួយបង្កើតបរិយាកាសសិក្សាប្រកបដោយសុវត្ថិភាព គ្មានអំពើហិង្សា និងពង្រឹងគណនេយ្យភាពរបស់គ្រូបង្រៀននៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

  1. សិក្សាពីគោលនយោបាយ និងយន្តការការពារកុមារ: និស្សិត ឬអ្នកស្រាវជ្រាវត្រូវចាប់ផ្តើមដោយការអានឯកសារគោលនយោបាយស្តីពីកិច្ចការពារកុមារនៅសាលារៀនរបស់ MoEYS និងផែនការសកម្មភាព Child Protection in Schools Action Plan 2024-2028 ដើម្បីយល់ពីបរិបទ។
  2. រចនាកម្រងសំណួរ និងរៀបចំក្រុមប្រមូលទិន្នន័យ: បង្កើតកម្រងសំណួរស្តង់ដារ (Standardized questionnaire) ដោយផ្តោតលើបទពិសោធន៍ផ្ទាល់របស់សិស្ស។ ត្រូវជ្រើសរើស និងបណ្តុះបណ្តាលអ្នកប្រមូលទិន្នន័យ (Enumerators) ឱ្យចេះពីសីលធម៌ក្នុងការសួរសំណួរកុមារតូចៗ។
  3. ចុះប្រមូលទិន្នន័យនៅទីលានដោយសុវត្ថិភាព: ចុះទៅកាន់សាលារៀនគោលដៅ ដោយធានាថាការសម្ភាសន៍ត្រូវធ្វើឡើងក្នុងបន្ទប់ដាច់ដោយឡែក គ្មានការជ្រៀតជ្រែក ឬស្តាប់ឮពីនាយក ឬគ្រូបង្រៀនឡើយ ដើម្បីឱ្យសិស្សមានភាពក្លាហានក្នុងការនិយាយការពិត។
  4. វិភាគទិន្នន័យដោយប្រើកម្មវិធីស្ថិតិ: បញ្ចូលទិន្នន័យ និងប្រើប្រាស់កម្មវិធី SPSS ដើម្បីធ្វើការវិភាគ។ ប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រ Descriptive Statistics ដើម្បីរកភាគរយ និងប្រើ ANOVAWAI ដើម្បីស្វែងរកទំនាក់ទំនងរវាងអថេរ (ឧទាហរណ៍៖ ការប្រើវិន័យធៀបនឹងយេនឌ័រ)។
  5. ចងក្រងរបាយការណ៍ និងស្នើដំណោះស្រាយ: សរសេររបាយការណ៍ដោយបង្ហាញពីរបកគំហើញសំខាន់ៗ (គម្លាតរវាងខេត្ត និងយេនឌ័រ) រួចផ្តល់អនុសាសន៍គោលនយោបាយជាក់លាក់ទៅកាន់ភាគីពាក់ព័ន្ធដូចជា PED នៃក្រសួងអប់រំ និងនាយកសាលា ដើម្បីពង្រឹងគណនេយ្យភាពគ្រូបង្រៀន។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Positive discipline វិធីសាស្ត្រអប់រំនិងកែប្រែអាកប្បកិរិយាសិស្សដោយមិនប្រើអំពើហិង្សា ការគំរាមកំហែង ឬការដាក់ទណ្ឌកម្មផ្លូវកាយនិងផ្លូវចិត្ត ដោយជំនួសមកវិញនូវការសន្ទនា ពន្យល់ណែនាំ និងការលើកទឹកចិត្តឱ្យកុមារយល់ពីកំហុសខ្លួនឯង។ ដូចជាការបង្រៀនដើមឈើឱ្យដុះត្រង់ដោយប្រើឈើទប់និងស្រោចទឹក ជាងការកាត់មែកវាចោលរាល់ពេលវាដុះវៀច។
Corporal punishment ការដាក់វិន័យដោយប្រើកម្លាំងបាយទៅលើរាងកាយរបស់កុមារដើម្បីឱ្យមានអារម្មណ៍ឈឺចាប់ ដូចជាការវាយដំ ដែលជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានយ៉ាងខ្លាំងដល់ផ្លូវចិត្តនិងការលូតលាស់របស់ពួកគេ។ ដូចជាការវាយទូរទស្សន៍ពេលវាលែងសូវច្បាស់ ដែលការធ្វើបែបនេះមិនជួយឱ្យវាដំណើរការល្អទេ តែអាចធ្វើឱ្យវាខូចទាំងស្រុងថែមទៀត។
Children's councils ក្រុមតំណាងសិស្សដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅក្នុងសាលារៀនដើម្បីឱ្យកុមារមានសំឡេងក្នុងការសម្រេចចិត្ត លើកកម្ពស់សិទ្ធិកុមារ និងចូលរួមសកម្មភាពទប់ស្កាត់ការរំលោភបំពាននានា។ ដូចជាសភាតំណាងរាស្ត្រខ្នាតតូចប្រចាំសាលា ដែលសិស្សអាចបញ្ចេញមតិនិងជួយដោះស្រាយបញ្ហារបស់មិត្តភក្តិសិស្សដូចគ្នា។
Convention on the Rights of the Child (CRC) កិច្ចព្រមព្រៀងអន្តរជាតិមួយរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិដែលកំណត់ពីសិទ្ធិជាមូលដ្ឋានរបស់កុមារ រួមមានសិទ្ធិរស់រានមានជីវិត ការទទួលបានការអប់រំ ការទទួលបានការការពារពីអំពើហិង្សា និងការចូលរួម។ ដូចជារដ្ឋធម្មនុញ្ញពិសេសមួយដែលប្រទេសជុំវិញពិភពលោកសន្យាអនុវត្ត ដើម្បីធ្វើជាខែលការពារក្មេងៗគ្រប់រូប។
Weight Average Index (WAI) វិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់វាស់ស្ទង់កម្រិតនៃការយល់ស្របឬទស្សនៈរបស់មនុស្សចំពោះបញ្ហាអ្វីមួយ ដោយផ្តល់តម្លៃជាតួលេខទៅលើចម្លើយនីមួយៗ (ឧ. ពីយល់ស្របខ្លាំងដល់មិនយល់ស្រប) រួចគណនារកមធ្យមភាគរួម។ ដូចជាការគណនាពិន្ទុមធ្យមប្រចាំខែរបស់សិស្ស ដោយយកពិន្ទុមុខវិជ្ជាសំខាន់ៗមកគុណនឹងមេគុណរៀងៗខ្លួនមុននឹងបូកបញ្ចូលគ្នា។
ANOVA បច្ចេកទេសវិភាគទិន្នន័យដើម្បីប្រៀបធៀបមធ្យមភាគនៃក្រុមលើសពីពីរ ថាតើវាមានភាពខុសគ្នាជាអត្ថន័យខាងស្ថិតិឬអត់ (ឧទាហរណ៍ ការប្រៀបធៀបការដាក់វិន័យសិស្សនៅខេត្តទាំង៤ផ្សេងគ្នា)។ ដូចជាការភ្លក់សម្ល៤ឆ្នាំងផ្សេងគ្នាដែលចម្អិនដោយចុងភៅ៤នាក់ ដើម្បីដឹងថារសជាតិរបស់វាពិតជាខុសគ្នាដាច់ស្រឡះឬគ្រាន់តែប្រហាក់ប្រហែលគ្នា។
Sustainable Development Goals (SDG4) គោលដៅសកលទី៤ របស់អង្គការសហប្រជាជាតិដែលផ្តោតលើការធានាឱ្យមានការអប់រំប្រកបដោយគុណភាព បរិយាបន្ន និងសមធម៌ ព្រមទាំងលើកកម្ពស់ឱកាសសិក្សាពេញមួយជីវិតសម្រាប់មនុស្សគ្រប់រូប។ ដូចជាត្រីវិស័យរួមមួយដែលចង្អុលបង្ហាញផ្លូវឱ្យរដ្ឋាភិបាលប្រឹងប្រែងធ្វើឱ្យសាលារៀនមានគុណភាពល្អនិងបើកទូលាយសម្រាប់កុមារគ្រប់ៗគ្នា។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖