បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយតម្រូវការក្នុងការអភិវឌ្ឍ និងធ្វើសុពលភាពកត្តា និងសូចនាករនៃភាពជាអ្នកដឹកនាំជាយុទ្ធសាស្ត្រ សម្រាប់អ្នកគ្រប់គ្រងសាលាបឋមសិក្សាដែលប្រតិបត្តិការក្នុងបរិបទដ៏ស្មុគស្មាញនៃខេត្តព្រំដែនភាគខាងត្បូងទាំងបីរបស់ប្រទេសថៃ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកស្រាវជ្រាវបានប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រចម្រុះដោយរួមបញ្ចូលការសម្ភាសន៍អ្នកជំនាញ ការវិភាគកត្តា និងការធ្វើសុពលភាពជាមួយក្រុមគោលដៅ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Exploratory Factor Analysis (EFA) ការវិភាគកត្តាស្វែងរកដើម្បីចងក្រងសូចនាករ |
ជួយកាត់បន្ថយភាពស្មុគស្មាញនៃទិន្នន័យ និងចងក្រងអថេរទៅជាក្រុមដែលមានទំនាក់ទំនងគ្នាពិតប្រាកដផ្អែកលើទិន្នន័យជាក់ស្តែង។ | ទាមទារទំហំសំណាកធំ (យ៉ាងតិច ២០០ នាក់) និងពឹងផ្អែកខ្លាំងលើភាពត្រឹមត្រូវនៃការឆ្លើយតបរបស់អ្នកចូលរួម។ | បានទាញយកកត្តាចម្បងចំនួន ៣ កត្តារងចំនួន ១១ និងសូចនាករចំនួន ៧៣ ដែលមានតម្លៃ Eigenvalues ខ្ពស់ជាង ១.០។ |
| Content Validity Index (CVI) ការវាយតម្លៃសុពលភាពមាតិកាដោយអ្នកជំនាញ |
ធានាថាសូចនាករដែលបានបង្កើតមានភាពត្រឹមត្រូវតាមទ្រឹស្តី មុនពេលយកទៅធ្វើតេស្តជាក់ស្តែង។ | លទ្ធផលអាចមានភាពលម្អៀងអាស្រ័យលើការយល់ឃើញ និងបទពិសោធន៍ផ្ទាល់ខ្លួនរបស់អ្នកជំនាញនីមួយៗ។ | ទទួលបានសន្ទស្សន៍សុពលភាពមាតិកាសរុប (S-CVI) ស្មើនឹង ០.៩៤ ដែលបញ្ជាក់ថាមានសុពលភាពខ្ពស់។ |
| Concurrent Validation (Known Group Technique) ការផ្ទៀងផ្ទាត់សុពលភាពស្របពេលជាមួយក្រុមដែលដឹងច្បាស់ |
បញ្ជាក់ថាសូចនាករពិតជាអាចអនុវត្តបាន និងឆ្លុះបញ្ចាំងពីលក្ខណៈរបស់អ្នកដឹកនាំឆ្នើមក្នុងពិភពពិត។ | ការកំណត់អត្តសញ្ញាណ និងការជ្រើសរើសអ្នកចូលរួមក្នុង "ក្រុមដឹងច្បាស់" (អ្នកមានស្នាដៃលេចធ្លោ) គឺមានការលំបាក និងប្រើប្រាស់ពេលវេលាយូរ។ | ការធ្វើតេស្ត t-test បង្ហាញថាក្រុមអ្នកដឹងច្បាស់យល់ព្រមទាំងស្រុងលើសូចនាករទាំង ៧៣ ក្នុងកម្រិតស្ថិតិ 0.01។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារធនធានចម្បងលើការប្រមូលទិន្នន័យពីក្រុមគោលដៅធំៗ និងការប្រើប្រាស់កម្មវិធីស្ថិតិសម្រាប់ការវិភាគកត្តា។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងយ៉ាងផ្តាច់មុខនៅខេត្តព្រំដែនភាគខាងត្បូងចំនួន ៣ របស់ប្រទេសថៃ (ប៉ាត់តានី យ៉ាឡា និងនរាធិវាស) ដែលជាតំបន់មានបរិបទពហុវប្បធម៌ សាសនា (ភាគច្រើនជាជនជាតិម៉ាឡេមូស្លីម) និងមានបញ្ហាសន្តិសុខ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ទោះបីជាមិនមានបញ្ហាសន្តិសុខស្រដៀងគ្នាក្តី ប៉ុន្តែសូចនាករដែលសង្កត់ធ្ងន់លើការគ្រប់គ្រងតាម "បរិបទពហុវប្បធម៌" គឺមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងសាលារៀននៅតំបន់ដែលមានជនជាតិដើមភាគតិច ឬសហគមន៍ឥស្លាមនៅកម្ពុជា។
សូចនាករនៃភាពជាអ្នកដឹកនាំជាយុទ្ធសាស្ត្រនេះ មានប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពអ្នកគ្រប់គ្រងសាលារៀននៅកម្ពុជា ពិសេសក្នុងការកែទម្រង់សាលារៀនជំនាន់ថ្មី។
ជារួម ការអនុវត្តតាមសូចនាករទាំងនេះនឹងជួយឱ្យអ្នកគ្រប់គ្រងសាលានៅកម្ពុជាមានចក្ខុវិស័យវែងឆ្ងាយ ចេះធ្វើផែនការយុទ្ធសាស្ត្រច្បាស់លាស់ និងដឹកនាំសាលារៀនឆ្ពោះទៅរកស្តង់ដារគុណភាពប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Strategic Leadership | ភាពជាអ្នកដឹកនាំដែលផ្តោតលើការរៀបចំផែនការរយៈពេលវែង ការកំណត់ចក្ខុវិស័យ ការវិភាគបរិយាកាសស្ថាប័ន និងការអនុវត្តយុទ្ធសាស្ត្រដើម្បីសម្រេចគោលដៅ និងអភិវឌ្ឍស្ថាប័នប្រកបដោយនិរន្តរភាព។ | ដូចជាប្រធានក្រុមកប៉ាល់ដែលមិនត្រឹមតែបញ្ជាកូនចៅឱ្យចែវទូកទេ តែថែមទាំងចេះមើលត្រីវិស័យ និងព្យាករណ៍អាកាសធាតុដើម្បីបើកទូកទៅដល់គោលដៅដោយសុវត្ថិភាព។ |
| Exploratory Factor Analysis (EFA) | វិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់បង្រួមអថេរ ឬសំណួរជាច្រើនទៅជាក្រុម ឬកត្តាធំៗពីរបីដែលទាក់ទងគ្នា ដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការសិក្សានិងបង្កើតជារចនាសម្ព័ន្ធទ្រឹស្តី។ | ដូចជាការរៀបចំទូខោអាវដែលរញ៉េរញ៉ៃ ដោយដាក់ខោជាមួយខោ អាវជាមួយអាវ ដើម្បីងាយស្រួលរកនិងចាត់ថ្នាក់។ |
| Content Validity Index (CVI) | រង្វាស់ស្ថិតិដែលបញ្ជាក់ថា សំណួរ ឬសូចនាករក្នុងកម្រងសំណួរពិតជាអាចវាស់វែងនូវអ្វីដែលអ្នកស្រាវជ្រាវចង់វាស់វែងប្រាកដមែន ដោយផ្អែកលើការវាយតម្លៃនិងឯកភាពពីក្រុមអ្នកជំនាញ។ | ដូចជាការយកមាសទៅឱ្យជាងមាសពិនិត្យដើម្បីបញ្ជាក់ថាវាជាមាសសុទ្ធពិតប្រាកដ មុននឹងយកទៅលក់លើទីផ្សារ។ |
| Concurrent Validity | ការបញ្ជាក់ភាពត្រឹមត្រូវនៃឧបករណ៍ស្រាវជ្រាវ (ដូចជាកម្រងសំណួរ) ដោយយកលទ្ធផលទៅប្រៀបធៀបជាមួយក្រុមមនុស្សដែលមានលក្ខណៈសម្បត្តិ ឬសមត្ថភាពនោះពិតប្រាកដរួចទៅហើយនៅក្នុងពិភពពិត។ | ដូចជាការយកម៉ាស៊ីនវាស់សម្ពាធឈាមថ្មីទៅវាស់ធៀបជាមួយម៉ាស៊ីនស្តង់ដារនៅមន្ទីរពេទ្យ ដើម្បីមើលថាតើវាបង្ហាញលទ្ធផលត្រឹមត្រូវដូចគ្នាឬអត់។ |
| Known Group Technique | វិធីសាស្ត្រនៃការជ្រើសរើសក្រុមគោលដៅជាក់លាក់ណាមួយ ដែលមានលក្ខណៈសម្បត្តិ សមត្ថភាព ឬស្នាដៃលេចធ្លោរួចជាស្រេច ដើម្បីយកមកធ្វើតេស្តឬផ្ទៀងផ្ទាត់ឧបករណ៍ស្រាវជ្រាវថាតើអាចបែងចែកក្រុមនោះបានល្អឬទេ។ | ដូចជាការសាកល្បងលំហាត់ប្រឡងសិស្សពូកែ ដោយយកទៅឱ្យសិស្សដែលធ្លាប់បានមេដាយមាសធ្វើសិន ដើម្បីវាយតម្លៃថាលំហាត់នោះពិតជាស័ក្តិសមសម្រាប់វាយតម្លៃសិស្សពូកែមែន។ |
| Factor Loading | តម្លៃស្ថិតិដែលបង្ហាញពីកម្រិតនៃទំនាក់ទំនងរវាងអថេរ (សំណួរ) នីមួយៗទៅនឹងកត្តាចម្បងរបស់វា តម្លៃកាន់តែខិតជិត 1 មានន័យថាអថេរនោះមានឥទ្ធិពលខ្លាំងក្នុងការពណ៌នាពីកត្តានោះ។ | ដូចជាទម្ងន់នៃគ្រឿងផ្សំនីមួយៗនៅក្នុងស៊ុបមួយឆ្នាំង បើដាក់អំបិលច្រើន នោះស៊ុបនឹងមានរសជាតិប្រៃខ្លាំង (អំបិលមានឥទ្ធិពល ឬ Factor Loading ខ្ពស់លើរសជាតិប្រៃ)។ |
| SWOT Analysis | ឧបករណ៍សម្រាប់វិភាគស្ថានភាពរបស់ស្ថាប័នដោយផ្តោតលើការវាយតម្លៃកត្តាខាងក្នុងរួមមាន ចំណុចខ្លាំង (Strengths) និងចំណុចខ្សោយ (Weaknesses) ព្រមទាំងកត្តាខាងក្រៅរួមមាន ឱកាស (Opportunities) និងការគំរាមកំហែង (Threats)។ | ដូចជាការពិនិត្យមើលកម្លាំងសុខភាពខ្លួនឯងផង និងមើលស្ថានភាពផ្លូវដែលត្រូវរត់ផង មុននឹងសម្រេចចិត្តចូលរួមការប្រកួតរត់ម៉ារ៉ាតុង។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
