បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមានគោលបំណងអភិវឌ្ឍ និងវាយតម្លៃភាពស៊ីសង្វាក់គ្នានៃសូចនាករភាពជាអ្នកដឹកនាំប្រកបដោយនវានុវត្តន៍របស់នាយកសាលាបឋមសិក្សានៅតំបន់ភាគឦសាននៃប្រទេសថៃ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះត្រូវបានអនុវត្តដោយប្រើវិធីសាស្រ្តចម្រុះ (Mixed Methods) ដែលចែកចេញជា ៣ ដំណាក់កាល ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីសំណាកនាយកសាលាចំនួន ៧២១ នាក់។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Mixed Methods Approach (Development Phase) វិធីសាស្រ្តចម្រុះ (គុណវិស័យ និងបរិមាណវិស័យ) |
អនុញ្ញាតឱ្យមានការអភិវឌ្ឍសូចនាករបានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ដោយមានការចូលរួមពីអ្នកជំនាញ និងការវិភាគឯកសារស៊ីជម្រៅ។ | ទាមទារពេលវេលាយូរ និងប្រភពធនធានច្រើនក្នុងការប្រមូលទិន្នន័យទាំងបរិមាណ និងគុណភាព។ | បង្កើតបាន ៥ សមាសធាតុចម្បង ២០ សមាសធាតុងរង និង ៩៦ សូចនាករ។ |
| Confirmatory Factor Analysis (CFA) ការវិភាគកត្តាបញ្ជាក់ (CFA) |
ជួយផ្ទៀងផ្ទាត់ភាពត្រឹមត្រូវនៃម៉ូដែលរចនាសម្ព័ន្ធជាមួយទិន្នន័យជាក់ស្តែងបានយ៉ាងច្បាស់លាស់តាមរយៈតម្លៃស្ថិតិ។ | តម្រូវឱ្យមានទំហំសំណាកធំ (៧២១ នាក់) និងជំនាញផ្នែកស្ថិតិវិភាគកម្រិតខ្ពស់។ | ម៉ូដែលមានភាពស៊ីសង្វាក់គ្នាខ្ពស់ (Chi-square=37.41, GFI=0.99, RMSEA=0.00)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ទោះបីជាឯកសារមិនបានបញ្ជាក់លម្អិតពីចំណាយថវិកា ប៉ុន្តែការស្រាវជ្រាវនេះតម្រូវឱ្យមានធនធានចាំបាច់មួយចំនួនសម្រាប់ការវិភាគស្ថិតិកម្រិតខ្ពស់ និងការប្រមូលទិន្នន័យទ្រង់ទ្រាយធំ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងតំបន់សេវាកម្មអប់រំបឋមសិក្សានៅភាគឦសាននៃប្រទេសថៃ ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីនាយកសាលាចំនួន ៧២១ នាក់។ ទោះបីជាបរិបទវប្បធម៌ និងភូមិសាស្រ្តមានភាពស្រដៀងគ្នានឹងប្រទេសកម្ពុជាក៏ដោយ ប៉ុន្តែរចនាសម្ព័ន្ធរដ្ឋបាលអប់រំអាចមានភាពខុសគ្នា ដែលទាមទារឱ្យមានការកែសម្រួលសូចនាករមុននឹងយកមកអនុវត្ត។
សូចនាករ និងម៉ូដែលនៃការសិក្សានេះមានប្រយោជន៍ខ្លាំងសម្រាប់ការវាយតម្លៃ និងអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពនាយកសាលានៅប្រទេសកម្ពុជា។
សរុបមក ការអនុវត្តសូចនាករទាំងនេះអាចជួយជំរុញឱ្យមានអ្នកដឹកនាំប្រកបដោយនវានុវត្តន៍ ដែលជាកត្តាចាំបាច់សម្រាប់ការធ្វើកំណែទម្រង់វិស័យអប់រំនៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Innovative Leadership | សមត្ថភាពរបស់អ្នកដឹកនាំ (ដូចជានាយកសាលា) ក្នុងការបង្កើត ចែករំលែក និងអនុវត្តគំនិតថ្មីៗ ព្រមទាំងលើកទឹកចិត្តឱ្យមានការគិតប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិត ដើម្បីកែលម្អការរៀនសូត្រ និងការគ្រប់គ្រងស្ថាប័នឱ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។ | ដូចជាមេទ័ពដែលតែងតែរកឃើញយុទ្ធសាស្រ្តថ្មីៗប្លែកៗដើម្បីឆ្ពោះទៅរកភាពជោគជ័យ មិនមែនធ្វើតាមតែសៀវភៅក្បួនតម្រាប់ចាស់ៗនោះទេ។ |
| Confirmatory Factor Analysis (CFA) | វិធីសាស្ត្រស្ថិតិមួយប្រភេទដែលប្រើសម្រាប់ផ្ទៀងផ្ទាត់ថាតើសូចនាករ ឬកត្តាដែលអ្នកស្រាវជ្រាវបានបង្កើតឡើង (ឧទាហរណ៍ ៥ សមាសធាតុនៃភាពជាអ្នកដឹកនាំ) ពិតជាស៊ីសង្វាក់គ្នាជាមួយនឹងទិន្នន័យជាក់ស្តែងដែលប្រមូលបានឬអត់។ | ដូចជាការយកប្លង់ផ្ទះដែលបានគូសរួច ទៅផ្ទៀងផ្ទាត់មើលថាតើផ្ទះដែលសាងសង់រួចរាល់ពិតជាមានរចនាសម្ព័ន្ធដូចប្លង់មែនឬអត់។ |
| Mixed Methods | ការរចនាការស្រាវជ្រាវដែលប្រើប្រាស់ទាំងវិធីសាស្ត្រគុណវិស័យ (ដូចជាការសម្ភាសន៍ដើម្បីយល់ពីអត្ថន័យ) និងបរិមាណវិស័យ (ដូចជាការប្រើកម្រងសំណួរដើម្បីរាប់ចំនួន) នៅក្នុងការសិក្សាតែមួយ ដើម្បីទទួលបានលទ្ធផលគ្រប់ជ្រុងជ្រោយនិងស៊ីជម្រៅ។ | ដូចជាការពិនិត្យសុខភាពអ្នកជំងឺដោយប្រើទាំងការសាកសួរពីរោគសញ្ញា (គុណវិស័យ) និងការធ្វើតេស្តឈាម (បរិមាណវិស័យ) ដើម្បីរោគវិនិច្ឆ័យបានច្បាស់លាស់។ |
| Cronbach's alpha coefficient | រង្វាស់ស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់វាស់ស្ទង់ភាពជឿជាក់ (Reliability) នៃកម្រងសំណួរ ដើម្បីធានាថាសំណួរទាំងអស់នៅក្នុងកម្រងសំណួរនោះកំពុងតែវាស់វែងពីគោលគំនិតតែមួយ ហើយផ្តល់លទ្ធផលថេរទោះបីជាវាស់ច្រើនដងក៏ដោយ។ | ដូចជាការថ្លឹងគីឡូរបស់របរមួយចំនួនដោយប្រើជញ្ជីងដដែលៗច្រើនដង បើជញ្ជីងល្អ វាត្រូវតែបង្ហាញទម្ងន់ដូចគ្នារាល់ដង។ |
| RMSEA (Root Mean Square Error of Approximation) | សន្ទស្សន៍ស្ថិតិនៅក្នុងម៉ូដែលសមីការរចនាសម្ព័ន្ធ (SEM/CFA) ដែលបង្ហាញពីកម្រិតនៃភាពលម្អៀង ឬភាពមិនស៊ីសង្វាក់គ្នារវាងម៉ូដែលដែលបានបង្កើត និងទិន្នន័យជាក់ស្តែង។ តម្លៃកាន់តែខិតជិតសូន្យ (០.០០) មានន័យថាម៉ូដែលកាន់តែមានភាពស័ក្តិសមល្អ។ | ដូចជាកម្រិតនៃភាពខុសគ្នារវាងទំហំអាវដែលអ្នកបានកាត់ និងទំហំខ្លួនពិតប្រាកដរបស់អ្នក បើខុសគ្នាតិចបំផុត (លេខតូច) មានន័យថាអាវនោះស័ក្តិសមឥតខ្ចោះ។ |
| GFI (Goodness of Fit Index) | សន្ទស្សន៍សម្រាប់វាស់កម្រិតភាពស័ក្តិសមនៃម៉ូដែលរចនាសម្ព័ន្ធជាមួយនឹងទិន្នន័យដែលប្រមូលបាន។ តម្លៃរបស់វាស្ថិតនៅចន្លោះពី ០ ទៅ ១ ហើយតម្លៃកាន់តែខិតជិត ១ (ឧទាហរណ៍ ០.៩៩) បញ្ជាក់ថាម៉ូដែលនោះមានភាពត្រឹមត្រូវខ្ពស់ និងអាចទទួលយកបាន។ | ដូចជាពិន្ទុនៃការប្រលងដែលបង្ហាញថាតើចម្លើយរបស់អ្នកត្រូវនឹងចម្លើយស្តង់ដារកម្រិតណា បើបាន ៩៩ ភាគរយ គឺស្ទើរតែល្អឥតខ្ចោះ។ |
| Likert scale | ទម្រង់នៃការវាស់ស្ទង់អាកប្បកិរិយា ឬទស្សនៈនៅក្នុងកម្រងសំណួរ ដែលតែងតែមានជម្រើសជាកម្រិត (ឧទាហរណ៍ ៥ កម្រិត ចាប់ពី 'មិនយល់ស្របទាំងស្រុង' ដល់ 'យល់ស្របទាំងស្រុង') ដើម្បីឲ្យអ្នកឆ្លើយអាចបង្ហាញពីកម្រិតនៃការយល់ឃើញរបស់ពួកគេ។ | ដូចជាការឲ្យពិន្ទុផ្កាយដល់ភោជនីយដ្ឋានមួយ ចាប់ពី ១ ផ្កាយ (អាក្រក់បំផុត) ដល់ ៥ ផ្កាយ (ល្អបំផុត)។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
