បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះផ្តោតលើការខ្វះខាតការចូលរួមរបស់និស្សិតកម្ពុជាក្នុងសកម្មភាពអភិវឌ្ឍន៍សហគមន៍ប្រកបដោយចីរភាព ដោយសារតែការខ្វះឱកាស និងកម្មវិធីគាំទ្រច្បាស់លាស់ពីគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សា។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានប្រើប្រាស់វិធីសាស្រ្តចម្រុះ (Mixed methods approach) ដោយរួមបញ្ចូលទាំងការវិភាគឯកសារ ការសម្ភាសន៍ និងការស្ទង់មតិ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Short-term campaigns and outreach activities យុទ្ធនាការស្ម័គ្រចិត្ត និងការចុះសហគមន៍រយៈពេលខ្លី (ឧទាហរណ៍៖ ទិវាសម្អាតទីក្រុង) |
ងាយស្រួលក្នុងការរៀបចំ ទាក់ទាញនិស្សិតបានច្រើនក្នុងពេលតែមួយ និងជួយលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងជាសាធារណៈបានរហ័ស។ | មិនមាននិរន្តរភាព មិនបានកសាងទំនាក់ទំនងស៊ីជម្រៅជាមួយសហគមន៍ និងមិនសូវជួយអភិវឌ្ឍជំនាញជាក់ស្តែងយូរអង្វែងដល់និស្សិត។ | ជាសកម្មភាពទូទៅបំផុត ប៉ុន្តែនិស្សិតប្រមាណ ៤០% ទៅ ៧០% នៅតែចាត់ទុកថាការចូលរួមរបស់ពួកគេមានកម្រិតទាប។ |
| Community Service Learning (CSL) / Project-based programs កម្មវិធីការរៀនសូត្រតាមរយៈសេវាកម្មសហគមន៍ (CSL) និងគម្រោងស្រាវជ្រាវ (ឧទាហរណ៍នៅ RUPP និង PUC) |
ជួយនិស្សិតកសាងចំណេះដឹងមូលដ្ឋានរឹងមាំ បណ្តុះស្មារតីទទួលខុសត្រូវសង្គម និងមានការណែនាំច្បាស់លាស់ពីសាស្ត្រាចារ្យពេញមួយឆមាស។ | ទាមទារការប្តេជ្ញាចិត្តខ្ពស់ពីសាកលវិទ្យាល័យ ត្រូវការប្រភពថវិកាគាំទ្រ (Grants) និងអាចផ្តល់ឱកាសដល់និស្សិតបានក្នុងចំនួនកំណត់។ | បង្កើតទំនាក់ទំនងរឹងមាំរវាងនិស្សិតនិងអ្នកភូមិ និងជួយដោះស្រាយបញ្ហាសហគមន៍បានជាក់ស្តែងទោះជាបច្ចុប្បន្នមានគ្រឹះស្ថានតិចតួចអនុវត្តក៏ដោយ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តកម្មវិធីសេវាកម្មសហគមន៍ប្រកបដោយជោគជ័យ ទាមទារឱ្យមានការរៀបចំក្របខ័ណ្ឌគោលនយោបាយច្បាស់លាស់ ការបែងចែកថវិកា និងការលះបង់ពេលវេលាពីសាស្ត្រាចារ្យ។
ការសិក្សានេះប្រមូលទិន្នន័យពីនិស្សិតចំនួន ៧២០ នាក់ មកពីគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាចំនួន ២៤ (១៤ នៅភ្នំពេញ និង ១០ នៅតាមខេត្ត) និងមេដឹកនាំសាកលវិទ្យាល័យចំនួន ១៥ រូប។ ទោះបីជាទិន្នន័យនេះតំណាងឱ្យនិស្សិតភាគច្រើន ប៉ុន្តែការចូលរួមក្នុងសកម្មភាពសហគមន៍អាចមានភាពខុសគ្នាខ្លាំងរវាងនិស្សិតនៅទីក្រុងភ្នំពេញ (ដែលផ្តោតលើការប្រមូលសម្រាម ឬព្រឹត្តិការណ៍ធំៗ) និងនិស្សិតនៅតាមខេត្ត (ដែលផ្តោតលើកសិកម្ម និងជីវភាព)។ ការយល់ដឹងពីភាពខុសគ្នានេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការបង្កើតកម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍ដែលស្របតាមតម្រូវការមូលដ្ឋានរបស់កម្ពុជា។
ការផ្លាស់ប្តូរពីសកម្មភាពស្ម័គ្រចិត្តរយៈពេលខ្លី ទៅជាកម្មវិធី Community Service Learning (CSL) គឺពិតជាមានភាពចាំបាច់ និងអាចអនុវត្តបានសម្រាប់គ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សានៅកម្ពុជា។
សរុបមក ការរៀបចំកម្មវិធីដែលភ្ជាប់ការសិក្សាទ្រឹស្តីទៅនឹងការជួយដោះស្រាយបញ្ហាជាក់ស្តែងនៅក្នុងសហគមន៍ នឹងបង្កើតធនធានមនុស្សដែលមានការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ក្នុងការអភិវឌ្ឍសង្គមកម្ពុជាប្រកបដោយចីរភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Community Service Learning (CSL) | ជាវិធីសាស្ត្របង្រៀននិងរៀនដែលភ្ជាប់ការសិក្សានៅក្នុងថ្នាក់រៀនទៅនឹងសកម្មភាពបម្រើសេវាកម្មសហគមន៍ជាក់ស្តែង ដើម្បីជួយនិស្សិតឱ្យយល់ដឹងស៊ីជម្រៅពីមេរៀន និងបានចូលរួមដោះស្រាយបញ្ហាសង្គម។ | ដូចជាការយកទ្រឹស្តីដែលរៀនពីសាលាទៅអនុវត្តផ្ទាល់ដោយជួយដោះស្រាយបញ្ហាពិតប្រាកដនៅក្នុងភូមិស្រុក ដើម្បីរៀនសូត្រពីបទពិសោធន៍ជាក់ស្តែង និងជួយសង្គមក្នុងពេលតែមួយ។ |
| Higher Education Institutions (HEIs) | សំដៅលើគ្រឹះស្ថានសិក្សាដែលផ្តល់ការអប់រំកម្រិតក្រោយមធ្យមសិក្សា ដែលមានដូចជាសាកលវិទ្យាល័យ វិទ្យាស្ថាន និងបណ្ឌិត្យសភា ដែលផ្តល់សញ្ញាបត្រចាប់ពីបរិញ្ញាបត្ររង រហូតដល់ថ្នាក់បណ្ឌិត។ | ទីកន្លែងដែលសិស្សានុសិស្សបន្តការសិក្សាយកជំនាញច្បាស់លាស់បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការសិក្សាថ្នាក់ទី១២ ដូចជាសាកលវិទ្យាល័យ ឬវិទ្យាស្ថាននានា។ |
| Sustainable Development | ការអភិវឌ្ឍដែលបំពេញតម្រូវការរបស់មនុស្សក្នុងបច្ចុប្បន្ន ដោយមិនធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សមត្ថភាពរបស់មនុស្សជំនាន់ក្រោយក្នុងការបំពេញតម្រូវការរបស់ពួកគេ ដោយត្រូវរក្សាតុល្យភាពរវាងកំណើនសេដ្ឋកិច្ច ការអភិវឌ្ឍសង្គម និងការការពារបរិស្ថាន។ | ដូចជាការកាប់ដើមឈើមកសង់ផ្ទះ តែយើងត្រូវដាំដើមឈើថ្មីជំនួសវិញ ដើម្បីកុំឱ្យកូនចៅជំនាន់ក្រោយអត់ឈើប្រើប្រាស់ និងដើម្បីការពារកុំឱ្យបាត់បង់ព្រៃឈើ។ |
| Informal curriculum | ជាបទពិសោធន៍ និងចំណេះដឹងដែលនិស្សិតទទួលបានតាមរយៈការចូលរួមសកម្មភាពក្រៅម៉ោងសិក្សា ដែលមិនមានចែងក្នុងកម្មវិធីសិក្សាផ្លូវការ ដូចជាការងារស្ម័គ្រចិត្ត ការចុះកម្មសិក្សា ឬសកម្មភាពសង្គមផ្សេងៗ។ | ជាចំណេះដឹងនិងជំនាញជីវិតដែលយើងរៀនបានពីការដើរលេង ការធ្វើការងារស្ម័គ្រចិត្ត ឬការធ្វើការងារជាក្រុម ក្រៅពីការអង្គុយស្តាប់គ្រូក្នុងថ្នាក់រៀន។ |
| 6-P framework | ជាក្របខ័ណ្ឌគោលនយោបាយដែលគ្របដណ្តប់លើកត្តាគន្លឹះចំនួន៦ (Psychological, Physical, Personal, Public perception, Price, Policy) សម្រាប់ជំរុញ និងទាក់ទាញការចូលរួមរបស់សហគមន៍ឬនិស្សិតក្នុងគម្រោងចីរភាពនានាឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព។ | ជាក្បួន៦ចំណុចដែលសាកលវិទ្យាល័យអាចយកមកប្រើ ដើម្បីរៀបចំផែនការទាក់ទាញនិស្សិតឱ្យមានការលើកទឹកចិត្ត និងចង់ចូលរួមការងារសង្គមឱ្យបានជោគជ័យ។ |
| Outreach activities | ជាសកម្មភាពដែលស្ថាប័នមួយ (ដូចជាសាកលវិទ្យាល័យ ឬអង្គការ) ផ្តួចផ្តើមឡើងដោយចុះទៅដល់មូលដ្ឋានផ្ទាល់ ដើម្បីផ្តល់សេវាកម្ម ចំណេះដឹង ឬជំនួយដល់ប្រជាជននៅក្នុងសហគមន៍។ | ដូចជាក្រុមនិស្សិតពេទ្យស្ម័គ្រចិត្តយកថ្នាំនិងសេវាពិនិត្យជំងឺទៅចុះជួយអ្នកភូមិដល់ផ្ទះនៅតាមខេត្ត ជាជាងរង់ចាំឱ្យអ្នកភូមិធ្វើដំណើរមកទីក្រុង។ |
| Education for Sustainable Development (ESD) | ការបញ្ជ្រាបចំណេះដឹង ជំនាញ តម្លៃ និងឥរិយាបថដែលចាំបាច់សម្រាប់ការរស់នៅប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ ទៅក្នុងប្រព័ន្ធអប់រំ ដើម្បីឱ្យសិស្សនិស្សិតអាចចូលរួមដោះស្រាយបញ្ហាសកលដូចជាការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងភាពក្រីក្រ។ | ការបង្រៀនសិស្សឱ្យចេះគិតគូរវែងឆ្ងាយពីទម្លាប់នៃការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ ដូចជាការចេះសន្សំសំចៃទឹក ភ្លើង និងមិនចោលសម្រាមពាសវាលពាសកាល ដើម្បីថែរក្សាផែនដីឱ្យស្រស់បំព្រង។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
