Original Title: The Link Between ICT Proficiency and Technology Adoption Attitudes Among Lecturers in Nigerian Tertiary Institutions
Source: internationalscholarsjournals.org
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

ទំនាក់ទំនងរវាងភាពស្ទាត់ជំនាញផ្នែកព័ត៌មានវិទ្យា (ICT) និងអាកប្បកិរិយានៃការអនុម័តប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាក្នុងចំណោមសាស្ត្រាចារ្យនៅគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សានីហ្សេរីយ៉ា

ចំណងជើងដើម៖ The Link Between ICT Proficiency and Technology Adoption Attitudes Among Lecturers in Nigerian Tertiary Institutions

អ្នកនិពន្ធ៖ Philip Olu Jegede (Obafemi Awolowo University), Odusola Olutoyin Dibu-Ojerinde (Obafemi Awolowo University), Matthew Olugbenga Ilori (Obafemi Awolowo University)

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 2025 International Journal of Education Research and Reviews

វិស័យសិក្សា៖ Educational Technology

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការខ្វះខាតភស្តុតាងជាក់ស្តែងទាក់ទងនឹងទំនាក់ទំនងរវាងអាកប្បកិរិយាចំពោះកុំព្យូទ័រ និងសមត្ថភាពប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន (ICT) របស់សាស្ត្រាចារ្យនៅកម្រិតឧត្តមសិក្សាក្នុងប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានប្រមូលទិន្នន័យពីគ្រូបង្រៀនចំនួន ៤៦៧ នាក់ មកពីស្ថាប័នចំនួន ១០ (សាកលវិទ្យាល័យ ៥ និងមហាវិទ្យាល័យអប់រំ ៥) ដោយប្រើប្រាស់កម្រងសំណួរ និងវិភាគទិន្នន័យតាមរយៈការវិភាគតំរែតំរង់ពហុគុណ។

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method) គុណសម្បត្តិ (Pros) គុណវិបត្តិ (Cons) លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
Multiple Regression Analysis
ការវិភាគតំរែតំរង់ពហុគុណ
អាចកំណត់ពីឥទ្ធិពលរួមបញ្ចូលគ្នានៃអថេរឯករាជ្យជាច្រើនទៅលើអថេរអាស្រ័យ (សមត្ថភាពកុំព្យូទ័រ)។ វាជួយរកឱ្យឃើញថាកត្តាណាដែលមានឥទ្ធិពល និងអាចទស្សន៍ទាយបានច្បាស់ជាងគេ។ ទាមទារទំហំសំណាកធំគ្រប់គ្រាន់ និងសន្មតថាមានទំនាក់ទំនងជាបន្ទាត់ត្រង់រវាងអថេរ។ វាមិនអាចបញ្ជាក់ពីទំនាក់ទំនងហេតុនិងផលដោយផ្ទាល់បានទាំងស្រុងនោះទេ។ រកឃើញថាសមាសធាតុនៃអាកប្បកិរិយារួមបញ្ចូលគ្នាអាចពន្យល់ពី ៤៦.៣% (R² = .470) នៃបំរែបំរួលសមត្ថភាពកុំព្យូទ័ររបស់គ្រូបង្រៀន។
Pearson Correlation Coefficient
មេគុណទំនាក់ទំនង Pearson
ងាយស្រួលក្នុងការគណនា និងបកស្រាយទំនាក់ទំនងរវាងអថេរពីរយ៉ាងច្បាស់លាស់។ ល្អសម្រាប់ការវាស់ស្ទង់កម្រិតនៃទំនាក់ទំនងរវាងកត្តានីមួយៗ។ គ្រាន់តែបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងវិជ្ជមាន ឬអវិជ្ជមាន តែមិនអាចប្រើដើម្បីទស្សន៍ទាយ (Predict) ដូចវិធីសាស្ត្រ Multiple Regression ឡើយ។ បង្ហាញពីទំនាក់ទំនងវិជ្ជមានយ៉ាងខ្លាំង (r = .663) រវាងអាកប្បកិរិយាទូទៅចំពោះកុំព្យូទ័រ និងសមត្ថភាពប្រើប្រាស់កុំព្យូទ័រ។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះពឹងផ្អែកជាចម្បងទៅលើការប្រមូលទិន្នន័យតាមរយៈកម្រងសំណួរតាមបែបប្រពៃណី និងការប្រើប្រាស់កម្មវិធីកុំព្យូទ័រដើម្បីវិភាគស្ថិតិ។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា ដោយផ្តោតលើគ្រូបង្រៀនកម្រិតឧត្តមសិក្សាចំនួន ៤៦៧ នាក់មកពីស្ថាប័នចំនួន ១០។ ទិន្នន័យនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីបរិបទនៃប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ដែលមានភាពស្រដៀងគ្នាខ្លាំងទៅនឹងប្រទេសកម្ពុជា ទាក់ទងនឹងបញ្ហាប្រឈមនៃធនធាន និងការធ្វើសមាហរណកម្មបច្ចេកវិទ្យាក្នុងវិស័យអប់រំ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ វប្បធម៌ និងកម្រិតនៃការប៉ះពាល់ជាមួយបច្ចេកវិទ្យាពីមុនមក អាចមានភាពខុសគ្នារវាងប្រទេសទាំងពីរ។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

ការរកឃើញពីការសិក្សានេះមានសារៈសំខាន់ និងអាចយកមកអនុវត្តបានយ៉ាងល្អសម្រាប់ពង្រឹងការបណ្តុះបណ្តាលសាស្ត្រាចារ្យនៅកម្ពុជា។

ការយល់ដឹងពីកត្តាផ្លូវចិត្ត (Affective component) និងការគ្រប់គ្រងដែលបានយល់ឃើញ (Perceived control) គឺជាគន្លឹះដ៏សំខាន់ក្នុងការជំរុញឱ្យគ្រូបង្រៀនខ្មែរទទួលយក និងប្រើប្រាស់ ICT ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

  1. ស្វែងយល់ពីទ្រឹស្តី និងសម្របសម្រួលឧបករណ៍វាស់ស្ទង់: សិក្សាពីទ្រឹស្តី Observational Learning Theory និងស្វែងរកកម្រងសំណួរស្តង់ដារដូចជា Computer Attitude Scale (CAS) យកមកបកប្រែ និងកែសម្រួលឱ្យស្របតាមបរិបទអប់រំ និងវប្បធម៌របស់ប្រទេសកម្ពុជា។
  2. រៀបចំប្រព័ន្ធប្រមូលទិន្នន័យតាមបែបឌីជីថល: ជំនួសឱ្យការប្រើប្រាស់ក្រដាស សូមបង្កើតកម្រងសំណួរតាមរយៈ Google FormsKoboToolbox ហើយចែកចាយតាមរយៈតេឡេក្រាម (Telegram groups) របស់សាស្ត្រាចារ្យនៅតាមសាកលវិទ្យាល័យគោលដៅ ដើម្បីសន្សំសំចៃពេលនិងថវិកា។
  3. ធ្វើការវិភាគទិន្នន័យស្ថិតិ: ប្រើប្រាស់កម្មវិធី SPSS ឬកម្មវិធីឥតគិតថ្លៃដូចជា JASP ដើម្បីធ្វើការសាកល្បងភាពជឿជាក់នៃសំណួរ (Reliability test) និងវិភាគតំរែតំរង់ពហុគុណ (Multiple Regression) ដើម្បីកំណត់កត្តាដែលជះឥទ្ធិពលខ្លាំងបំផុត។
  4. បង្កើតសំណើគោលនយោបាយ និងការបណ្តុះបណ្តាល: ផ្អែកលើលទ្ធផលដែលទទួលបាន សូមរៀបចំឯកសារណែនាំស្នើទៅកាន់ថ្នាក់ដឹកនាំសាកលវិទ្យាល័យ ដោយផ្តោតលើការបង្កើតបរិយាកាសគាំទ្រផ្លូវចិត្តក្នុងការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា ជាជាងការរៀបចំវគ្គបណ្តុះបណ្តាលកុំព្យូទ័រជាមូលដ្ឋានតែមួយមុខ។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Multiple regressions (ការវិភាគតំរែតំរង់ពហុគុណ) ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីទស្សន៍ទាយតម្លៃនៃអថេរអាស្រ័យមួយ (ឧទាហរណ៍ សមត្ថភាពកុំព្យូទ័រ) ដោយផ្អែកលើឥទ្ធិពលរួមបញ្ចូលគ្នានៃអថេរឯករាជ្យពីរឬច្រើន (ឧទាហរណ៍ កត្តាអារម្មណ៍ កត្តាគ្រប់គ្រង និងកត្តាអត្ថប្រយោជន៍) ដើម្បីមើលថាតើកត្តាណាមានឥទ្ធិពលខ្លាំងជាងគេ។ ដូចជាការគណនារកមើលថាតើកត្តាជាច្រើន (ដូចជាម៉ោងសិក្សា ការគេង និងរបបអាហារ) ជះឥទ្ធិពលរួមគ្នាផ្លាស់ប្តូរពិន្ទុប្រឡងរបស់អ្នកយ៉ាងដូចម្តេច។
Observational learning theory (ទ្រឹស្តីនៃការរៀនសូត្រតាមរយៈការសង្កេត) ជាទ្រឹស្តីចិត្តសាស្ត្រដែលពន្យល់ថា មនុស្សអាចទទួលបានចំណេះដឹង ជំនាញ និងផ្លាស់ប្តូរអាកប្បកិរិយារបស់ពួកគេ តាមរយៈការមើល និងយកតម្រាប់តាមសកម្មភាពរបស់អ្នកដទៃដែលដើរតួជាគំរូ ជាជាងការរៀនតាមរយៈការណែនាំផ្ទាល់។ ដូចជាក្មេងម្នាក់ចេះជិះកង់តាមរយៈការឈរមើលរៀមច្បងរបស់គេជិះជាញឹកញាប់ ហើយយកមកអនុវត្តតាមដោយមិនបាច់មានអ្នកកាន់បង្រៀនផ្ទាល់។
Affective component (សមាសធាតុនៃអារម្មណ៍) នៅក្នុងការវាស់ស្ទង់អាកប្បកិរិយា វាជាផ្នែកមួយដែលវាយតម្លៃទៅលើប្រតិកម្មផ្លូវចិត្ត និងអារម្មណ៍ខាងក្នុងរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ ដូចជាការភ័យខ្លាច ការស្ទាក់ស្ទើរ ឬភាពមិនស្រួល នៅពេលដែលពួកគេប្រឈមមុខនឹងការប្រើប្រាស់កុំព្យូទ័រ។ គឺជារបៀបដែលអ្នកមានអារម្មណ៍ភ័យ ឬរំភើបនៅក្នុងចិត្ត នៅពេលដែលអ្នកត្រូវកាន់ម៉ៃក្រូហ្វូននិយាយនៅមុខមនុស្សច្រើន។
Perceived control factor (កត្តាគ្រប់គ្រងដែលបានយល់ឃើញ) កម្រិតនៃជំនឿទុកចិត្តរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗ ទៅលើសមត្ថភាពផ្ទាល់ខ្លួនថាតើពួកគេអាចបញ្ជា គ្រប់គ្រង ឬដោះស្រាយបញ្ហានៅពេលប្រើប្រាស់កុំព្យូទ័របានដោយឯករាជ្យកម្រិតណា។ ដូចជាការដែលអ្នកមានអារម្មណ៍ជឿជាក់ថាអ្នកអាចបញ្ជាចង្កូត និងគ្រប់គ្រងរថយន្តបានយ៉ាងរលូន ទោះបីជាអ្នកកំពុងបើកបរលើផ្លូវថ្មីក៏ដោយ។
Perceived usefulness factor (កត្តាអត្ថប្រយោជន៍ដែលបានយល់ឃើញ) ការវាយតម្លៃរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ថាតើបច្ចេកវិទ្យា ឬប្រព័ន្ធមួយពិតជាមានប្រយោជន៍ ជួយសម្រួលការងារ ជំរុញគំនិតច្នៃប្រឌិត និងធ្វើឱ្យផលិតភាពការងារប្រចាំថ្ងៃរបស់ពួកគេកើនឡើងពិតប្រាកដមែនឬយ៉ាងណា។ ដូចជាការដែលអ្នកសម្រេចចិត្តទិញម៉ាស៊ីនបោកខោអាវ ព្រោះអ្នកគិតថាវាជួយសន្សំពេលវេលា និងធ្វើឱ្យអ្នកលែងហត់នឿយក្នុងការបោកគក់ដោយដៃ។
Analysis of variance (ការវិភាគបំរែបំរួល) ជារូបមន្តស្ថិតិ (ដែលជារឿយៗប្រើ F-ratio) ដើម្បីសាកល្បងភាពខុសគ្នានៃមធ្យមភាគរវាងក្រុមទិន្នន័យច្រើន ដើម្បីកំណត់ថាតើភាពខុសគ្នាទាំងនោះកើតឡើងដោយចៃដន្យ ឬដោយសារមានឥទ្ធិពលជាក់លាក់ណាមួយពិតប្រាកដ។ ដូចជាការប្រៀបធៀបទិន្នផលស្រូវពីការប្រើជីបីប្រភេទខុសគ្នា ដើម្បីបញ្ជាក់ឱ្យច្បាស់ថាជីមួយណាពិតជាធ្វើឱ្យស្រូវទទួលបានផលល្អជាងគេមែន មិនមែនល្អដោយចៃដន្យ។
Likert scale (មាត្រដ្ឋាន Likert) ជាទម្រង់នៃកម្រងសំណួរវាយតម្លៃដែលតម្រូវឱ្យអ្នកឆ្លើយជ្រើសរើសកម្រិតនៃការយល់ព្រម ឬមិនយល់ព្រមរបស់ពួកគេចំពោះសេចក្តីថ្លែងការណ៍ណាមួយ (ឧទាហរណ៍៖ ពី "យល់ព្រមខ្លាំងបំផុត" ដល់ "មិនយល់ព្រមខ្លាំងបំផុត") ដើម្បីបំប្លែងអាកប្បកិរិយាទៅជាទិន្នន័យលេខ។ ដូចជាការផ្តល់ពិន្ទុផ្កាយ ១ ដល់ផ្កាយ ៥ លើសេវាកម្មភោជនីយដ្ឋាននៅក្នុងកម្មវិធីកុម្ម៉ង់ម្ហូប ដើម្បីបង្ហាញពីកម្រិតនៃការពេញចិត្តរបស់អ្នក។
Computer anxiety (ការភ័យខ្លាចកុំព្យូទ័រ) ជាប្រតិកម្មផ្លូវចិត្តអវិជ្ជមាន ដូចជាភាពតានតឹង ភ័យព្រួយ ឬមិនស្រួលខ្លួន ដែលកើតឡើងចំពោះបុគ្គលមួយចំនួននៅពេលដែលពួកគេត្រូវប្រើប្រាស់ ឬគ្រាន់តែគិតអំពីការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍បច្ចេកវិទ្យា ដែលរារាំងពួកគេមិនឱ្យរៀនជំនាញថ្មីៗបានល្អ។ ដូចជាអារម្មណ៍ញ័រដៃ ឬបែកញើសពេលដែលអ្នកត្រូវចុចប៉ូតុងឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកទំនើបណាមួយ ដោយខ្លាចថាវានឹងខូចដោយសារតែការចុចខុសរបស់អ្នក។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖