បញ្ហា (The Problem)៖ ស្ថាប័នវេជ្ជសាស្ត្រនៅប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ាកំពុងជួបប្រទះការលំបាកយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរក្នុងការផ្តល់ការអប់រំប្រកបដោយគុណភាព ដោយសារតែកង្វះខាតថវិកា បរិក្ខារហួសសម័យ កង្វះគ្រូបង្រៀន និងការធ្លាក់ចុះនៃសីលធម៌។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ឯកសារនេះពិនិត្យឡើងវិញនូវយុទ្ធសាស្ត្រនវានុវត្តន៍ និងនិន្នាការអប់រំសកល ដើម្បីផ្តល់ជាអនុសាសន៍សម្រាប់ការកែទម្រង់ការបណ្តុះបណ្តាលវេជ្ជសាស្ត្រផ្អែកលើតម្រូវការ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Traditional Didactic Teaching (Teacher-centred) ការបង្រៀនតាមបែបប្រពៃណី (ផ្តោតលើគ្រូ និងមន្ទីរពេទ្យ) |
ងាយស្រួលក្នុងការគ្រប់គ្រងការបង្រៀននិស្សិតក្នុងចំនួនច្រើន តាមរយៈការធ្វើបទបង្ហាញនៅក្នុងថ្នាក់រៀន។ | ធ្វើឱ្យនិស្សិតរៀនតែសំបកក្រៅ ទន្ទេញចាំមាត់ដើម្បីតែប្រឡងជាប់ និងខ្វះជំនាញគិតស៊ីជម្រៅក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាជាក់ស្តែង។ | បង្កើតបានគ្រូពេទ្យដែលចំណេះដឹងនៅមានកម្រិតទាបក្រោយពេលប្រឡង និងមិនសូវមានសមត្ថភាពឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការសហគមន៍។ |
| Problem-Based Learning (PBL) / Learner-centred learning ការរៀនដោយផ្អែកលើការដោះស្រាយបញ្ហា និងការផ្តោតលើនិស្សិតជាធំ |
ជំរុញឱ្យនិស្សិតចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងការស្រាវជ្រាវ (deep learning) អភិវឌ្ឍការត្រិះរិះពិចារណា និងចេះរៀនសូត្រដោយខ្លួនឯង។ | ទាមទារឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរផ្នត់គំនិតគ្រូបង្រៀនឱ្យទៅជាអ្នកសម្របសម្រួល (Facilitator) ព្រមទាំងត្រូវការធនធានបណ្ណាល័យនិងបច្ចេកវិទ្យាគ្រប់គ្រាន់។ | និស្សិតមានសមត្ថភាពដោះស្រាយបញ្ហាគ្លីនិកពិតប្រាកដ និងត្រៀមខ្លួនរួចរាល់សម្រាប់ការសិក្សាពេញមួយជីវិត (Lifelong learning)។ |
| Community Orientation in Medical Education (COME) ការអប់រំវេជ្ជសាស្ត្រតម្រង់ទិសសហគមន៍ |
ជួយឱ្យនិស្សិតយល់ដឹងស៊ីជម្រៅពីប្រព័ន្ធថែទាំសុខភាព និងកត្តាសង្គម-បរិស្ថានដែលជះឥទ្ធិពលដល់ជំងឺនៅក្នុងសហគមន៍ផ្ទាល់។ | ទាមទារឱ្យមានការរៀបចំផែនការយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្ន កិច្ចសហការពីសហគមន៍មូលដ្ឋាន និងការយកឈ្នះលើរបាំងរដ្ឋបាលនៃស្ថាប័ន។ | និស្សិតទទួលបានបទពិសោធន៍គ្រប់ទិដ្ឋភាពនៃមុខងារមន្ទីរពេទ្យ រួមចំណែកក្នុងការចែកចាយកម្លាំងគ្រូពេទ្យទៅកាន់សហគមន៍ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តយុទ្ធសាស្ត្រនវានុវត្តន៍ទាំងនេះ ទាមទារឱ្យមានការវិនិយោគ និងគាំទ្រផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុយ៉ាងខ្លាំងពីរដ្ឋាភិបាលនិងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាកង្វះខាតធនធាន។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយផ្តោតលើស្ថាប័នអប់រំវេជ្ជសាស្ត្រនៅក្នុងប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា ដែលកំពុងជួបប្រទះបញ្ហាកង្វះថវិកា និងសម្ភារៈរូបវន្ត។ ទិន្នន័យនេះមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ពីព្រោះកម្ពុជាក៏ជាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ដែលធ្លាប់មានប្រព័ន្ធអប់រំបែបប្រពៃណី និងកំពុងត្រូវការការកែទម្រង់ការបណ្តុះបណ្តាលគ្រូពេទ្យឱ្យស្របតាមស្តង់ដារនិងតម្រូវការសហគមន៍ដូចគ្នា។
វិធីសាស្ត្រនិងយុទ្ធសាស្ត្រកែទម្រង់ក្នុងឯកសារនេះគឺពិតជាអាចអនុវត្តបាន និងមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់ប្រព័ន្ធអប់រំឧត្តមសិក្សានៅកម្ពុជា។
ការអនុវត្តតាមយុទ្ធសាស្ត្រតម្រង់ទិសនិស្សិត និងសហគមន៍ នឹងជួយឱ្យកម្ពុជាអាចផលិតបានធនធានសុខាភិបាលដែលមានសមត្ថភាពខ្ពស់ ឆ្លើយតបចំតម្រូវការជាក់ស្តែង និងប្រកបដោយក្រមសីលធម៌វិជ្ជាជីវៈ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Problem-based Learning (PBL) (ការរៀនផ្អែកលើការដោះស្រាយបញ្ហា) | វិធីសាស្ត្របង្រៀនដែលសិស្សរៀនតាមរយៈការចូលរួមដោះស្រាយបញ្ហាជាក់ស្តែង ឬស្ថានភាពក្លែងបន្លំ ជាជាងការស្តាប់គ្រូពន្យល់ទ្រឹស្តីតែម្ខាង ដែលជួយអភិវឌ្ឍការគិតស៊ីជម្រៅនិងការរៀនដោយខ្លួនឯង។ | ដូចជាការឱ្យក្មេងៗព្យាយាមផ្គុំរូបកាត់ត (Jigsaw puzzle) ដោយខ្លួនឯងជាមុន ជាជាងប្រាប់ពួកគេពីរបៀបផ្គុំមួយជំហានម្តងៗ។ |
| Evidence-Based Medical Education (EBMedEd) (ការអប់រំវេជ្ជសាស្ត្រផ្អែកលើភស្តុតាង) | ការប្រើប្រាស់លទ្ធផលស្រាវជ្រាវបែបវិទ្យាសាស្ត្រច្បាស់លាស់ និងគួរឱ្យទុកចិត្ត ដើម្បីយកមកធ្វើជាមូលដ្ឋានក្នុងការរៀបចំកម្មវិធីសិក្សា និងការសម្រេចចិត្តក្នុងការអប់រំពេទ្យ ជាជាងការសម្រេចចិត្តតាមទម្លាប់ចាស់ ឬមតិរបស់បុគ្គលណាម្នាក់។ | ដូចជាការសាងសង់ផ្ទះដោយប្រើប្រាស់ប្លង់វិស្វកម្មដែលបានគណនាត្រឹមត្រូវ ជាជាងការសាងសង់តាមតែការនឹកឃើញរបស់ជាង។ |
| Continuing Professional Development (CPD) (ការអភិវឌ្ឍវិជ្ជាជីវៈជាបន្តបន្ទាប់) | ដំណើរការនៃការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពចំណេះដឹង ជំនាញ និងសមត្ថភាពវិជ្ជាជីវៈរបស់គ្រូពេទ្យជាប្រចាំពេញមួយជីវិតការងាររបស់ពួកគេ ដើម្បីធានាថាពួកគេតែងតែដើរទាន់វិធីសាស្ត្រព្យាបាល និងបច្ចេកវិទ្យាពេទ្យថ្មីៗ។ | ដូចជាការអាប់ដេតកម្មវិធីទូរស័ព្ទ (Update Apps) ជាប្រចាំ ដើម្បីឱ្យវាដំណើរការបានល្អ និងមានមុខងារថ្មីៗជានិច្ច មិនឱ្យហួសសម័យ។ |
| Learner-centred learning (ការរៀនដែលផ្តោតលើនិស្សិតជាមជ្ឈមណ្ឌល) | ទម្រង់នៃការអប់រំដែលផ្លាស់ប្តូរតួនាទីពីគ្រូជាអ្នកបញ្ចុកចំណេះដឹងតែម្ខាង ទៅជានិស្សិតជាអ្នកទទួលខុសត្រូវចម្បងលើការរៀនសូត្ររបស់ខ្លួន ដោយគ្រូដើរតួត្រឹមតែជាអ្នកសម្របសម្រួល និងចង្អុលបង្ហាញផ្លូវប៉ុណ្ណោះ។ | ដូចជាការបង្ហាត់កូនឱ្យជិះកង់ ដោយយើងគ្រាន់តែទប់ពីក្រោយនិងលើកទឹកចិត្ត តែទុកឱ្យកូនជាអ្នកធាក់កង់និងរក្សាលំនឹងដោយខ្លួនឯង។ |
| Community Orientation in Medical Education (COME) (ការអប់រំវេជ្ជសាស្ត្រតម្រង់ទិសសហគមន៍) | ការបញ្ជូននិស្សិតពេទ្យឱ្យទៅចុះកម្មសិក្សានិងផ្តល់ការថែទាំសុខភាពដោយផ្ទាល់នៅតាមសហគមន៍ ជាជាងរៀនតែនៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យធំៗ ដើម្បីឱ្យពួកគេយល់ដឹងពីតម្រូវការសុខភាពពិតប្រាកដ និងបញ្ហាប្រឈមរបស់ប្រជាជនមូលដ្ឋាន។ | ដូចជាការបញ្ជូនកូនទាហានឱ្យទៅហ្វឹកហាត់នៅទីលានសមរភូមិជាក់ស្តែង ជាជាងគ្រាន់តែហ្វឹកហាត់បាញ់ស៊ីបនៅក្នុងបន្ទាយ។ |
| Capability approach (CA) (អភិក្រមផ្អែកលើសមត្ថភាព) | ក្របខ័ណ្ឌវាយតម្លៃមួយនៅក្នុងការអប់រំដែលមិនត្រឹមតែមើលលើធនធានដែលសិស្សទទួលបាន (ដូចជាសៀវភៅ ឬបន្ទប់រៀន) ប៉ុន្តែផ្តោតសំខាន់លើថាតើសិស្សមានសមត្ថភាពអាចប្រែក្លាយធនធានទាំងនោះទៅជាចំណេះដឹងនិងការអនុវត្តជាក់ស្តែងបានកម្រិតណា។ | ដូចជាការមិនត្រឹមតែផ្តល់គ្រឿងផ្សំធ្វើម្ហូបឱ្យចុងភៅប៉ុណ្ណោះទេ តែត្រូវធានាថាចុងភៅនោះមានជំនាញនិងឧបករណ៍គ្រប់គ្រាន់ដើម្បីចម្អិនវាឱ្យក្លាយជាម្ហូបដ៏ឆ្ងាញ់។ |
| Core curriculum with options (កម្មវិធីសិក្សាស្នូលអមដោយមុខវិជ្ជាជម្រើស) | ការរៀបចំកម្មវិធីសិក្សាដោយកំណត់នូវចំណេះដឹងនិងជំនាញគោលដែលនិស្សិតពេទ្យ "ត្រូវតែចេះដាច់ខាត" រួមផ្សំជាមួយនឹងមុខវិជ្ជាជម្រើសផ្សេងៗទៀត ដែលអនុញ្ញាតឱ្យនិស្សិតអាចរៀនស៊ីជម្រៅតាមចំណូលចិត្តរៀងៗខ្លួន។ | ដូចជាការហូបបាយស្រូប ដែលអ្នកត្រូវតែមានបាយនិងសាច់ជ្រូកជាគោល (ស្នូល) ហើយអាចជ្រើសរើសបន្ថែមពងទាចៀន ឬជ្រក់តាមចំណូលចិត្ត (ជម្រើស)។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
