បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការខ្វះការឯកភាពគ្នាលើម៉ូដែលនិងវិធីសាស្ត្របង្រៀនដែលមានប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់ការអប់រំ STEM ចម្រុះ ព្រមទាំងតម្រូវការចាំបាច់ក្នុងការគាំទ្រដល់ការអភិវឌ្ឍវិជ្ជាជីវៈរបស់គ្រូបង្រៀន។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ឯកសារនេះជាអារម្ភកថាដែលធ្វើការសង្ខេប និងណែនាំអំពីអត្ថបទស្រាវជ្រាវផ្សេងៗនៅក្នុងការបោះពុម្ពផ្សាយពិសេស ដោយផ្តោតលើទិដ្ឋភាពសំខាន់ៗនៃការអនុវត្តការអប់រំ STEM ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Integrated STEM Professional Development (PD) ការអភិវឌ្ឍវិជ្ជាជីវៈ STEM ចម្រុះសម្រាប់គ្រូបង្រៀន |
ជួយគ្រូបង្រៀនឱ្យយល់ដឹងស៊ីជម្រៅពីការបង្រៀនអន្តរមុខវិជ្ជា និងឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការជាក់លាក់របស់គ្រូវិទ្យាសាស្ត្រ គណិតវិទ្យា និងកុំព្យូទ័រ។ | ទាមទារពេលវេលាច្រើន ការផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់បង្រៀនពីមុន និងត្រូវការអ្នកជំនាញដើម្បីជួយតម្រង់ទិស។ | លើកកម្ពស់គុណភាពគ្រូបង្រៀន និងជួយឱ្យពួកគេអាចបញ្ចូល STEM ទៅក្នុងផែនការបង្រៀន និងសកម្មភាពក្នុងថ្នាក់បានកាន់តែប្រសើរ។ |
| Out-of-school STEM programs (e.g., Summer Robotics Camp) កម្មវិធី STEM ក្រៅម៉ោងសិក្សា (ឧទាហរណ៍ ជំរំមនុស្សយន្តរដូវក្តៅ) |
ជំរុញចំណាប់អារម្មណ៍ និងអាកប្បកិរិយាវិជ្ជមានចំពោះ STEM ជាពិសេសសម្រាប់សិស្សដែលកម្រមានឱកាសបញ្ចេញសមត្ថភាព។ | ឥទ្ធិពលអាចមានរយៈពេលខ្លីប្រសិនបើមិនបានភ្ជាប់ទៅនឹងកម្មវិធីសិក្សាជាប្រចាំ ហើយទាមទារថវិកា និងឧបករណ៍បន្ថែម។ | បង្កើនចំណាប់អារម្មណ៍របស់សិស្សថ្នាក់ទី៧ ទៅលើអាជីព STEM ជាពិសេសផ្នែកវិស្វកម្ម។ |
| Integrated STEM in Mathematics Classrooms ការបញ្ចូល STEM ចម្រុះក្នុងថ្នាក់រៀនគណិតវិទ្យា |
ភ្ជាប់ទ្រឹស្តីគណិតវិទ្យាអរូបីទៅនឹងការអនុវត្តជាក់ស្តែង ដែលជួយដល់ការអភិវឌ្ឍលទ្ធផលសិក្សាផ្នែកការគិត (Cognitive outcomes)។ | គ្រូគណិតវិទ្យាភាគច្រើនជួបការលំបាកក្នុងការបញ្ចូលសកម្មភាពវិស្វកម្មដោយខ្វះការណែនាំច្បាស់លាស់។ | ជួយអភិវឌ្ឍជំនាញគិតប្រកបដោយសមាមាត្រ (Proportional reasoning skills) របស់សិស្សអនុវិទ្យាល័យ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ឯកសារនេះមិនបានបញ្ជាក់លម្អិតអំពីទំហំចំណាយជាក់លាក់នោះទេ ប៉ុន្តែផ្អែកលើបរិបទនៃការអនុវត្តការអប់រំ STEM ចម្រុះ វាទាមទារការវិនិយោគពេលវេលា និងធនធានច្រើនលើការបណ្តុះបណ្តាល និងសម្ភារៈ។
ការសិក្សាស្រាវជ្រាវដែលត្រូវបានលើកយកមកបង្ហាញភាគច្រើនផ្អែកលើបរិបទនៅក្នុងប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ (ឧទាហរណ៍ សហរដ្ឋអាមេរិក អឺរ៉ុប អូស្ត្រាលី) និងប្រទេសទួរគី ដែលមានហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអប់រំ និងធនធានរឹងមាំ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការអនុវត្តដោយផ្ទាល់អាចជួបប្រទះបញ្ហាប្រឈមធំដោយសារកង្វះខាតសម្ភារៈពិសោធន៍ បន្ទប់ពិសោធន៍ស្តង់ដារ និងគ្រូបង្រៀនដែលយល់ដឹងច្បាស់ពីការបង្រៀន STEM ចម្រុះអន្តរមុខវិជ្ជា។
ទោះបីជាមានបញ្ហាប្រឈមផ្នែកធនធានក៏ដោយ គោលគំនិត និងវិធីសាស្ត្រក្នុងការបណ្តុះបណ្តាលគ្រូ STEM ទាំងនេះមានភាពចាំបាច់ខ្លាំងក្នុងការជួយកែទម្រង់ប្រព័ន្ធអប់រំនៅកម្ពុជា។
ការបន្សាំគំរូអភិវឌ្ឍន៍វិជ្ជាជីវៈ និងវិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃទាំងនេះទៅនឹងបរិបទសាលារៀនកម្ពុជា នឹងរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការកសាងធនធានមនុស្សស្របតាមតម្រូវការទីផ្សារការងារសតវត្សទី២១។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| integrated STEM education | ការបង្រៀនមុខវិជ្ជាវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា វិស្វកម្ម និងគណិតវិទ្យាបញ្ចូលគ្នាជាធ្លុងមួយ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាជាក់ស្តែង ជាជាងការបង្រៀនមុខវិជ្ជាទាំងនេះដាច់ដោយឡែកពីគ្នា។ | ដូចជាការធ្វើម្ហូបមួយមុខដែលត្រូវផ្សំគ្រឿងទេសច្រើនមុខចូលគ្នាដើម្បីឱ្យមានរសជាតិឆ្ងាញ់ ជាជាងការញ៉ាំគ្រឿងទេសទាំងនោះម្តងមួយមុខៗ។ |
| interdisciplinary instruction | វិធីសាស្ត្របង្រៀនដែលគ្រូទាញយកចំណេះដឹង និងជំនាញពីមុខវិជ្ជាពីរ ឬច្រើនផ្សេងគ្នា (ឧទាហរណ៍ គណិតវិទ្យា និងរូបវិទ្យា) មកប្រើប្រាស់ព្រមគ្នាដើម្បីពន្យល់ ឬដោះស្រាយប្រធានបទតែមួយ។ | ដូចជាការសាងសង់ផ្ទះមួយដែលត្រូវការទាំងជាងឈើ ជាងសំណង់ និងជាងភ្លើង ធ្វើការសហការគ្នាដើម្បីសម្រេចគោលដៅតែមួយ។ |
| preservice and inservice teachers | ពាក្យបច្ចេកទេសអប់រំដែលសំដៅលើក្រុមគ្រូបង្រៀនពីរប្រភេទ៖ អ្នកដែលកំពុងសិក្សានៅសាលាគរុកោសល្យត្រៀមខ្លួនធ្វើជាគ្រូ (Preservice) និងអ្នកដែលកំពុងបម្រើការងារជាគ្រូបង្រៀនពេញសិទ្ធិនៅតាមសាលារៀនរួចទៅហើយ (Inservice)។ | ដូចជាកីឡាករដែលកំពុងហ្វឹកហាត់ក្នុងបោះជំរំ (Preservice) ធៀបនឹងកីឡាករដែលកំពុងប្រកួតផ្ទាល់នៅលើទីលាន (Inservice)។ |
| cognitive student outcomes | លទ្ធផលដែលវាស់ស្ទង់ពីការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពផ្លូវចិត្តរបស់សិស្ស ដូចជាការគិតស៊ីជម្រៅ ការយល់ដឹង ការវិភាគ និងការដោះស្រាយបញ្ហា ក្រោយពេលពួកគេទទួលបានការអប់រំរួច។ | ដូចជាការវាស់ស្ទង់ថាតើកុំព្យូទ័រមួយអាចដំណើរការទិន្នន័យបានលឿន និងវៃឆ្លាតកម្រិតណា ក្រោយពេលដំឡើងកម្មវិធីថ្មីរួច។ |
| process- and outcome-oriented methods | វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃដែលមិនត្រឹមតែមើលលើចម្លើយចុងក្រោយថាតើត្រូវឬខុស (Outcome) ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងតាមដាន និងផ្តល់ពិន្ទុលើរបៀបដែលសិស្សគិត តស៊ូ និងរកដំណោះស្រាយមួយជំហានម្តងៗ (Process) ផងដែរ។ | ដូចជាការផ្តល់ពិន្ទុដល់ចុងភៅដោយមើលទាំងរបៀបដែលគាត់ហាន់សាច់និងលាយគ្រឿង មិនមែនភ្លក់តែរសជាតិម្ហូបដែលឆ្អិនរួចរាល់នោះទេ។ |
| proportional reasoning skills | សមត្ថភាពផ្នែកគណិតវិទ្យាក្នុងការយល់ដឹង និងប្រៀបធៀបទំនាក់ទំនងរវាងបរិមាណពីរផ្សេងគ្នា ឧទាហរណ៍ ការយល់ថាបើទំហំវត្ថុមួយកើនឡើងទ្វេដង នោះវត្ថុធាតុដើមដែលត្រូវប្រើក៏ត្រូវកើនឡើងទ្វេដងដូចគ្នា។ | ដូចជាការចេះបន្ថែមបរិមាណអង្ករ និងទឹកឱ្យសមាមាត្រគ្នា ពេលមានសមាជិកគ្រួសារមកញ៉ាំបាយកើនឡើងពី ២នាក់ ទៅ ៤នាក់។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
