បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះស្វែងយល់ពីមតិរបស់សមាជិកមហាវិទ្យាល័យពាក់ព័ន្ធនឹងធាតុផ្សំនៃការរៀនសូត្ររបស់ស្ថាប័ន (Organizational Learning) ដើម្បីកែលម្អគុណភាពអប់រំនៅបរិវេណកសិកម្ម និងធនធានធម្មជាតិ នៃសាកលវិទ្យាល័យតេអេរ៉ង់ ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់ការរចនាការស្ទង់មតិបែបពិពណ៌នា ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីសំណាកចំនួន ១២០ នាក់ តាមរយៈកម្រងសំណួរ និងវិភាគដោយប្រើបច្ចេកទេសវិភាគកត្តា។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Exploratory Factor Analysis (Principal Component Analysis with Varimax Rotation) ការវិភាគកត្តារុករក (ដោយប្រើការវិភាគសមាសភាគចម្បង និងរង្វិលជុំវ៉ារីម៉ាក) |
អាចកាត់បន្ថយទិន្នន័យស្មុគស្មាញទៅជាកត្តាសំខាន់ៗ និងងាយស្រួលក្នុងការបកស្រាយទំនាក់ទំនងរវាងអថេរដែលជះឥទ្ធិពលខ្លាំង (loading > 0.4)។ | ទាមទារទំហំសំណាកធំល្មម (យ៉ាងហោចណាស់ ១២០ នាក់ក្នុងសិក្សានេះ) និងចាំបាច់ត្រូវប្រើប្រាស់កម្មវិធីស្ថិតិជំនាញ។ | បានទាញយកកត្តាចំនួន ១១ ដែលអាចពន្យល់ពី ៧០.១% នៃភាពប្រែប្រួលសរុបនៃការរៀនសូត្ររបស់ស្ថាប័ន។ |
| Descriptive Survey Design ការរចនាការស្ទង់មតិបែបពិពណ៌នា |
ងាយស្រួលក្នុងការប្រមូលទិន្នន័យពីអ្នកចូលរួមច្រើន តាមរយៈការប្រើប្រាស់កម្រងសំណួរស្ដង់ដារ (Likert-scale ៥ ចំណុច)។ | ពឹងផ្អែកលើការយល់ឃើញជាអត្តនោម័តិ (Subjective opinions) របស់អ្នកឆ្លើយតប ដែលអាចមានភាពលម្អៀង។ | បញ្ជាក់ថាអាយុមធ្យមរបស់អ្នកឆ្លើយតបគឺ ៤៤.៣២ ឆ្នាំ ហើយបទពិសោធន៍ការងារមធ្យមគឺ ១២.២ ឆ្នាំ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ទោះបីជាឯកសារមិនបានបញ្ជាក់ពីការចំណាយជាថវិកាផ្ទាល់ក្ដី ប៉ុន្តែការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារធនធានជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ការប្រមូល និងវិភាគទិន្នន័យស្ថិតិធំៗ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងតែនៅបរិវេណកសិកម្ម និងធនធានធម្មជាតិ នៃសាកលវិទ្យាល័យតេអេរ៉ង់ ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ក្នុងឆ្នាំ ២០០៨ ដោយមានអ្នកចូលរួមត្រឹមតែ ១២០ នាក់ (ភាគច្រើនឯកទេសវិទ្យាសាស្ត្រសត្វ និងសាកវប្បកម្ម)។ នេះមានន័យថាលទ្ធផលអាចមានភាពលម្អៀងទៅរកបរិបទប្រព័ន្ធអប់រំ និងវប្បធម៌ការងាររបស់ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការអនុវត្តគំរូនេះទាមទារការកែសម្រួលដើម្បីឆ្លើយតបនឹងវប្បធម៌ស្ថាប័ន និងបញ្ហាប្រឈមជាក់លាក់ក្នុងវិស័យកសិកម្មក្នុងស្រុក។
ទោះបីជាមានភាពខុសគ្នាផ្នែកភូមិសាស្ត្រក៏ដោយ ក្របខ័ណ្ឌទ្រឹស្តី និងវិធីសាស្ត្រនៃការវាយតម្លៃនេះមានប្រយោជន៍ខ្លាំងសម្រាប់ការកែលម្អគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សានៅកម្ពុជា។
ជារួម ការរៀបចំគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាកសិកម្មនៅកម្ពុជាឱ្យស្របតាមកត្តាទាំង ១១ នៃការរៀនសូត្ររបស់ស្ថាប័ន នឹងជួយពង្រឹងកិច្ចសហការរវាងសាកលវិទ្យាល័យ សហគមន៍ និងទីផ្សារការងារបានកាន់តែប្រសើរ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Learning Organization (ស្ថាប័នរៀនសូត្រ) | ស្ថាប័នដែលជំរុញ និងជួយសម្រួលដល់ការរៀនសូត្ររបស់សមាជិកទាំងអស់ជាប្រចាំ ដើម្បីសម្របខ្លួន អភិវឌ្ឍសមត្ថភាព និងផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់ធ្វើការទៅតាមបរិបទថ្មីៗដែលប្រែប្រួលរហ័ស។ | ដូចជាក្រុមបាល់ទាត់មួយដែលតែងតែរៀនពីកំហុសក្រោយការប្រកួតនីមួយៗ ហើយកែប្រែយុទ្ធសាស្ត្រលេងរបស់ខ្លួនឱ្យកាន់តែខ្លាំងជានិច្ច មិនមែនលេងតែតាមក្បួនចាស់រហូតនោះទេ។ |
| Factor Analysis (ការវិភាគកត្តា) | វិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់កាត់បន្ថយទិន្នន័យ ឬអថេរច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ឱ្យទៅជាក្រុម ឬកត្តាតិចតួចដែលមានទំនាក់ទំនងគ្នា ដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការសិក្សា និងទាញសេចក្តីសន្និដ្ឋាន។ | ដូចជាការរៀបចំសម្លៀកបំពាក់រាប់រយមុខចូលទៅក្នុងទូ ដោយបែងចែកជា ៣ ទៅ ៤ ថតធំៗ (ខោ អាវ សំពត់) ទៅតាមប្រភេទរបស់វា ដើម្បីងាយស្រួលស្វែងរក។ |
| Single-loop learning (ការរៀនសូត្ររង្វិលជុំទោល) | ការដោះស្រាយបញ្ហាដោយកែតម្រូវសកម្មភាពភ្លាមៗ ដើម្បីសម្រេចបានលទ្ធផលតាមស្តង់ដារដែលបានកំណត់ ដោយមិនបានចោទសួរពីគោលការណ៍ ឬមូលហេតុស៊ីជម្រៅពីក្រោយបញ្ហានោះទេ។ | ដូចជាការពន្លត់ភ្លើងនៅពេលមានអគ្គិភ័យឆេះផ្ទះ (ដោះស្រាយបញ្ហាចំពោះមុខ) ដោយមិនបានគិតគូរពីរៀបចំប្រព័ន្ធការពារភ្លើងកុំឱ្យឆេះនៅថ្ងៃក្រោយ។ |
| Double-loop learning (ការរៀនសូត្ររង្វិលជុំទ្វេ) | ការដោះស្រាយបញ្ហាដោយធ្វើការពិចារណា និងផ្លាស់ប្តូរគោលការណ៍ អថេរ ឬច្បាប់ទម្លាប់ចាស់ៗជាមុនសិន ទើបឈានទៅកែតម្រូវសកម្មភាព ដើម្បីធានាថាបញ្ហានោះមិនអាចកើតឡើងម្តងទៀតបាន។ | ដូចជាការរុះរើ និងប្តូរខ្សែភ្លើងចាស់ៗក្នុងផ្ទះចេញទាំងអស់ បន្ទាប់ពីមានភ្លើងឆេះ ដើម្បីកុំឱ្យមានការទុស្សេខ្សែភ្លើងនៅថ្ងៃមុខទៀត (ដោះស្រាយដល់ឫសគល់)។ |
| Deutero learning (ការរៀនពីរបៀបរៀនសូត្រ) | សមត្ថភាពរបស់ស្ថាប័នក្នុងការវាយតម្លៃ និងកែលម្អប្រព័ន្ធ ឬដំណើរការនៃការរៀនសូត្ររបស់ខ្លួន (រៀនពីរបៀបដែលខ្លួនឯងកំពុងរៀន) ដើម្បីឱ្យការចាប់យកចំណេះដឹងថ្មីៗកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។ | ដូចជាសិស្សម្នាក់ដែលមិនត្រឹមតែរៀនដើម្បីប្រឡងជាប់ តែថែមទាំងចេះតាមដានខ្លួនឯងថា តើវិធីសាស្ត្រអានសៀវភៅមួយណាដែលធ្វើឱ្យខ្លួនឆាប់ចាំជាងគេ ហើយយកវាមកប្រើប្រាស់ជាទម្លាប់។ |
| Systems thinking (ការគិតបែបប្រព័ន្ធ) | ការយល់ឃើញបញ្ហា និងដំណើរការនានាក្នុងស្ថាប័នជារូបភាពរួម (Holistic) ដោយមើលឃើញពីទំនាក់ទំនង និងឥទ្ធិពលទៅវិញទៅមករវាងផ្នែកនីមួយៗ ជំនួសឱ្យការមើលឃើញដាច់ដោយឡែកពីគ្នា។ | ដូចជាគ្រូពេទ្យដែលព្យាបាលអ្នកជំងឺដោយពិនិត្យមើលរាងកាយទាំងមូល និងរបៀបរស់នៅរបស់អ្នកជំងឺ ជាជាងការផ្តោតតែលើការបំបាត់ការឈឺចាប់នៅកន្លែងណាមួយជាក់លាក់។ |
| Varimax Rotation (រង្វិលជុំវ៉ារីម៉ាក) | បច្ចេកទេសបង្វិលអ័ក្សនៅក្នុងការវិភាគកត្តា ដើម្បីធ្វើឱ្យតម្លៃបន្ទុក (Loading values) នៃអថេរនីមួយៗមានភាពច្បាស់លាស់ ដែលជួយឱ្យអ្នកស្រាវជ្រាវងាយស្រួលបែងចែកថាតើអថេរមួយណាស្ថិតក្នុងកត្តាមួយណាប្រាកដ។ | ដូចជាការបង្វិលកញ្ចក់កាមេរ៉ា (Focus) ឱ្យឃើញរូបភាពកាន់តែច្បាស់ ដើម្បីងាយស្រួលប្រាប់ថាតើនរណាជានរណានៅក្នុងរូបថតដែលមានមនុស្សច្រើនឈរជាន់គ្នា។ |
| Bartlett's Test of Sphericity (តេស្តស្វ៊ែររបស់ Bartlett) | តេស្តស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់ត្រួតពិនិត្យថាតើទិន្នន័យ (អថេរ) មានទំនាក់ទំនង (Correlation) ជាមួយគ្នាគ្រប់គ្រាន់ឬអត់ មុននឹងសម្រេចចិត្តថាអាចយកវាទៅធ្វើការវិភាគកត្តា (Factor Analysis) បាន។ | ដូចជាការភ្លក់គ្រឿងផ្សំសិន មុននឹងសម្រេចចិត្តថាតើវាសាកសមនឹងយកទៅស្លចូលគ្នា ដើម្បីបង្កើតជាមុខម្ហូបមួយមុខដែរឬទេ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
