បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហានៃសមិទ្ធផលសិក្សាទាបក្នុងមុខវិជ្ជាវិទ្យាសាស្ត្ររបស់សិស្សនៅប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី (យោងតាម TIMSS) ដោយពិនិត្យមើលថា តើអាកប្បកិរិយា និងជំនឿជាក់លើខ្លួនឯងរបស់សិស្សជះឥទ្ធិពលយ៉ាងដូចម្តេចខ្លះ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់ទិន្នន័យបន្ទាប់បន្សំពីការវាយតម្លៃអន្តរជាតិ TIMSS ឆ្នាំ ២០១៥ លើសិស្សថ្នាក់ទី ៤ ចំនួន ៥៧៦ នាក់ ដោយអនុវត្តការវិភាគគំរូផ្លូវ (Path Analysis) ដើម្បីវាស់វែងទំនាក់ទំនងរវាងអថេរ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Path Analysis (Structural Equation Modeling) ការវិភាគគំរូផ្លូវ (Path Analysis) |
អាចវិភាគទាំងឥទ្ធិពលផ្ទាល់ (Direct Effects) និងឥទ្ធិពលប្រយោល (Indirect Effects) រវាងអថេរច្រើនក្នុងពេលតែមួយ ជាពិសេសតួនាទីរបស់គ្រូបង្រៀននិងសាលារៀន។ | ទាមទារការយល់ដឹងខ្ពស់អំពីស្ថិតិ និងការសន្មតនៃគំរូ (Assumptions) ដែលស្មុគស្មាញជាងការវិភាគធម្មតា។ | រកឃើញថា អាកប្បកិរិយាចំពោះវិទ្យាសាស្ត្រមានឥទ្ធិពលវិជ្ជមាន ប៉ុន្តែប្រសិទ្ធភាពផ្ទាល់ខ្លួន (Self-efficacy) បែរជាមានឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានទៅលើពិន្ទុវិទ្យាសាស្ត្រ។ |
| Conventional Regression Analysis ការវិភាគតម្រែតម្រង់ធម្មតា (Conventional Regression) |
ងាយស្រួលអនុវត្ត និងបកស្រាយលទ្ធផលសម្រាប់ទំនាក់ទំនងសាមញ្ញរវាងអថេរឯករាជ្យ និងអថេរអាស្រ័យ។ | មិនអាចបង្ហាញពីលំហូរនៃឥទ្ធិពល (Causal flow) ឬតួនាទីជាអ្នកសម្របសម្រួល (Mediator) របស់អថេរផ្សេងៗបានច្បាស់លាស់។ | ការសិក្សាមុនៗដែលប្រើវិធីនេះ ច្រើនតែរកឃើញទំនាក់ទំនងវិជ្ជមានរវាងទំនុកចិត្ត និងលទ្ធផលសិក្សា ដែលផ្ទុយពីការរកឃើញក្នុងការសិក្សានេះ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះមិនតម្រូវឱ្យមានធនធានរូបវន្តថ្លៃៗទេ ប៉ុន្តែត្រូវការជំនាញវិភាគទិន្នន័យកម្រិតខ្ពស់។
ការសិក្សានេះធ្វើឡើងនៅប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី លើសិស្សថ្នាក់ទី ៤ ចំនួន ៥៧៦ នាក់ ដោយប្រើទិន្នន័យ TIMSS ឆ្នាំ ២០១៥។ លទ្ធផលនេះអាចមានភាពលំអៀងទៅលើបរិបទវប្បធម៌ និងប្រព័ន្ធអប់រំរបស់ឥណ្ឌូនេស៊ី ប៉ុន្តែវាមានភាពស្រដៀងគ្នាខ្លាំងទៅនឹងកម្ពុជាក្នុងនាមជាប្រទេសអាស៊ានដែលកំពុងអភិវឌ្ឍន៍វិស័យ STEM ។
វិធីសាស្ត្រ និងលទ្ធផលនៃការសិក្សានេះមានប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់អ្នករៀបចំគោលនយោបាយអប់រំនៅកម្ពុជា។
ការរកឃើញនេះដាស់តឿនកម្ពុជាឱ្យប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះការវាយតម្លៃសមត្ថភាពសិស្ស ដោយមិនគួរពឹងផ្អែកតែលើការរាយការណ៍ផ្ទាល់ខ្លួន (Self-report) របស់សិស្សនោះទេ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Path Analysis | ជាបច្ចេកទេសស្ថិតិសម្រាប់វិភាគទំនាក់ទំនងរវាងអថេរជាច្រើន ដើម្បីមើលថាអថេរមួយជះឥទ្ធិពលលើអថេរមួយទៀតដោយផ្ទាល់ (Direct Effect) ឬដោយប្រយោល (Indirect Effect) តាមរយៈអថេរកណ្តាល។ | ដូចជាការគូសផែនទីបង្ហាញផ្លូវទឹកហូរ ដើម្បីដឹងថាប្រភពទឹកមួយហូរទៅកន្លែងណាខ្លះ និងឆ្លងកាត់អ្វីខ្លះមុនទៅដល់គោលដៅ។ |
| Self-Efficacy | គឺជាជំនឿជាក់របស់បុគ្គលម្នាក់ៗទៅលើសមត្ថភាពរបស់ខ្លួនក្នុងការអនុវត្តភារកិច្ចណាមួយឱ្យបានសម្រេចជោគជ័យ។ វាមិនមែនគ្រាន់តែជាទំនុកចិត្តទូទៅទេ តែជាការជឿថា 'ខ្ញុំអាចធ្វើកិច្ចការជាក់លាក់នេះបាន'។ | ដូចជាកីឡាករម្នាក់ដែលជឿជាក់ច្បាស់ថាគាត់អាចទាត់បាល់ចូលទីក្នុងស្ថានភាពនេះបាន មិនមែនគ្រាន់តែគិតថាគាត់ពូកែលេងបាល់ទូទៅនោះទេ។ |
| Structural Modelling | ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិកម្រិតខ្ពស់ដែលប្រើដើម្បីបង្កើត និងតេស្តគំរូទ្រឹស្តីអំពីទំនាក់ទំនងដ៏ស្មុគស្មាញរវាងអថេរជាច្រើនក្នុងពេលតែមួយ ជាជាងការវិភាគតែមួយទល់នឹងមួយ។ | ដូចជាប្លង់ស្ថាបត្យកម្មដែលបង្ហាញពីរបៀបដែលសសរ ធ្នឹម និងជញ្ជាំង ទាក់ទងគ្នាដើម្បីទ្រទ្រង់អគារទាំងមូល។ |
| TIMSS | ពាក្យពេញគឺ Trends in International Mathematics and Science Study ជាការវាយតម្លៃកម្រិតអន្តរជាតិលើមុខវិជ្ជាគណិតវិទ្យា និងវិទ្យាសាស្ត្រសម្រាប់សិស្សថ្នាក់ទី ៤ និងទី ៨។ | ប្រៀបដូចជាការប្រកួតកីឡាអូឡាំពិកផ្នែកចំណេះដឹង ដើម្បីវាស់ស្ទង់ថាតើសិស្សប្រទេសណាខ្លាំងខាងវិទ្យាសាស្ត្រ និងគណិតវិទ្យា។ |
| Mastery Learning | យុទ្ធសាស្ត្របង្រៀនដែលតម្រូវឱ្យសិស្សចេះមេរៀនមួយឱ្យច្បាស់លាស់ (ឧទាហរណ៍ បានពិន្ទុលើស ៩០%) ជាមុនសិន មុននឹងអនុញ្ញាតឱ្យរៀនមេរៀនបន្ត ដើម្បីធានាថាពួកគេមានមូលដ្ឋានគ្រឹះរឹងមាំ។ | ដូចជាការលេងហ្គេមដែលអ្នកមិនអាចឡើងទៅវគ្គបន្តបានទេ ប្រសិនបើអ្នកមិនទាន់ឈ្នះវគ្គបច្ចុប្បន្នជាស្ថាពរ។ |
| Exogenous Variable | នៅក្នុងគំរូ Path Analysis វាជាអថេរឯករាជ្យដែលជះឥទ្ធិពលទៅលើអថេរផ្សេងទៀត ប៉ុន្តែមិនទទួលរងឥទ្ធិពលត្រឡប់មកវិញពីអថេរណាមួយនៅក្នុងគំរូនោះទេ។ | ដូចជាអាកាសធាតុដែលមានឥទ្ធិពលលើទិន្នផលស្រូវ ប៉ុន្តែទិន្នផលស្រូវមិនអាចធ្វើឱ្យអាកាសធាតុប្រែប្រួលវិញបានទេ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
