បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះផ្តោតលើបញ្ហានៃការស្តារនីតិសម្បទាអ្នកទោសស្ត្រី និងវាយតម្លៃកម្រិតនៃការរំពឹងទុករបស់ពួកគេចំពោះកម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ ដើម្បីស្វែងរកការងារធ្វើក្រោយពេលដោះលែងពីពន្ធនាគារ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះត្រូវបានអនុវត្តតាមរយៈវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវបរិមាណ ដោយប្រមូលទិន្នន័យដោយផ្ទាល់ពីក្រុមគោលដៅ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Thai Massage Training Program កម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលជំនាញម៉ាស្សាថៃ |
តម្រូវការដើមទុនទាបក្នុងការចាប់ផ្តើមអាជីវកម្ម ឬរកការងារធ្វើ ហើយមានតម្រូវការទីផ្សារខ្ពស់។ អ្នកទោសភាគច្រើនងាយស្រួលរៀនឆាប់ចេះ។ | ទាមទារកម្លាំងកាយសម្បទារឹងមាំ ហើយអាចប្រឈមនឹងការរើសអើងមួយចំនួនពីសង្គមអាស្រ័យលើទីតាំងការងារ។ | ទទួលបានកម្រិតនៃការរំពឹងទុកខ្ពស់ជាងគេបំផុត (Mean = ៣.២៩, SD = ០.៦៩)។ |
| Thai Food Cooking Program កម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលជំនាញចម្អិនម្ហូបថៃ |
ជាជំនាញជីវិតមូលដ្ឋានដែលអាចយកទៅប្រើប្រាស់ក្នុងគ្រួសារ និងងាយស្រួលបើកអាជីវកម្មខ្នាតតូចលក់ដូរប្រចាំថ្ងៃ។ | តម្រូវការដើមទុនជាប្រចាំសម្រាប់ទិញវត្ថុធាតុដើម និងត្រូវមានស្តង់ដារអនាម័យខ្ពស់ដើម្បីទាក់ទាញអតិថិជន។ | ទទួលបានកម្រិតនៃការរំពឹងទុកខ្ពស់លំដាប់ទី២ (Mean = ៣.២៦, SD = ០.៥២)។ |
| Agricultural Processing Program កម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលជំនាញកែច្នៃកសិផល |
ស័ក្តិសមខ្លាំងសម្រាប់អ្នកទោសដែលមានស្រុកកំណើតនៅតាមទីជនបទ ដើម្បីយកទៅអនុវត្តផ្ទាល់នៅសហគមន៍របស់ពួកគេ។ | ទាមទារឱ្យមានដីធ្លី និងបរិក្ខារកសិកម្មដើម្បីអនុវត្ត ដែលអាចជាឧបសគ្គសម្រាប់អ្នកគ្មានធនធានក្រោយពេលដោះលែង។ | ទទួលបានកម្រិតនៃការរំពឹងទុកទាបជាងគេធៀបនឹងជំនាញផ្សេងទៀត (Mean = ២.៩៦, SD = ០.៧១)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ដោយសារតែនេះជាការស្រាវជ្រាវបែបបរិមាណ (Survey Research) ការចំណាយធនធានភាគច្រើនគឺទៅលើការចុះប្រមូលទិន្នន័យ និងកម្មវិធីវិភាគស្ថិតិ មិនតម្រូវឱ្យមានកម្លាំងម៉ាស៊ីនកុំព្យូទ័រ (Hardware) កម្រិតខ្ពស់នោះទេ។
ការសិក្សានេះមានភាពលម្អៀងខាងទិន្នន័យ ដោយសារការប្រមូលទិន្នន័យធ្វើឡើងផ្តាច់មុខតែនៅក្នុងពន្ធនាគារស្ត្រីខេត្តជលបុរី (ប្រទេសថៃ) ជាមួយនឹងទំហំគំរូត្រឹមតែ ១២០ នាក់។ លទ្ធផលនេះឆ្លុះបញ្ចាំងតែពីបរិបទសេដ្ឋកិច្ច-សង្គម និងទីផ្សារការងាររបស់ប្រទេសថៃប៉ុណ្ណោះ ដែលប្រហែលជាមិនអាចឆ្លើយតបទាំងស្រុងទៅនឹងតម្រូវការទីផ្សារការងារនៅប្រទេសកម្ពុជានោះទេ។
ទោះបីជាបរិបទសេដ្ឋកិច្ចខុសគ្នាបន្តិចបន្តួច ក៏វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃនិងគំរូនៃកម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលនេះ មានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការស្តារនីតិសម្បទាអ្នកទោសនៅកម្ពុជា។
ការផ្តល់ជំនាញវិជ្ជាជីវៈដែលស្របនឹងការរំពឹងទុករបស់អ្នកទោស គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រដ៏មុតស្រួចមួយក្នុងការកាត់បន្ថយអត្រានៃការវិលត្រឡប់ចូលពន្ធនាគារវិញ (Recidivism) និងជួយដល់សន្តិសុខសង្គមជារួមនៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Expectancy theory | ទ្រឹស្ដីដែលពន្យល់ពីរបៀបដែលមនុស្សសម្រេចចិត្តធ្វើសកម្មភាពអ្វីមួយ ដោយផ្អែកលើការរំពឹងទុករបស់ពួកគេថាសកម្មភាពនោះនឹងនាំទៅរកលទ្ធផល ឬរង្វាន់ដែលពួកគេចង់បាន។ | ដូចជាការខិតខំប្រឹងប្រែងរៀនសូត្រ ដោយសារជឿជាក់ថានឹងទទួលបាននិទ្ទេសល្អ និងការសរសើរពីឪពុកម្តាយ។ |
| Rehabilitation | ដំណើរការនៃការស្តារនីតិសម្បទា ឬការកែប្រែអ្នកទោសតាមរយៈការអប់រំ និងការបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ ដើម្បីឱ្យពួកគេអាចត្រឡប់ទៅរស់នៅក្នុងសង្គមវិញជាពលរដ្ឋល្អ។ | ដូចជាការយកកង់ដែលខូចទៅជួសជុលនៅយានដ្ឋាន ដើម្បីឱ្យវាអាចជិះបានយ៉ាងល្អនៅលើដងផ្លូវវិញ។ |
| Specific deterrence | ការដាក់ទណ្ឌកម្មលើបុគ្គលម្នាក់ៗដែលបានប្រព្រឹត្តបទល្មើស ដើម្បីធ្វើឱ្យពួកគេរាងចាល និងមិនហ៊ានប្រព្រឹត្តបទល្មើសនោះជាថ្មីម្តងទៀតនៅពេលអនាគត។ | ដូចជាការផាកពិន័យសិស្សដែលលួចចម្លងមេរៀន ដើម្បីឱ្យគេរាងចាល និងឈប់លួចចម្លងនៅថ្ងៃក្រោយ។ |
| Anomie | ស្ថានភាពអស្ថិរភាពក្នុងសង្គមដែលកើតឡើងនៅពេលមានភាពមិនស៊ីសង្វាក់គ្នារវាងគោលដៅដែលសង្គមចង់បាន និងមធ្យោបាយស្របច្បាប់ដើម្បីសម្រេចគោលដៅនោះ ដែលជំរុញឱ្យមនុស្សប្រព្រឹត្តបទល្មើស។ | ដូចជាការលេងកីឡាដែលអាជ្ញាកណ្តាលលែងអនុវត្តច្បាប់ ដែលធ្វើឱ្យកីឡាករគ្រប់គ្នាចាប់ផ្តើមលេងស៊ីខូចដើម្បីតែបានឈ្នះ។ |
| Differential association theory | ទ្រឹស្ដីសង្គមវិទ្យាដែលពន្យល់ថា មនុស្សរៀនពីរបៀបប្រព្រឹត្តបទល្មើសតាមរយៈការប្រាស្រ័យទាក់ទង និងការសេពគគប់យ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយមនុស្សដែលប្រព្រឹត្តអំពើខុសច្បាប់។ | ដូចជាពាក្យចាស់ពោលថា "សេពគប់ពាល គឺពាល សេពគប់បណ្ឌិត គឺបណ្ឌិត"។ |
| Social distance | កម្រិតនៃការទទួលយក ឬភាពស្និទ្ធស្នាលដែលក្រុមសង្គមមួយមានចំពោះក្រុមមួយទៀត ដូចជាការរើសអើង ឬមិនចង់ប្រាស្រ័យទាក់ទងជាមួយអតីតអ្នកទោសជាដើម។ | ដូចជារបាំងមើលមិនឃើញ ដែលធ្វើឱ្យយើងស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការរាប់អាននរណាម្នាក់ដែលយើងគិតថា "គេមិនមែនជាពួកយើង"។ |
| Free will | ទស្សនៈដែលជឿថា មនុស្សមានសមត្ថភាព និងសេរីភាពពេញលេញក្នុងការគិត ពិចារណា និងជ្រើសរើសធ្វើសកម្មភាពណាមួយដោយខ្លួនឯង ហេតុនេះពួកគេត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះទង្វើរបស់ខ្លួន។ | ដូចជាការឈានជើងដល់ផ្លូវបំបែកជាពីរ ហើយយើងមានសិទ្ធិសម្រេចចិត្តជ្រើសរើសដោយខ្លួនឯងថានឹងបត់ឆ្វេង ឬបត់ស្តាំ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖