បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហាថាតើភាពខុសគ្នាយេនឌ័រមានឥទ្ធិពលយ៉ាងដូចម្តេចទៅលើប្រព័ន្ធតម្លៃ (តម្លៃសម្ភារៈ និងមិនមែនសម្ភារៈ) ការចូលរួមក្នុងការសិក្សា សមត្ថភាពសង្គម និងរចនាប័ទ្មនៃការយល់ដឹងរបស់និស្សិតសាកលវិទ្យាល័យ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់ការរចនាបែបប្រៀបធៀប-ហេតុផល (Causal-comparative) ដោយធ្វើការស្ទង់មតិលើនិស្សិតថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រចំនួន ១៥០ នាក់តាមរយៈការជ្រើសរើសគំរូចៃដន្យជាស្រទាប់ (Stratified random sampling) ដោយប្រើប្រាស់កម្រងសំណួរស្តង់ដារ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Multivariate Analysis of Variance (MANOVA) ការវិភាគវ៉ារ្យង់ពហុអថេរ |
អាចវិភាគអថេរអាស្រ័យច្រើនក្នុងពេលតែមួយ និងកាត់បន្ថយកំហុសប្រភេទទី១ (Type I error) ក្នុងការធ្វើតេស្តស្ថិតិ។ | ទាមទារការបំពេញលក្ខខណ្ឌតឹងរ៉ឹងជាច្រើន ដូចជាភាពធម្មតានៃទិន្នន័យ (Normality) និងសមភាពនៃម៉ាទ្រីសវ៉ារ្យង់ (Homogeneity of covariance matrices)។ | បានបង្ហាញពីភាពខុសគ្នាយ៉ាងមានអត្ថន័យរវាងយេនឌ័រលើប្រព័ន្ធតម្លៃ ការចូលរួម និងរចនាប័ទ្មនៃការយល់ដឹង ដោយមានកម្រិត p < 0.001។ |
| Stratified Random Sampling ការជ្រើសរើសគំរូចៃដន្យជាស្រទាប់ |
ធានាបាននូវការតំណាងស្មើគ្នារវាងក្រុមរង ដែលក្នុងនេះគឺនិស្សិតប្រុស ៧៥ នាក់ និងស្រី ៧៥ នាក់ មកពីមហាវិទ្យាល័យផ្សេងៗគ្នា។ | ត្រូវការពេលវេលា និងការរៀបចំច្រើនក្នុងការកំណត់អត្តសញ្ញាណ និងទាក់ទងនិស្សិតតាមស្រទាប់នីមួយៗឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។ | ផ្តល់នូវសំណុំទិន្នន័យចំនួន ១៥០ ដែលមានតុល្យភាពល្អ សម្រាប់ធ្វើការប្រៀបធៀបដោយសុក្រឹត និងជៀសវាងភាពលម្អៀងនៃទំហំគំរូ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះមិនត្រូវការធនធានកុំព្យូទ័រ (Computing power) ធំដុំនោះទេ ប៉ុន្តែទាមទារកម្មវិធីស្ថិតិ និងចំណេះដឹងផ្នែកចិត្តសាស្ត្រអប់រំយ៉ាងច្បាស់លាស់។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅសាកលវិទ្យាល័យ Tehran ក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ជាមួយនិស្សិតថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រចំនួន ១៥០ នាក់។ ដោយសារបរិបទវប្បធម៌ សាសនា (អ៊ីស្លាម) និងសង្គមនៅអ៊ីរ៉ង់មានឥទ្ធិពលខ្លាំងលើប្រព័ន្ធតម្លៃ និងតួនាទីយេនឌ័រ ទិន្នន័យនេះអាចមានភាពលម្អៀងនៅពេលយកមកអនុវត្តដោយផ្ទាល់នៅប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានឥទ្ធិពលវប្បធម៌ព្រះពុទ្ធសាសនា និងសង្គមខុសគ្នា។
ទោះបីជាមានភាពខុសគ្នាផ្នែកវប្បធម៌ក៏ដោយ វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃតាមបែបចិត្តសាស្ត្រនេះ មានប្រយោជន៍ខ្លាំងសម្រាប់គ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សានៅកម្ពុជា។
តាមរយៈការយល់ដឹងពីភាពខុសគ្នាយេនឌ័រផ្នែកចិត្តសាស្ត្រ និងការចូលរួម ស្ថាប័នអប់រំកម្ពុជាអាចបង្កើតយុទ្ធសាស្ត្របង្រៀនប្រកបដោយបរិយាបន្ន និងកែលម្អគុណភាពអប់រំបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Multivariate Analysis of Variance (MANOVA) | វាជាវិធីសាស្ត្រវិភាគស្ថិតិដែលត្រូវបានប្រើដើម្បីប្រៀបធៀបក្រុមផ្សេងៗគ្នា (ដូចជាក្រុមនិស្សិតប្រុស និងស្រី) ទៅលើអថេរអាស្រ័យច្រើនក្នុងពេលតែមួយ (ដូចជាប្រព័ន្ធតម្លៃ សមត្ថភាពសង្គម និងការចូលរួម) ដើម្បីមើលថាតើមានភាពខុសគ្នាជារួមប្រាកដមែនឬទេ។ | ដូចជាការវាយតម្លៃសិស្សពីរក្រុមដោយប្រៀបធៀបលើពិន្ទុមុខវិជ្ជា៥ផ្សេងគ្នាក្នុងពេលតែមួយ ជាជាងការតាមដានប្រៀបធៀបម្តងមួយមុខវិជ្ជា។ |
| Stratified random sampling | ជាវិធីសាស្ត្រជ្រើសរើសគំរូដោយបែងចែកចំនួនប្រជាជនជាក្រុមតូចៗ (ស្រទាប់) ជាមុនសិន ដូចជាតាមមហាវិទ្យាល័យ ឬយេនឌ័រ រួចទើបចាប់ឆ្នោតជ្រើសរើសដោយចៃដន្យពីក្រុមនីមួយៗនោះ ដើម្បីធានាភាពតំណាងឱ្យបានស្មើគ្នា។ | ដូចជាការចង់ភ្លក់ម្ហូបក្នុងកម្មវិធីមួយ ដោយអ្នកដើរដួសម្ហូបបន្តិចៗពីគ្រប់តុទាំងអស់ ដើម្បីធានាថាអ្នកបានភ្លក់គ្រប់រសជាតិ ជាជាងការញ៉ាំរើសតែមួយតុ។ |
| Cognitive Styles | ជារបៀបដែលបុគ្គលម្នាក់ៗប្រើប្រាស់ខួរក្បាលដើម្បីគិត ដំណើរការព័ត៌មាន រៀនសូត្រ និងដោះស្រាយបញ្ហា ដែលនិស្សិតខ្លះចូលចិត្តការបង្កើតថ្មីមិនតាមក្បួន (Innovator) ហើយអ្នកខ្លះចូលចិត្តធ្វើតាមក្បួនខ្នាតប្រពៃណី (Adaptor)។ | ដូចជារបៀបលេងហ្គេមរៀបដុំឥដ្ឋ (Lego) ដែលក្មេងខ្លះចូលចិត្តរៀបតាមសៀវភៅណែនាំ ខណៈក្មេងខ្លះទៀតចូលចិត្តបង្កើតរូបរាងថ្មីប្លែកដោយខ្លួនឯង។ |
| Academic Engagement | ទំហំនៃការយកចិត្តទុកដាក់ ការវិនិយោគពេលវេលា ថាមពល និងអារម្មណ៍របស់និស្សិតទៅក្នុងការសិក្សា ដែលបែងចែកជាការចូលរួមផ្នែកផ្លូវចិត្ត អាកប្បកិរិយា និងការយល់ដឹង។ | ដូចជាកីឡាករដែលមិនត្រឹមតែមកបង្ហាញខ្លួនលើទីលានទេ តែបានបញ្ចេញកម្លាំងញើសឈាម និងលេងអស់ពីសមត្ថភាពដើម្បីយកឈ្នះ។ |
| Social Competence | សមត្ថភាពនិងជំនាញក្នុងការប្រាស្រ័យទាក់ទង បង្កើតទំនាក់ទំនងល្អជាមួយអ្នកដទៃ (ដូចជាមិត្តភក្តិ គ្រូបង្រៀន) និងដោះស្រាយបញ្ហាសង្គមនានាប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងការយល់ចិត្ត។ | ដូចជាទឹករំអិលដែលជួយឱ្យម៉ាស៊ីនដំណើរការស្រួល សមត្ថភាពនេះជួយឱ្យសិស្សអាចធ្វើការងារក្រុម និងរស់នៅជាមួយអ្នកដទៃដោយរលូនមិនមានការទាស់ទែង។ |
| Causal-comparative research | ជាប្រភេទនៃការស្រាវជ្រាវ (Ex post facto) ដែលអ្នកស្រាវជ្រាវព្យាយាមស្វែងរកមូលហេតុនៃភាពខុសគ្នារវាងក្រុមដែលមានស្រាប់ (ដូចជាភេទប្រុស និងស្រី) ដោយគ្រាន់តែប្រមូលទិន្នន័យពីអតីតកាល ឬបច្ចុប្បន្ន ដោយមិនមានការរៀបចំបង្ខិតបង្ខំអថេរនោះទេ។ | ដូចជាការដើរចូលទៅក្នុងចម្ការ ហើយសង្កេតមើលថាតើហេតុអ្វីបានជាដើមឈើក្បែរទឹកដុះលូតលាស់ល្អជាងដើមឈើនៅឆ្ងាយទឹក ដោយយើងមិនមែនជាអ្នកដាំវាដោយផ្ទាល់។ |
| Cronbach's Alpha | ជារង្វាស់ស្ថិតិដែលប្រាប់យើងថាតើសំណួរទាំងអស់នៅក្នុងកម្រងសំណួរមួយ មានភាពស៊ីសង្វាក់គ្នា និងអាចវាស់វែងរឿងតែមួយបានត្រឹមត្រូវនិងគួរឱ្យទុកចិត្តកម្រិតណា (Reliability)។ | ដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់ខ្លួនឯងលើជញ្ជីង៥ដងជាប់គ្នា ហើយជញ្ជីងនោះបង្ហាញលេខដដែលៗជានិច្ច ដែលបញ្ជាក់ថាជញ្ជីងនោះពិតជាត្រឹមត្រូវគួរឱ្យទុកចិត្តបាន។ |
| Value System | គឺជាសំណុំនៃជំនឿ និងគោលការណ៍ដែលបុគ្គលម្នាក់ចាត់ទុកថាសំខាន់បំផុតក្នុងជីវិត ដែលវាជះឥទ្ធិពលដល់ការសម្រេចចិត្ត និងអាកប្បកិរិយារបស់ពួកគេ (ឧទាហរណ៍៖ ការឱ្យតម្លៃលើលុយកាក់សម្ភារៈ ធៀបនឹងការឱ្យតម្លៃលើសីលធម៌ និងចំណេះដឹង)។ | ដូចជាត្រីវិស័យប្រចាំកាយ ដែលជួយចង្អុលបង្ហាញផ្លូវ និងប្រាប់អ្នកថាតើជម្រើសមួយណាដែលត្រឹមត្រូវនិងគួរធ្វើបំផុតនៅក្នុងជីវិត។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
