បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះពិនិត្យមើលពីមូលហេតុដែលការអនុវត្តការសិក្សាតាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិក (e-learning) នៅគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាក្នុងប្រទេសតង់ហ្សានី មិនទទួលបានលទ្ធផលសិក្សាល្អប្រសើរ និងខ្វះអន្តរកម្មរវាងសិស្សនិងគ្រូ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រចម្រុះដោយរួមបញ្ចូលការស្ទង់មតិ ការសម្ភាសន៍ និងការសង្កេត ដើម្បីវាយតម្លៃបទពិសោធន៍និងការអនុវត្ត e-learning របស់សាស្ត្រាចារ្យ និងនិស្សិត។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Informational/Instructivist e-Learning ការសិក្សា e-Learning តាមបែបផ្តល់ព័ត៌មាន/បញ្ជូនចំណេះដឹង (ការអនុវត្តបច្ចុប្បន្ន) |
ងាយស្រួលរៀបចំសម្រាប់សាស្ត្រាចារ្យ និងចំណាយពេលតិច (ប្រើតែឯកសារ PowerPoint និងអត្ថបទអាន)។ សមស្របសម្រាប់តំបន់ដែលមានកម្រិតល្បឿនអ៊ីនធឺណិតខ្សោយ។ | មិនមានអន្តរកម្មរវាងសិស្សនិងសិស្ស ឬសិស្សនិងគ្រូឡើយ។ ធ្វើឱ្យសិស្សរៀនតាមបែបអសកម្ម មិនមានការគិតស៊ីជម្រៅ និងរារាំងដល់ការសិក្សាដោយសហការ។ | សិស្សមានការចូលរួមទាប និងទទួលបានលទ្ធផលសិក្សាមិនសូវល្អ (អន្តរកម្មនៃការសិក្សាមានកម្រិតតិចតួចបំផុត)។ |
| Social Constructivist/Collaborative e-Learning ការសិក្សា e-Learning តាមបែបស្ថាបនាវាទសង្គម/សហការ (វិធីសាស្ត្រដែលត្រូវបានណែនាំ) |
ជំរុញឱ្យមានអន្តរកម្ម ការត្រិះរិះពិចារណា និងការស្ថាបនាចំណេះដឹងរួមគ្នា តាមរយៈការប្រើប្រាស់វេទិកាពិភាក្សា (Discussion Forums), Wikis, និងវីដេអូ/សំឡេង។ | ទាមទារពេលវេលាច្រើនពីសាស្ត្រាចារ្យក្នុងការរៀបចំតាមដានការពិភាក្សា និងទាមទារចំណេះដឹងផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា-គរុកោសល្យខ្ពស់។ | រំពឹងថានឹងផ្តល់លទ្ធផលសិក្សាស៊ីជម្រៅ និងបង្កើនការចូលរួមយ៉ាងសកម្មពីនិស្សិត (យោងតាមទ្រឹស្តីអប់រំក្នុងឯកសារ)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តប្រព័ន្ធ e-learning ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ទាមទារឱ្យមានការវិនិយោគលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាជាមូលដ្ឋាន និងចំណេះដឹងផ្នែកគរុកោសល្យ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅសាកលវិទ្យាល័យសាធារណៈធំមួយក្នុងប្រទេសតង់ហ្សានី ដោយមានការចូលរួមពីនិស្សិតថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រចំនួន ១២០នាក់ និងសាស្ត្រាចារ្យចំនួន ៨នាក់។ ទិន្នន័យនេះផ្តោតលើបរិបទប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ដែលមានប្រយោជន៍ និងឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងច្បាស់ពីស្ថានភាពនៅប្រទេសកម្ពុជា ដោយសារប្រទេសទាំងពីរមានបញ្ហាប្រឈមស្រដៀងគ្នាពាក់ព័ន្ធនឹងកង្វះខាតហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា និងទម្លាប់នៃការបង្រៀនតាមបែបប្រពៃណី។
របកគំហើញពីការសិក្សានេះមានសារៈសំខាន់ និងអាចយកមកអនុវត្តដោយផ្ទាល់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធអប់រំពីចម្ងាយ (e-learning) នៅកម្ពុជា។
ជារួម ការផ្លាស់ប្តូរផ្នត់គំនិតនៃការរចនាមេរៀនពីបែបបញ្ជូនព័ត៌មាន (តម្រង់ទិសគ្រូ) ទៅជាការរៀនដោយសហការគ្នា (តម្រង់ទិសសិស្ស) គឺជាគន្លឹះឆ្ពោះទៅរកភាពជោគជ័យនៃ e-learning នៅក្នុងបរិបទប្រទេសកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Social constructivism (ស្ថាបនាវាទសង្គម) | ជាទ្រឹស្ដីនៃការសិក្សាដែលសង្កត់ធ្ងន់ថា ចំណេះដឹងមិនមែនគ្រាន់តែទទួលបានពីការស្តាប់គ្រូនោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវបានបង្កើតឡើងតាមរយៈអន្តរកម្មសង្គម ការពិភាក្សា និងការធ្វើការងារសហការគ្នារវាងសិស្សនិងសិស្ស ឬសិស្សនិងគ្រូ។ | ដូចជាការជុំគ្នាដោះស្រាយល្បែងផ្គុំរូប (Puzzle) ដែលម្នាក់ៗជួយចេញគំនិតទាល់តែចេញជារូបរាង ជាជាងចាំមើលគេរៀបប្រាប់។ |
| Community of inquiry (សហគមន៍អ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវ) | ជាក្រុមនៃអ្នកសិក្សា (រួមទាំងសិស្សនិងសាស្ត្រាចារ្យ) ដែលចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងការស្រាវជ្រាវ ការចោទសួរសំណួរ ការពិភាក្សាស៊ីជម្រៅ និងការស្វែងរកអត្ថន័យរួមគ្នានៅក្នុងបរិស្ថានសិក្សា ជាពិសេសតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ។ | ដូចជាក្រុមជជែកវែកញែក (Debate club) ដែលសមាជិកម្នាក់ៗបញ្ចេញមតិ និងចោទសួរគ្នាទៅវិញទៅមកដើម្បីស្វែងយល់ពីរឿងអ្វីមួយឱ្យបានច្បាស់លាស់។ |
| Instructivist pedagogy (គរុកោសល្យបែបបញ្ជូនចំណេះដឹង) | ជាវិធីសាស្ត្របង្រៀនតាមបែបប្រពៃណី ដែលចាត់ទុកគ្រូជាប្រភពនៃចំណេះដឹងតែមួយគត់ ហើយផ្តោតលើការបញ្ជូនព័ត៌មានពីគ្រូទៅសិស្ស ខណៈពេលដែលសិស្សគ្រាន់តែជាអ្នកទទួលយកដោយអសកម្ម។ | ដូចជាការចាក់ទឹកចូលក្នុងកែវទទេ ដោយគ្រូជាអ្នកចាក់ (អ្នកឱ្យចំណេះ) ហើយសិស្សជាកែវ (អ្នកទទួលយកដោយមិនមានសកម្មភាពតបត)។ |
| Functional fixedness (ការជាប់គាំងមុខងារ) | ជាឧបសគ្គផ្លូវចិត្តមួយដែលធ្វើឱ្យមនុស្សមើលឃើញពីរបៀបប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ ឬបច្ចេកវិទ្យាតាមតែមុខងារដើមរបស់វា ដោយមិនបានគិតដល់ការច្នៃប្រឌិតប្រើប្រាស់វាសម្រាប់គោលបំណងថ្មីៗប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពនោះទេ។ | ដូចជាការគិតថាទូរស័ព្ទដៃមានប្រយោជន៍សម្រាប់តែខលនិយាយគ្នា ដោយភ្លេចថាយើងអាចប្រើវាដើម្បីស្រាវជ្រាវមេរៀន ឬថតវីដេអូបទបង្ហាញបាន។ |
| Cultural-historical activity theory (ទ្រឹស្ដីសកម្មភាពប្រវត្តិសាស្ត្រ-វប្បធម៌ / CHAT) | ជាក្របខណ្ឌទ្រឹស្ដីដែលពន្យល់ពីការរៀនសូត្រដោយផ្តោតលើសកម្មភាពរបស់មនុស្ស ដែលមានទំនាក់ទំនងជាមួយបរិបទសង្គម ឧបករណ៍ដែលប្រើប្រាស់ (ដូចជាវេទិកាពិភាក្សា) និងច្បាប់ទម្លាប់នានាដែលគ្រប់គ្រងសហគមន៍នោះ។ | ដូចជាការមើលការប្រកួតបាល់ទាត់ ដោយមិនត្រឹមតែមើលកីឡាករទាត់បាល់ប៉ុណ្ណោះទេ តែត្រូវយល់ពីច្បាប់ប្រកួត តួនាទីរបស់អាជ្ញាកណ្តាល និងកិច្ចសហការក្រុមទាំងមូលដើម្បីយល់ពីដំណើរការនៃការប្រកួត។ |
| Technological pedagogical content knowledge (ចំណេះដឹងបច្ចេកវិទ្យា-គរុកោសល្យ-ខ្លឹមសារ / TPCK) | ជាការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅរបស់គ្រូបង្រៀនក្នុងការរួមបញ្ចូលគ្នាយ៉ាងរលូនរវាងអ្វីដែលត្រូវបង្រៀន (Content) របៀបបង្រៀន (Pedagogy) និងការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍បច្ចេកវិទ្យា (Technology) ដើម្បីបង្កើតបទពិសោធន៍សិក្សាដ៏រស់រវើក។ | ដូចជាចុងភៅដ៏ចំណានម្នាក់ដែលដឹងច្បាស់ពីការរើសសាច់និងបន្លែ (ខ្លឹមសារ) ស្គាល់វិធីចម្អិន (គរុកោសល្យ) និងចេះប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនទំនើបៗ (បច្ចេកវិទ្យា) ដើម្បីធ្វើឱ្យម្ហូបកាន់តែមានរស់ជាតិឆ្ងាញ់។ |
| Informational baseline modes (ទម្រង់មូលដ្ឋាននៃការផ្តល់ព័ត៌មាន) | នៅក្នុងបរិបទ e-learning វាសំដៅលើការរៀបចំប្រព័ន្ធអនឡាញត្រឹមតែជាឃ្លាំងសម្រាប់ផ្ទុកឯកសារមេរៀន (ដូចជាឯកសារអាន ឬ ស្លាយ PowerPoint) សម្រាប់ឱ្យសិស្សទាញយក ដោយមិនមានសកម្មភាពដែលទាមទារអន្តរកម្មអ្វីទាំងអស់។ | ដូចជាការយកសៀវភៅទៅដាក់គរក្នុងបណ្ណាល័យដើម្បីឱ្យសិស្សទៅអានដោយខ្លួនឯង ដោយមិនមានអ្នកសម្របសម្រួល ឬសកម្មភាពសួរសំណួរពិភាក្សាអ្វីឡើយ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
