បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការកសាងគំរូអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពអ្នកគ្រប់គ្រងវិទ្យាស្ថានបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈនៅប្រទេសឡាវ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងការផ្លាស់ប្តូរជាសកល តម្រូវការទីផ្សារការងារ និងស្តង់ដារចំណេះដឹងក្នុងទសវត្សរ៍បន្ទាប់។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រចម្រុះរួមមានការស្រាវជ្រាវអនាគត និងការស្ទង់មតិដើម្បីកសាង និងផ្ទៀងផ្ទាត់គំរូសមត្ថភាព។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Ethnographic Delphi Futures Research (EDFR) ការស្រាវជ្រាវអនាគតបែប EDFR (ការប្រមូលមតិអ្នកជំនាញច្រើនជុំ) |
ទាញយកមតិឯកច្ឆន្ទពីអ្នកជំនាញកំពូលៗទាក់ទងនឹងនិន្នាការអនាគត។ មានភាពជឿជាក់ និងសក្ដិសមខ្ពស់សម្រាប់ការទស្សន៍ទាយយុទ្ធសាស្ត្ររយៈពេលវែង។ | ចំណាយពេលច្រើនដោយសារត្រូវធ្វើការស្ទង់មតិច្រើនជុំ (Round 1 & 2)។ ពឹងផ្អែកខ្លាំងលើការចូលរួម និងពេលវេលាទំនេររបស់អ្នកជំនាញ។ | បង្កើតបានកត្តាស្នូល និងរចនាសម្ព័ន្ធគំរូដំបូង ដោយរក្សាតែចំណុចដែលមានមេដ្យាន (Median) ចាប់ពី ៣.៥០ និងចន្លោះក្វាទីល (IQR) មិនលើសពី ១.៥០ ប៉ុណ្ណោះ។ |
| Quantitative Survey (Questionnaire) ការស្ទង់មតិបែបបរិមាណ (តាមរយៈកម្រងសំណួរ) |
ប្រមូលមតិយោបល់បានទូលំទូលាយពីអ្នកអនុវត្តផ្ទាល់ (នាយកសាលាវិជ្ជាជីវៈ) ដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់ភាពត្រឹមត្រូវនៃគំរូទ្រឹស្តី។ ងាយស្រួលក្នុងការវិភាគទិន្នន័យ។ | អាចមានភាពលម្អៀងក្នុងការរាយការណ៍ដោយខ្លួនឯង (Self-reporting bias)។ មិនអនុញ្ញាតឱ្យមានការពន្យល់ស៊ីជម្រៅលើបញ្ហាប្រឈមជាក់ស្តែង។ | បញ្ជាក់គំរូក្នុងកម្រិតខ្ពស់ ដោយទទួលបានមធ្យមភាគរួម (Mean) ៤.២៩ និងគម្លាតស្តង់ដារ (SD) ០.៦៤ ដែលបង្ហាញពីការយល់ស្របខ្ពស់។ |
| Focus Group Discussion ការពិភាក្សាក្រុមគោលដៅ |
អនុញ្ញាតឱ្យមានការពិភាក្សាស៊ីជម្រៅ និងកែសម្រួលចំណុចជាក់លាក់ចុងក្រោយដោយក្រុមអ្នកជំនាញជាន់ខ្ពស់។ | អាចកើតមានការយល់ស្របតាមក្រុម (Groupthink)។ ពិបាកក្នុងការកំណត់ពេលវេលាអ្នកគ្រប់គ្រងជាន់ខ្ពស់ឱ្យជួបគ្នាក្នុងពេលតែមួយ។ | បញ្ចប់ និងអនុម័តជាផ្លូវការនូវគំរូសមត្ថភាពដែលមាន ៥ ចំណុចធំៗ ជាមួយនឹងការយល់ស្រប ១០០% លើចំណុចភាគច្រើន។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមិនបានបញ្ជាក់អំពីការចំណាយថវិកា ឬផ្នែករឹង (Hardware) ធំដុំនោះទេ ប៉ុន្តែទាមទារពេលវេលាខ្ពស់សម្រាប់ជួបអ្នកជំនាញ និងប្រើប្រាស់កម្មវិធីស្ថិតិ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងផ្តាច់មុខនៅក្នុងប្រព័ន្ធអប់រំវិជ្ជាជីវៈរបស់ប្រទេសឡាវ ដោយពឹងផ្អែកទាំងស្រុងលើអ្នកជំនាញឡាវ និងបរិបទច្បាប់/រដ្ឋាភិបាលរបស់ប្រទេសឡាវ (Ministry of Education and Sports)។ វាមិនបានរាប់បញ្ចូលមតិពីវិស័យឯកជនទូលំទូលាយ ឬនិយោជកបរទេសនោះទេ ដែលអាចធ្វើឱ្យការវាយតម្លៃតម្រូវការទីផ្សារការងារមានភាពចង្អៀត។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ទិន្នន័យនេះមានសារៈសំខាន់ ព្រោះកម្ពុជា និងឡាវមានរចនាសម្ព័ន្ធសង្គម-សេដ្ឋកិច្ច និងបញ្ហាប្រឈមក្នុងវិស័យអប់រំស្រដៀងគ្នា។
គំរូសមត្ថភាពអ្នកគ្រប់គ្រងនេះ ពិតជាមានអត្ថប្រយោជន៍ និងអាចយកមកកែច្នៃអនុវត្តបាននៅក្នុងប្រព័ន្ធអប់រំបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ (TVET) នៅកម្ពុជា។
ការយកគំរូនេះមកកែសម្រួលអនុវត្ត នឹងជួយឱ្យស្ថាប័ន TVET នៅកម្ពុជាមានអ្នកគ្រប់គ្រងដែលពោរពេញដោយសមត្ថភាព អាចឆ្លើយតបទៅនឹងបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្ម 4.0 យ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Ethnographic Delphi Futures Research (EDFR) | ជាវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវអនាគតដែលរួមបញ្ចូលការសម្ភាសន៍ស៊ីជម្រៅ និងការប្រមូលមតិពីអ្នកជំនាញច្រើនជុំ ដើម្បីទស្សន៍ទាយឬកំណត់និន្នាការអនាគតដោយផ្អែកលើការយល់ស្រប (Consensus) របស់សមាជិកភាគច្រើន។ | ដូចជាការសួរសាក្សីឬគ្រូទាយដែលពូកែៗជាច្រើននាក់ម្តងហើយម្តងទៀតរហូតដល់ពួកគេទាំងអស់គ្នាផ្តល់ចម្លើយទស្សន៍ទាយអនាគតតែមួយ។ |
| Competency Model | ជាក្របខណ្ឌដែលប្រមូលផ្តុំនូវចំណេះដឹង ជំនាញ និងអាកប្បកិរិយាចាំបាច់នានា ដែលបុគ្គលិក ឬអ្នកគ្រប់គ្រងត្រូវមាន ដើម្បីអាចអនុវត្តការងារណាមួយឲ្យទទួលបានជោគជ័យ និងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់។ | ដូចជារូបមន្តធ្វើម្ហូបមួយដែលប្រាប់យើងច្បាស់ថា ត្រូវមានគ្រឿងផ្សំអ្វីខ្លះ និងបរិមាណប៉ុន្មានទើបចម្អិនម្ហូបនោះឆ្ងាញ់ឥតខ្ចោះ។ |
| Deming cycle (PDCA) | ជាវដ្តនៃការគ្រប់គ្រងគុណភាពជាបន្តបន្ទាប់ដែលមាន៤ជំហានគឺ ផែនការ (Plan) អនុវត្ត (Do) ត្រួតពិនិត្យ (Check) និងកែលម្អ (Act) ដើម្បីធានាថាការងារមានស្តង់ដារ និងមានការអភិវឌ្ឍជានិច្ច។ | ដូចជាការជិះកង់ដែលយើងត្រូវមើលផ្លូវ ធាក់កង់ ពិនិត្យមើលល្បឿន និងបត់ចង្កូតជាប្រចាំដើម្បីកុំឲ្យដួល និងទៅដល់គោលដៅដោយសុវត្ថិភាព។ |
| Interquartile Range (IQR) | ជារង្វាស់ស្ថិតិដែលវាស់ការបែកខ្ចាត់ខ្ចាយនៃទិន្នន័យដោយផ្តោតលើទិន្នន័យ ៥០% នៅកណ្តាល ដើម្បីកំណត់ថាអ្នកជំនាញមានការយល់ស្របគ្នាឬអត់ (IQR តូចមានន័យថាយល់ស្របគ្នាខ្លាំង) នៅក្នុងការស្រាវជ្រាវបែប Delphi។ | ដូចជាការកាត់ចោលចម្លើយអ្នកដែលឆ្លើយខុសគេខ្លាំងបំផុតទាំងសងខាង រួចយកតែចម្លើយភាគច្រើននៅកណ្តាលមកវាយតម្លៃដើម្បីស្វែងរកការយល់ស្រប។ |
| Focus group discussion | ជាការប្រមូលផ្តុំក្រុមអ្នកជំនាញឬក្រុមគោលដៅឲ្យអង្គុយពិភាក្សាគ្នាជុំវិញប្រធានបទជាក់លាក់ណាមួយ ដើម្បីស្វែងរកមតិយោបល់ស៊ីជម្រៅ ផ្ទៀងផ្ទាត់ទិន្នន័យ និងធ្វើការសម្រេចចិត្តរួមចុងក្រោយ។ | ដូចជាការហៅមេភូមិ និងចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យមកអង្គុយផឹកតែជុំគ្នាដើម្បីពិភាក្សាដោះស្រាយបញ្ហាក្នុងភូមិឲ្យមានឯកច្ឆន្ទ។ |
| KSAOs | ជាកម្រងនៃលក្ខណៈសម្បត្តិរបស់បុគ្គលដែលរួមមាន ចំណេះដឹង (Knowledge) ជំនាញ (Skills) សមត្ថភាព (Abilities) និងលក្ខណៈផ្សេងៗទៀត (Other characteristics ដូចជាអាកប្បកិរិយា) ដែលចាំបាច់សម្រាប់ការបំពេញតួនាទី។ | ដូចជាប្រអប់ឧបករណ៍របស់ជាងឈើ ដែលមានទាំងញញួរ កន្ត្រៃ គំនិតច្នៃប្រឌិត និងភាពអត់ធ្មត់ ដើម្បីអាចសាងសង់ផ្ទះមួយបានល្អ។ |
| Self-development | ជាដំណើរការដែលបុគ្គលម្នាក់ៗ chủការអភិវឌ្ឍចំណេះដឹង ជំនាញ និងសមត្ថភាពរបស់ខ្លួនជាប្រចាំ ទាំងផ្នែកបញ្ញា និងស្មារតី ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងការផ្លាស់ប្តូរ និងតម្រូវការការងារថ្មីៗ។ | ដូចជាការអាប់ដេត (Update) កម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃឲ្យមានមុខងារថ្មីៗ និងដំណើរការរលូនជាងមុនជានិច្ច។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
