បញ្ហា (The Problem)៖ តើកត្តាអ្វីខ្លះដែលបណ្តាលឱ្យមានវិសមភាពយេនឌ័រ និងរារាំងស្ត្រីកម្ពុជាមិនឱ្យបន្តការសិក្សាថ្នាក់ក្រោយឧត្តមសិក្សា (អនុបណ្ឌិត) នៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ?
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្របរិមាណវិស័យដើម្បីប្រៀបធៀបបទពិសោធន៍និងការយល់ឃើញរបស់និស្សិតថ្នាក់អនុបណ្ឌិត។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Descriptive Statistics and Weighted Average Index (WAI) ស្ថិតិពិពណ៌នា និងសន្ទស្សន៍មធ្យមភាគមានទម្ងន់ |
ងាយស្រួលក្នុងការវាស់ស្ទង់កម្រិតនៃការពេញចិត្តរបស់និស្សិតលើកត្តាផ្សេងៗ និងងាយយល់ក្នុងការបកស្រាយលទ្ធផល។ | មិនអាចបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងអថេរហេតុនិងផលស៊ីជម្រៅកម្រិតខ្ពស់បាននោះទេ។ | បង្ហាញថានិស្សិតមានការពេញចិត្តកម្រិតមធ្យមទៅខ្ពស់លើកម្មវិធីសិក្សា ប៉ុន្តែមិនសូវពេញចិត្តនឹងការខ្វះខាតអាហារូបករណ៍។ |
| Independent t-test ការធ្វើតេស្ត t-test ឯករាជ្យ |
មានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការប្រៀបធៀបភាពខុសគ្នានៃមធ្យមភាគរវាងក្រុមនិស្សិតពីរ (MED និង Non-MED)។ | ត្រូវការទិន្នន័យដែលមានរបាយជាធម្មតា (Normal distribution) និងរងឥទ្ធិពលពីទំហំសំណាកតូច (n=82)។ | រកឃើញភាពខុសគ្នាគួរឱ្យកត់សម្គាល់លើការពេញចិត្តចំពោះដំណើរការចុះឈ្មោះ អាហារូបករណ៍ និងការអនុវត្តជាក់ស្តែង រវាងនិស្សិតទាំងពីរក្រុម។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះមិនតម្រូវឱ្យមានធនធានបច្ចេកវិទ្យាស្មុគស្មាញខ្ពស់នោះទេ ប៉ុន្តែទាមទារកម្មវិធីវិភាគស្ថិតិ និងពេលវេលាសម្រាប់ការចុះប្រមូលទិន្នន័យផ្ទាល់ពីអ្នកចូលរួម។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយផ្តោតតែលើនិស្សិតថ្នាក់អនុបណ្ឌិតចំនួន ៨២នាក់ នៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ (RUPP) ប៉ុណ្ណោះ ដែលធ្វើឱ្យទំហំសំណាកតូច និងមិនអាចតំណាងឱ្យគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាទាំងអស់នៅកម្ពុជាបានទេ។ លើសពីនេះ ទិន្នន័យភាគច្រើនបានមកពីការយល់ឃើញបុគ្គលដែលអាចមានភាពលំអៀង។ ការយល់ដឹងពីចំណុចនេះមានសារៈសំខាន់ ដើម្បីជៀសវាងការធ្វើទូទៅកម្ម (Generalization) ហួសកម្រិតនៅពេលរៀបចំគោលនយោបាយថ្នាក់ជាតិ។
របកគំហើញនិងវិធីសាស្ត្រក្នុងការវាយតម្លៃពីកត្តារារាំងយេនឌ័រនេះ មានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការកែលម្អគោលនយោបាយអប់រំកម្រិតឧត្តមសិក្សានៅកម្ពុជា។
សរុបមក ការអនុវត្តតាមអនុសាសន៍នៃការសិក្សានេះ នឹងរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការកាត់បន្ថយគម្លាតយេនឌ័រ និងលើកកម្ពស់ការចូលរួមរបស់ស្ត្រីកម្ពុជាក្នុងភាពជាអ្នកដឹកនាំតាមរយៈការអប់រំកម្រិតខ្ពស់។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Gender Parity Indices (GPI) (សន្ទស្សន៍សមភាពយេនឌ័រ) | ជារង្វាស់ស្ថិតិសង្គម-សេដ្ឋកិច្ចដែលប្រើដើម្បីវាយតម្លៃសមាមាត្ររវាងស្ត្រីនិងបុរសក្នុងការទទួលបានឱកាសអ្វីមួយ (ដូចជាការអប់រំ) ដោយបង្ហាញពីកម្រិតនៃភាពស្មើគ្នា ឬវិសមភាពយេនឌ័រ។ | ដូចជាការប្រើជញ្ជីងដើម្បីថ្លឹងមើលថាតើចំនួនសិស្សប្រុស និងសិស្សស្រីដែលទទួលបានឱកាសចូលរៀនមានទម្ងន់ស្មើគ្នាឬអត់។ |
| Descriptive statistics (ស្ថិតិពិពណ៌នា) | ជាវិធីសាស្ត្រក្នុងការប្រមូល សង្ខេប និងបង្ហាញទិន្នន័យជាទម្រង់ងាយយល់ (ដូចជាមធ្យមភាគ ភាគរយ ឬតារាង) ដើម្បីពិពណ៌នាពីលក្ខណៈទូទៅនៃសំណាកដែលបានសិក្សាដោយមិនទាន់ធ្វើការសន្និដ្ឋានស៊ីជម្រៅ។ | ដូចជាការគូសចំណាំតែចំណុចសំខាន់ៗក្នុងសៀវភៅក្រាស់មួយ ដើម្បីប្រាប់អ្នកដទៃឱ្យយល់ពីសាច់រឿងត្រួសៗដោយមិនបាច់អានទាំងអស់។ |
| Weighted Average Index (WAI) (សន្ទស្សន៍មធ្យមភាគមានទម្ងន់) | ជារូបមន្តគណនាមធ្យមភាគដោយផ្តល់តម្លៃ (ទម្ងន់) ខុសៗគ្នាទៅលើធាតុនីមួយៗទៅតាមកម្រិតនៃសារៈសំខាន់របស់វា ដែលជាទូទៅប្រើដើម្បីវាយតម្លៃកម្រិតនៃការពេញចិត្ត ឬការយល់ឃើញរបស់ប្រជាជនលើបញ្ហាអ្វីមួយ។ | ដូចជាការគណនាពិន្ទុប្រឡងប្រចាំខែ ដែលមុខវិជ្ជាសំខាន់ៗ (ដូចជាគណិតវិទ្យា) ត្រូវបានគុណនឹងពីរ ខណៈមុខវិជ្ជាធម្មតាគុណនឹងមួយ។ |
| Independent t-test (ការធ្វើតេស្ត t-test ឯករាជ្យ) | ជាវិធីសាស្ត្រវិភាគស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់ប្រៀបធៀបមធ្យមភាគនៃក្រុមឯករាជ្យពីរផ្សេងគ្នា (ឧទាហរណ៍៖ និស្សិត MED និងនិស្សិត Non-MED) ដើម្បីកំណត់ថាតើភាពខុសគ្នារបស់ពួកគេគឺជារឿងពិតប្រាកដ ឬកើតឡើងដោយចៃដន្យ។ | ដូចជាការប្រៀបធៀបកម្ពស់មធ្យមរវាងសិស្សថ្នាក់ទី១០ និងសិស្សថ្នាក់ទី១១ ដើម្បីបញ្ជាក់ថាថ្នាក់មួយពិតជាខ្ពស់ជាងថ្នាក់មួយទៀតមែន ឬគ្រាន់តែចៃដន្យមានសិស្សខ្ពស់ប៉ុន្មាននាក់។ |
| Stratified sampling approach (វិធីសាស្ត្រជ្រើសរើសសំណាកតាមស្រទាប់) | ជាបច្ចេកទេសជ្រើសរើសអ្នកចូលរួមក្នុងការស្រាវជ្រាវ ដោយបែងចែកប្រជាជនសរុបជាក្រុមតូចៗ (ស្រទាប់) តាមលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យណាមួយ រួចទើបជ្រើសរើសតំណាងពីក្រុមនីមួយៗ ដើម្បីធានាថាគ្រប់ក្រុមទាំងអស់ត្រូវបានរាប់បញ្ចូលប្រកបដោយសមាមាត្រ។ | ដូចជាការភ្លក់ម្ហូបក្នុងកម្មវិធីជប់លៀង ដែលអ្នកមិនមែនចេះតែភ្លក់ម្ហូបមួយមុខច្រើនដងទេ តែអ្នកដើរភ្លក់សម្លរផង ឆាផង និងបង្អែមផង ក្នុងបរិមាណសមស្រប ដើម្បីដឹងពីរសជាតិម្ហូបកម្មវិធីទាំងមូល។ |
| Gender mainstreaming (ការបញ្ជ្រាបយេនឌ័រ) | ជាយុទ្ធសាស្ត្រនៃការបញ្ចូលទស្សនៈវិស័យ និងតម្រូវការទាក់ទងនឹងយេនឌ័រ (ទាំងបុរសនិងស្ត្រី) ទៅក្នុងគ្រប់ដំណាក់កាលនៃការរៀបចំគោលនយោបាយ ច្បាប់ និងកម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍ ដើម្បីធានាថាមិនមានភាពលម្អៀង ឬរើសអើងសង្កត់សង្កិនភាគីណាមួយ។ | ដូចជាការសាងសង់អគារមួយដោយតម្រូវឱ្យវិស្វករគិតគូរពីការធ្វើផ្លូវជម្រាលសម្រាប់អ្នកជិះរទេះរុញតាំងពីពេលគូរផ្លង់ដំបូង មិនមែនសាងសង់រួចទើបគិតនោះទេ។ |
| Content analysis (ការវិភាគខ្លឹមសារ) | ជាវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវបែបគុណវិស័យដែលប្រើដើម្បីសិក្សា និងទាញយកអត្ថន័យពីអត្ថបទ សារ ឬចម្លើយសម្ភាសន៍ ដោយចាត់ថ្នាក់ និងរកមើលទម្រង់ (Patterns) នៃពាក្យ ឬគំនិតដែលកើតឡើងដដែលៗ។ | ដូចជាការអានសំបុត្ររាប់រយច្បាប់ដែលអតិថិជនសរសេរមកកាន់ក្រុមហ៊ុន រួចចាត់ថ្នាក់ថាមានប៉ុន្មាននាក់សរសើរ ប៉ុន្មាននាក់រិះគន់ ដើម្បីរកមើលថាតើបញ្ហាចម្បងគេនិយាយពីអ្វីឱ្យប្រាកដ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
