បញ្ហា (The Problem)៖ តើការទទួលបានជំនាញការងារតាមរយៈកម្មវិធីថ្នាក់អនុបណ្ឌិតរដ្ឋបាលធុរកិច្ច (MBA) ជួយលើកកម្ពស់សិទ្ធិអំណាចរបស់ស្ត្រីនៅក្នុងសង្គម និងកន្លែងធ្វើការនៅប្រទេសបង់ក្លាដែសកម្រិតណា?
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្របរិមាណ ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីនិស្សិតស្ត្រីថ្នាក់ក្រោយឧត្តមសិក្សា និងប្រើប្រាស់គំរូវិភាគដើម្បីវាស់ស្ទង់ឥទ្ធិពលនៃជំនាញ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Binary Logistic Regression (Logit Model) ការវិភាគតំរែតំរង់ឡូជីស្ទិកទ្វេភាគ |
មានភាពរឹងមាំចំពោះទិន្នន័យខុសប្រក្រតី (Outliers) ជាង Probit model និងអាចវាស់ស្ទង់ឥទ្ធិពលនៃជំនាញនីមួយៗទៅលើប្រូបាប៊ីលីតេនៃការទទួលបានសិទ្ធិអំណាចបានយ៉ាងច្បាស់លាស់។ | តម្រូវឱ្យអថេរអាស្រ័យជាទម្រង់ទ្វេភាគ (មាន ឬគ្មានសិទ្ធិអំណាច) ដែលអាចធ្វើឱ្យបាត់បង់ទិន្នន័យលម្អិតអំពីកម្រិតផ្សេងៗនៃសិទ្ធិអំណាច។ | ម៉ូដែលនេះអាចពន្យល់បាន ៤៧% (Pseudo R² = 0.4668) នៃបម្រែបម្រួលនៃការលើកកម្ពស់សិទ្ធិអំណាច ដោយបង្ហាញថាជំនាញទំនាក់ទំនងផ្ទាល់មាត់មានឥទ្ធិពលវិជ្ជមានខ្លាំងជាងគេ។ |
| Descriptive Statistics & Mean Comparison ស្ថិតិពណ៌នា និងការប្រៀបធៀបមធ្យមភាគ |
ងាយស្រួលយល់ និងបង្ហាញរូបភាពទូទៅនៃភាពខុសគ្នារវាងក្រុមស្ត្រីដែលមានសិទ្ធិអំណាច និងគ្មានសិទ្ធិអំណាច ទៅលើជំនាញនីមួយៗ។ | មិនអាចវាស់ស្ទង់ឥទ្ធិពលរួមបញ្ចូលគ្នានៃជំនាញច្រើនក្នុងពេលតែមួយបានទេ ព្រមទាំងមិនអាចបញ្ជាក់ពីទំនាក់ទំនងហេតុនិងផលច្បាស់លាស់ (Causality) ឡើយ។ | រកឃើញថាជំនាញទំនាក់ទំនងផ្ទាល់មាត់មានភាពខុសគ្នាកម្រិតមធ្យមភាគធំជាងគេបង្អស់ (+2.627, p<0.001) រវាងក្រុមស្ត្រីទាំងពីរ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់ធនធានកម្រិតមធ្យម ដោយពឹងផ្អែកចម្បងលើការប្រមូលទិន្នន័យបឋមតាមរយៈការស្ទង់មតិ និងកម្មវិធីកុំព្យូទ័រសម្រាប់វិភាគស្ថិតិ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងផ្តោតតែលើនិស្សិតស្ត្រីថ្នាក់អនុបណ្ឌិតចំនួន ១៨៨ នាក់នៅសាកលវិទ្យាល័យបើកទូលាយបង់ក្លាដែសប៉ុណ្ណោះ ដែលភាគច្រើនជានិស្សិតមានការងារធ្វើរួចហើយ (៨៤%)។ ទិន្នន័យនេះមិនអាចតំណាងឱ្យស្ត្រីទូទៅ ជាពិសេសស្ត្រីនៅតំបន់ជនបទ ឬអ្នកដែលគ្មានចំណេះដឹងជ្រៅជ្រះនោះទេ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការយល់ដឹងពីចំណុចនេះគឺសំខាន់ណាស់ ព្រោះយើងត្រូវពិចារណាលើភាពខុសគ្នានៃកម្រិតវប្បធម៌ការងារ និងប្រព័ន្ធអប់រំនៅពេលយកលទ្ធផលនេះមកអនុវត្ត។
វិធីសាស្ត្រនិងលទ្ធផលនៃការសិក្សានេះ មានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការរៀបចំគោលនយោបាយអប់រំ និងការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្សនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
សរុបមក ការសង្កត់ធ្ងន់លើជំនាញការងារ (Employability skills) និងការកែលម្អបរិយាកាសកន្លែងធ្វើការ នឹងជួយប្រទេសកម្ពុជាក្នុងការទាញយកសក្តានុពលសេដ្ឋកិច្ចពីស្ត្រីបានយ៉ាងពេញលេញ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Binary Logistic Regression | វិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់ទស្សន៍ទាយលទ្ធផលដែលមានជម្រើសតែពីរគត់ (ឧទាហរណ៍៖ មានសិទ្ធិអំណាច ឬគ្មានសិទ្ធិអំណាច) ដោយផ្អែកលើការវិភាគទៅលើកត្តាអថេរឯករាជ្យមួយ ឬច្រើន។ | ដូចជាការថ្លឹងថ្លែងកត្តាផ្សេងៗ (ដូចជាជំនាញទំនាក់ទំនង និងការអាន) ដើម្បីទស្សន៍ទាយថាតើមនុស្សម្នាក់នឹងធ្លាក់ចូលក្នុងក្រុម "ជោគជ័យ" ឬក្រុម "មិនជោគជ័យ"។ |
| Employability skills | បណ្តុំនៃជំនាញទន់ ចំណេះដឹង និងអាកប្បកិរិយាដែលធ្វើឱ្យបុគ្គលម្នាក់ៗមានសមត្ថភាពអាចទទួលបានការងារ រក្សាការងារ និងអភិវឌ្ឍខ្លួនឱ្យជោគជ័យក្នុងអាជីពរបស់ពួកគេ។ | ជា "កញ្ចប់អាវុធ" ប្រចាំកាយ (ដូចជាការនិយាយស្តី ការដោះស្រាយបញ្ហា) ដែលជួយឱ្យយើងងាយស្រួលរកការងារធ្វើ និងបំពេញការងារបានល្អ។ |
| Women Empowerment | ដំណើរការនៃការផ្តល់សិទ្ធិអំណាច និងសេរីភាពដល់ស្ត្រីក្នុងការគ្រប់គ្រងជីវិតខ្លួនឯង ធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្ត ទទួលបានធនធានស្មើភាពគ្នា និងមានឥទ្ធិពលនៅក្នុងគ្រួសារព្រមទាំងសង្គម។ | ដូចជាការបើកសិទ្ធិឱ្យអ្នកដំណើរម្នាក់អាចកាន់ចង្កូតឡានដោយខ្លួនឯង និងកំណត់ទិសដៅទៅណាដោយសេរី ជំនួសឱ្យការគ្រាន់តែអង្គុយមើលគេបើក។ |
| Marginal effect | នៅក្នុងគំរូស្ថិតិ វាជារង្វាស់ដែលបង្ហាញពីទំហំនៃការប្រែប្រួលប្រូបាប៊ីលីតេនៃលទ្ធផល (អថេរអាស្រ័យ) នៅពេលដែលកត្តាណាមួយ (អថេរឯករាជ្យ) ប្រែប្រួលមួយឯកតា ដោយរក្សាកត្តាផ្សេងទៀតឱ្យនៅថេរដដែល។ | ដូចជាការវាស់វែងចង់ដឹងថា តើការបន្ថែមស្ករមួយស្លាបព្រាទៀត នឹងធ្វើឱ្យកាហ្វេផ្អែមជាងមុនប៉ុន្មានកម្រិតទៀតយ៉ាងពិតប្រាកដ។ |
| Pseudo R² | រង្វាស់ស្ថិតិនៅក្នុងចំណាត់ថ្នាក់ Logit ម៉ូដែល ដែលបង្ហាញពីកម្រិត (គិតជាភាគរយ) ដែលម៉ូដែលនោះអាចពន្យល់ពីការប្រែប្រួលនៃទិន្នន័យ (អថេរអាស្រ័យ) បានល្អកម្រិតណា។ | ដូចជាពិន្ទុដែលបញ្ជាក់ប្រាប់ថា រូបមន្តទស្សន៍ទាយរបស់យើងអាចពន្យល់ពីលទ្ធផលជាក់ស្តែងបានត្រឹមត្រូវប៉ុន្មានភាគរយ។ |
| Random utility theory | ទ្រឹស្តីសេដ្ឋកិច្ចដែលពន្យល់ពីរបៀបដែលមនុស្សធ្វើការសម្រេចចិត្ត ដោយសន្មត់ថាមនុស្សជ្រើសរើសជម្រើសណាដែលផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ឬការពេញចិត្តខ្ពស់បំផុតដល់ពួកគេ ទោះបីជាអ្នកស្រាវជ្រាវមិនអាចវាស់វែងកត្តាជំរុញទាំងអស់បានដោយផ្ទាល់ក៏ដោយ។ | ដូចជាការទស្សន៍ទាយថាមិត្តភក្តិរបស់អ្នកនឹងរើសម្ហូបមួយណា ដោយជឿថាពួកគេនឹងរើសមុខម្ហូបណាដែលពួកគេគិតថាឆ្ងាញ់និងផ្តល់ក្តីសុខបំផុត ទោះបីយើងមិនអាចស្មានដឹងពីអារម្មណ៍ពិតរបស់ពួកគេមួយរយភាគរយក៏ដោយ។ |
| Wald chi-square | តេស្តស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីវាយតម្លៃថាតើកត្តាពន្យល់ (Independent variables) ទាំងអស់នៅក្នុងម៉ូដែលពិតជាមានឥទ្ធិពលរួមគ្នាទៅលើលទ្ធផល (Dependent variable) ប្រកបដោយអត្ថន័យស្ថិតិ (Statistical significance) ឬអត់។ | ជាឧបករណ៍ពិនិត្យមើលថាតើហេតុផលដែលយើងលើកយកមកនិយាយទាំងប៉ុន្មាន ពិតជាអាចពន្យល់ពីលទ្ធផលបានមែន ឬក៏វាគ្រាន់តែជារឿងចៃដន្យ។ |
| Open and distant learning (ODL) | ប្រព័ន្ធនៃការអប់រំដែលមិនតម្រូវឱ្យនិស្សិតមានវត្តមានផ្ទាល់នៅក្នុងថ្នាក់រៀនជាប្រចាំនោះទេ ដោយប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា និងឯកសារសិក្សាដើម្បីរៀនពីចម្ងាយ ដែលផ្តល់ភាពបត់បែនខ្ពស់សម្រាប់អ្នកមានការងារធ្វើ។ | ដូចជាការរៀនតាមអនឡាញ ឬរៀនដោយខ្លួនឯងនៅផ្ទះតាមសៀវភៅណែនាំ ដែលអ្នកអាចរៀននៅពេលណា ឬកន្លែងណាក៏បានតាមការងាយស្រួល។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
