បញ្ហា (The Problem)៖ តើអាកប្បកិរិយាដឹកនាំរបស់អ្នកគ្រប់គ្រងសាលាមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងដូចម្តេចជាមួយនឹងបរិយាកាសស្ថាប័ននៅក្នុងសាលាអប់រំទូទៅព្រះបរិយត្តិធម៌ (Prapariyattidhamma) ក្នុងតំបន់អប់រំទី៦?
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្របរិមាណដោយប្រមូលទិន្នន័យពីអ្នកគ្រប់គ្រងចំនួន ២៥ អង្គ/នាក់ និងគ្រូបង្រៀនចំនួន ១៩៤ អង្គ/នាក់ តាមរយៈកម្រងសំណួរ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| LBDQ (Leader Behavior Description Questionnaire) កម្រងសំណួរពណ៌នាអំពីអាកប្បកិរិយាអ្នកដឹកនាំ |
មានភាពច្បាស់លាស់ក្នុងការបែងចែកអាកប្បកិរិយាដឹកនាំជាពីរវិមាត្រធំៗគឺ ការផ្តោតលើការងារ និងការយកចិត្តទុកដាក់លើបុគ្គលិក។ | ពឹងផ្អែកលើការវាយតម្លៃដោយខ្លួនឯងនិងអ្នកដទៃ ដែលអាចរងឥទ្ធិពលពីភាពលំអៀងផ្ទាល់ខ្លួននិងបរិបទអារម្មណ៍អ្នកឆ្លើយ។ | រកឃើញថាអ្នកគ្រប់គ្រងសាលាភាគច្រើនបង្ហាញអាកប្បកិរិយាផ្តោតលើការងារ (Mean=44.04) និងផ្តោតលើទំនាក់ទំនង (Mean=42.84) ក្នុងកម្រិតមធ្យម។ |
| OCDQ (Organizational Climate Description Questionnaire) កម្រងសំណួរពណ៌នាអំពីបរិយាកាសស្ថាប័ន |
អាចវាយតម្លៃនិងចាត់ថ្នាក់បរិយាកាសសាលារៀនបាន ៦ ប្រភេទផ្សេងគ្នាដោយផ្អែកលើអន្តរកម្មនៃ ៨ វិមាត្រយ៉ាងលម្អិត។ | តម្រូវឱ្យមានការប្រមូលទិន្នន័យច្រើនទាំងពីអ្នកគ្រប់គ្រងនិងគ្រូបង្រៀន ហើយការគណនាពិន្ទុ T-score ដើម្បីចាត់ថ្នាក់មានភាពស្មុគស្មាញបន្តិច។ | ចាត់ថ្នាក់សាលារៀនព្រះបរិយត្តិធម៌ចំនួន ១៧ ថាមានជារួមនូវ 'បរិយាកាសបែបស្និទ្ធស្នាល' (Familiar climate)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមិនតម្រូវឱ្យមានធនធានបច្ចេកវិទ្យាជឿនលឿនខ្លាំងនោះទេ ប៉ុន្តែទាមទារពេលវេលាក្នុងការចុះប្រមូលទិន្នន័យពីសំណាក់អ្នកចូលរួមច្រើន និងកម្មវិធីសម្រាប់វិភាគស្ថិតិ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងសាលាព្រះបរិយត្តិធម៌ចំនួន ១៧ ក្នុងតំបន់អប់រំទី ៦ នៃប្រទេសថៃ ក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៥ ដោយមានអ្នកចូលរួមភាគច្រើនជាព្រះសង្ឃ។ ទិន្នន័យនេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់កម្ពុជាដោយសារកម្ពុជាមានប្រព័ន្ធសាលាពុទ្ធិកសិក្សាស្រដៀងគ្នា ប៉ុន្តែត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះការផ្លាស់ប្តូរផ្នត់គំនិតនៃអ្នកអប់រំក្នុងយុគសម័យឌីជីថលបច្ចុប្បន្ន ដែលអាចខុសពីបរិបទក្នុងទសវត្សរ៍ទី ៩០។
វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃនិងទ្រឹស្តីភាពជាអ្នកដឹកនាំក្នុងឯកសារនេះ មានប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងសាលាពុទ្ធិកសិក្សានិងសាលាចំណេះទូទៅនៅកម្ពុជា។
ជារួម ការអនុវត្តឧបករណ៍វាស់ស្ទង់ស្តង់ដារទាំងនេះ អាចជួយស្ថាប័នអប់រំកម្ពុជាក្នុងការកំណត់អត្តសញ្ញាណភាពខ្លាំងនិងចំណុចខ្វះខាតនៃការគ្រប់គ្រង ដើម្បីរៀបចំវគ្គបណ្តុះបណ្តាលភាពជាអ្នកដឹកនាំប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Initiating Structure | ការដឹកនាំដែលផ្តោតសំខាន់លើការងារ ការចាត់ចែងរចនាសម្ព័ន្ធការងារ ការកំណត់គោលដៅច្បាស់លាស់ ការដាក់វិន័យ និងការធានាថាបុគ្គលិកធ្វើការបានសម្រេចតាមផែនការដែលបានកំណត់។ | ដូចជាគ្រូបង្វឹកកីឡាដែលតឹងរ៉ឹងនិងប្រាប់កីឡាករម្នាក់ៗពីតួនាទីជាក់លាក់របស់ពួកគេនៅលើទីលានដើម្បីយកឈ្នះការប្រកួតជារួម។ |
| Consideration | ការដឹកនាំដែលផ្តោតលើការយោគយល់ ទំនាក់ទំនងល្អ ការយកចិត្តទុកដាក់លើសុខទុក្ខ អារម្មណ៍ និងការកសាងទំនុកចិត្តរវាងអ្នកដឹកនាំនិងអ្នកក្រោមបង្គាប់។ | ដូចជាមេគ្រួសារដែលតែងតែសួរសុខទុក្ខ និងជួយដោះស្រាយបញ្ហាផ្ទាល់ខ្លួនរបស់សមាជិកគ្រួសារដើម្បីឱ្យពួកគេមានភាពកក់ក្តៅនិងសប្បាយចិត្ត។ |
| Leader Behavior Description Questionnaire (LBDQ) | ជាកម្រងសំណួរវាយតម្លៃបែបស្តង់ដារដែលបង្កើតឡើងដោយសាកលវិទ្យាល័យ Ohio State ប្រើដើម្បីវាស់ស្ទង់អំពីអាកប្បកិរិយានៃការដឹកនាំរបស់នាយកសាលា ដោយបែងចែកជាការផ្តោតលើការងារ និងការផ្តោតលើទំនាក់ទំនង។ | ដូចជាតារាងពិនិត្យសុខភាព (Checklist) ដែលគ្រូពេទ្យប្រើ ប៉ុន្តែនេះប្រើសម្រាប់វាស់ស្ទង់មើលថាតើនាយកសាលាជាមេដឹកនាំប្រភេទណា។ |
| Organizational Climate Description Questionnaire (OCDQ) | កម្រងសំណួរដែលប្រើសម្រាប់វាស់ស្ទង់កម្រិតបរិយាកាសទូទៅនៅក្នុងស្ថាប័នឬសាលារៀន ថាតើមានភាពតានតឹង ស្និទ្ធស្នាល ឬបើកចំហកម្រិតណា តាមរយៈការវាយតម្លៃអន្តរកម្មរវាងនាយកនិងគ្រូបង្រៀន។ | ដូចជាឧបករណ៍វាស់សីតុណ្ហភាព (ទែម៉ូម៉ែត្រ) ដែលវាស់កម្ដៅក្នុងបន្ទប់ ប៉ុន្តែឧបករណ៍នេះប្រើដើម្បីវាស់ "កម្ដៅអារម្មណ៍" និងបរិយាកាសធ្វើការនៅក្នុងសាលារៀន។ |
| Organizational climate | អារម្មណ៍រួម ឬបរិយាកាសផ្លូវចិត្តដែលកើតមាននៅក្នុងកន្លែងធ្វើការ ដែលជះឥទ្ធិពលដល់ការខិតខំប្រឹងប្រែង ភាពសប្បាយចិត្ត និងប្រសិទ្ធភាពការងាររបស់បុគ្គលិកទូទៅ។ | ដូចជាអាកាសធាតុប្រចាំថ្ងៃ ពេលមេឃស្រឡះយើងមានអារម្មណ៍ចង់ចេញទៅក្រៅ ឯបរិយាកាសស្ថាប័នល្អធ្វើឱ្យបុគ្គលិកចង់មកធ្វើការដោយសប្បាយចិត្ត។ |
| Open climate | ប្រភេទនៃបរិយាកាសស្ថាប័នដែលល្អបំផុត យោងតាមទ្រឹស្តី Halpin & Croft ដែលមានលក្ខណៈសហការគ្នាខ្ពស់ គ្មានការគាបសង្កត់ នាយកសាលាបើកចំហរទទួលយកមតិ ហើយគ្រូបង្រៀនមានស្មារតីនិងទឹកចិត្តធ្វើការ។ | ដូចជាក្រុមតន្ត្រីដែលសមាជិកម្នាក់ៗអាចលេងឧបករណ៍រៀងខ្លួនដោយសេរី តែស៊ីចង្វាក់គ្នាបង្កើតបានជាបទចម្រៀងដ៏ពិរោះ ដោយគ្មានអ្នកណាគាបសង្កត់អ្នកណា។ |
| Prapariyattidhamma school | សាលាអប់រំទូទៅសម្រាប់ព្រះសង្ឃនិងសាមណេរនៅក្នុងប្រទេសថៃ (ស្រដៀងនឹងសាលាពុទ្ធិកសិក្សានៅកម្ពុជា) ដែលបង្រៀនទាំងចំណេះដឹងផ្នែកសាសនា (ធម៌វិន័យ) និងចំណេះដឹងទូទៅ។ | ដូចជាសាលារដ្ឋធម្មតាដែរ គ្រាន់តែសិស្សទាំងអស់គឺជាព្រះសង្ឃ ហើយមានរៀនថែមមុខវិជ្ជាព្រះពុទ្ធសាសនា។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
