Original Title: การใช้แผนที่ความคิดสรุปเนื้อหาบทเรียนในการพัฒนาการเรียนการสอนรายวิชาวิทยาศาสตร์-คณิตศาสตร์ของนักศึกษามหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตตรัง
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

ការប្រើប្រាស់ផែនទីគំនិតសង្ខេបខ្លឹមសារមេរៀនក្នុងការអភិវឌ្ឍការបង្រៀនមុខវិជ្ជាវិទ្យាសាស្ត្រ-គណិតវិទ្យា របស់និស្សិតសាកលវិទ្យាល័យបច្ចេកវិទ្យារាជមង្គលស្រីវិជ័យ សាខាត្រាំង

ចំណងជើងដើម៖ การใช้แผนที่ความคิดสรุปเนื้อหาบทเรียนในการพัฒนาการเรียนการสอนรายวิชาวิทยาศาสตร์-คณิตศาสตร์ของนักศึกษามหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตตรัง

អ្នកនិពន្ធ៖ Natthita Rojchanaprasart (Rajamangala University of Technology Srivijaya), Sutkanung Na Ranong, Sunanta Khongsai, Malinee Chinnanon, Jantra Ui-eng, Luksamee Vittaya, Narit Klompong

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 2018 (Rajamangala University of Technology Srivijaya Research Journal)

វិស័យសិក្សា៖ Education

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហានៃលទ្ធផលសិក្សាទាបរបស់និស្សិតក្នុងមុខវិជ្ជាមូលដ្ឋានវិទ្យាសាស្ត្រ និងគណិតវិទ្យា ដែលបណ្តាលមកពីការខ្វះជំនាញសង្ខេបមេរៀន និងចំណាយពេលតិចក្នុងការរំលឹកមេរៀន។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់ការរចនាបែបពិសោធន៍ (Pre-experimental design) ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីនិស្សិតចំនួន ៣៩៣ នាក់ តាមរយៈការធ្វើតេស្ត និងកម្រងសំណួរ។

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method) គុណសម្បត្តិ (Pros) គុណវិបត្តិ (Cons) លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
Traditional Note-Taking
ការកត់ត្រាមេរៀនបែបប្រពៃណី (ជាអក្សរធម្មតា)
ងាយស្រួលអនុវត្ត មិនទាមទារការណែនាំពីបច្ចេកទេសថ្មីៗ និងជាទម្លាប់ដែលសិស្សភាគច្រើនធ្លាប់ធ្វើពីមុនមក។ និស្សិតពិបាកចាប់យកពាក្យគន្លឹះ (Key words) និងចំណុចសំខាន់ៗ។ ចំណាយពេលយូរក្នុងការអានរំលឹកឡើងវិញ និងពិបាកមើលឃើញពីទំនាក់ទំនងនៃមេរៀនជារួម។ ផ្អែកតាមការសិក្សា វិធីសាស្ត្រនេះធ្វើឲ្យនិស្សិតទទួលបានពិន្ទុប្រឡងទាប ដោយសារមើលសៀវភៅមិនទាន់ និងខ្វះការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅ។
Mind Mapping
ការប្រើប្រាស់ផែនទីគំនិត (Mind Map) ដើម្បីសង្ខេបមេរៀន
ជួយឲ្យនិស្សិតអាចសង្ខេបមេរៀន ចាប់យកចំណុចសំខាន់ៗបានល្អ មានការគិតជាប្រព័ន្ធ (Systematic thinking) និងងាយស្រួលរំលឹកមេរៀនមុនពេលប្រឡង។ ទាមទារពេលវេលា ការណែនាំ និងការលើកទឹកចិត្តពីសាស្ត្រាចារ្យជាប្រចាំ ដើម្បីឲ្យនិស្សិតបង្កើតបានជាទម្លាប់។ និស្សិតប្រឡងជាប់លើសពីលក្ខខណ្ឌកំណត់ (៥០%) ក្នុង ១១ លើ ១៥ មុខវិជ្ជាវិទ្យាសាស្ត្រ-គណិតវិទ្យា និងមានកម្រិតនៃការពេញចិត្តខ្ពស់ (មធ្យម ៣.៩៨)។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រនេះមិនទាមទារធនធានហិរញ្ញវត្ថុ ឬបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់នោះទេ ប៉ុន្តែទាមទារពេលវេលា និងការយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ពីគ្រូបង្រៀន។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅសាកលវិទ្យាល័យ Rajamangala University of Technology Srivijaya (សាខាខេត្តត្រាំង ប្រទេសថៃ) ដោយផ្តោតលើនិស្សិតបរិញ្ញាបត្រជំនាញវិទ្យាសាស្ត្រ និងទេសចរណ៍ ចំនួន ៣៩៣ នាក់ ក្នុងឆ្នាំ២០១៥។ ទិន្នន័យនេះមានសារៈសំខាន់ និងអាចប្រៀបធៀបមកបរិបទប្រទេសកម្ពុជាបាន ព្រោះនិស្សិតកម្ពុជាជាច្រើន (ជាពិសេសក្នុងមុខវិជ្ជា STEM) ក៏ជួបប្រទះបញ្ហាប្រឈមក្នុងការរៀនមុខវិជ្ជាមូលដ្ឋាន ដែលទាមទារវិធីសាស្ត្ររៀនសូត្រថ្មីៗដើម្បីពង្រឹងការចងចាំ និងការយល់ដឹងជាជាងការទន្ទេញមាត់។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

វិធីសាស្ត្រនៃការប្រើប្រាស់ផែនទីគំនិតនេះ មានអត្ថប្រយោជន៍ និងអាចយកមកអនុវត្តបានយ៉ាងងាយស្រួល និងចំណាយតិច នៅក្នុងប្រព័ន្ធអប់រំនៅកម្ពុជា។

សរុបមក ការបញ្ជ្រាបបច្ចេកទេសផែនទីគំនិតទៅក្នុងកម្មវិធីសិក្សា នឹងជួយផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់សិក្សារបស់សិស្ស-និស្សិតកម្ពុជា ពីការទន្ទេញមាត់ (Rote Learning) ទៅជាការគិតវិភាគស៊ីជម្រៅ ដែលជាជំនាញចាំបាច់សម្រាប់សតវត្សទី២១។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

  1. ការបណ្តុះបណ្តាលគ្រូបង្រៀនជាមុន (Teacher Training): រៀបចំសិក្ខាសាលាសម្រាប់គ្រូបង្រៀនអំពីរបៀបប្រើប្រាស់បច្ចេកទេសផែនទីគំនិត ដោយអាចប្រើប្រាស់កម្មវិធីឥតគិតថ្លៃដូចជា XMindMindMeister ក្នុងការបង្កើតគំរូមេរៀនសម្រាប់បង្ហាត់បង្ហាញសិស្ស។
  2. ការណែនាំ និងពន្យល់ដល់និស្សិត (Student Orientation): ក្នុងសប្តាហ៍ដំបូងនៃការសិក្សា គ្រូត្រូវពន្យល់ពីអត្ថប្រយោជន៍ និងបង្ហាញឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែងនៃការសង្ខេបមេរៀនវិទ្យាសាស្ត្រ ឬគណិតវិទ្យា តាមរយៈការប្រើប្រាស់ផែនទីគំនិត ដើម្បីឲ្យនិស្សិតយល់ពីទម្រង់ និងរបៀបប្រើប្រាស់ពណ៌ ឬនិមិត្តសញ្ញា។
  3. ការដាក់បញ្ចូលជាកិច្ចការចាំបាច់ (Mandatory Assignment): តម្រូវឲ្យនិស្សិតបញ្ជូនផែនទីគំនិតសង្ខេបមេរៀន (អាចគូរដោយដៃលើក្រដាស ឬប្រើកម្មវិធី Canva ក៏បាន) នៅរាល់ចុងបញ្ចប់នៃជំពូកនីមួយៗ មុនពេលប្រឡងតេស្តប្រចាំខែ ដើម្បីទទួលបានពិន្ទុចូលរួម (Participation score)។
  4. ការវាយតម្លៃ និងការផ្តល់មតិកែលម្អ (Evaluation & Feedback): សាស្ត្រាចារ្យត្រូវត្រួតពិនិត្យមើលភាពត្រឹមត្រូវនៃលំដាប់លំដោយ និងភាពពេញលេញនៃខ្លឹមសារ (Content Completeness) រួចផ្តល់មតិកែលម្អឲ្យនិស្សិតកែតម្រូវ ដើម្បីឲ្យប្រាកដថាពួកគេយល់ស៊ីជម្រៅលើមេរៀន។
  5. ការតាំងបង្ហាញ និងការផ្តល់រង្វាន់ (Exhibition & Reward): រៀបចំការប្រកួតប្រជែង ឬតាំងបង្ហាញផែនទីគំនិតដែលល្អ និងមានគំនិតច្នៃប្រឌិតជាងគេនៅក្នុងថ្នាក់រៀន ព្រមទាំងផ្តល់រង្វាន់លើកទឹកចិត្តបន្តិចបន្តួច ដើម្បីជំរុញទឹកចិត្តនិស្សិតផ្សេងទៀតឲ្យខិតខំប្រឹងប្រែង។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Mind Map ឧបករណ៍មើលឃើញ (Visual tool) ដែលប្រើសម្រាប់រៀបចំ និងចងក្រងព័ត៌មានដោយចាប់ផ្តើមពីគំនិតចម្បងនៅកណ្តាល រួចបំបែកជាមែកធាងទៅកាន់គំនិតរង ដែលជួយដល់ការចងចាំ និងការយល់ដឹងឲ្យមានភាពរលូន និងជាប្រព័ន្ធ។ ដូចជាការគូរដើមឈើមួយដែលមានគល់ជាចំណងជើងមេរៀន ហើយមែកនីមួយៗគឺជាចំណុចសំខាន់ៗនៃមេរៀននោះ ដើម្បីងាយស្រួលមើលឃើញទិដ្ឋភាពជារួម។
Learning achievement កម្រិតនៃចំណេះដឹង ជំនាញ និងសមត្ថភាពដែលសិស្ស-និស្សិតទទួលបានក្រោយពីឆ្លងកាត់ដំណើរការបង្រៀន និងរៀន ដែលជារឿយៗត្រូវបានវាស់វែងតាមរយៈពិន្ទុប្រឡង។ ដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់បន្ទាប់ពីហាត់ប្រាណរួចរាល់ ដើម្បីចង់ដឹងថាតើការខិតខំហាត់ប្រាណកន្លងមកទទួលបានលទ្ធផលកម្រិតណា។
Pre-experimental design ទម្រង់នៃការស្រាវជ្រាវជាមូលដ្ឋានដែលអនុវត្តវិធីសាស្ត្រថ្មី (ដូចជាការបង្រៀនដោយប្រើផែនទីគំនិត) ទៅលើក្រុមគោលដៅតែមួយ ហើយធ្វើការវាស់វែងលទ្ធផលតែម្តងគត់ក្រោយពេលអនុវត្តរួច (គ្មានការធ្វើតេស្តមុនអនុវត្ត និងគ្មានក្រុមប្រៀបធៀប)។ ដូចជាការសាកល្បងញ៉ាំថ្នាំប្រភេទថ្មីមួយ រួចតាមដានមើលអាការៈជំងឺភ្លាមៗ ដោយមិនបានប្រៀបធៀបជាមួយអ្នកដែលមិនបានញ៉ាំថ្នាំនោះទេ។
Proportional stratified sampling វិធីសាស្ត្រជ្រើសរើសអ្នកចូលរួមក្នុងការស្រាវជ្រាវ ដោយបែងចែកចំនួនប្រជាជនសរុបជាក្រុមៗ (ឧ. តាមមុខវិជ្ជា ឬថ្នាក់រៀន) រួចជ្រើសរើសតំណាងពីក្រុមនីមួយៗក្នុងបរិមាណសមាមាត្រទៅនឹងចំនួនសរុបនៃក្រុមនោះ។ ដូចជាការយកគំរូមតិពីសិស្សសាលា បើសាលាមានសិស្សថ្នាក់ទី១០ ច្រើនជាងទី១១ នោះយើងក៏ត្រូវជ្រើសរើសសួរទៅកាន់សិស្សថ្នាក់ទី១០ ច្រើនជាងទី១១ ដែរ ដើម្បីឲ្យបានសមាមាត្រនិងយុត្តិធម៌។
Mann-Whitney U test តេស្តស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់ប្រៀបធៀបភាពខុសគ្នារវាងក្រុមឯករាជ្យពីរ (ឧ. ក្រុមនិស្សិតប្រុស និងក្រុមនិស្សិតស្រី) នៅពេលដែលទិន្នន័យមិនមានរបាយបែបធម្មតា (Non-parametric data)។ ដូចជាឧបករណ៍ពិសេសមួយសម្រាប់ប្រៀបធៀបសមត្ថភាពរវាងសិស្សពីរក្រុម ថាតើក្រុមណាមានចំណាត់ថ្នាក់ពិន្ទុល្អជាង ទោះបីជាពិន្ទុរបស់ពួកគេឡើងចុះមិនស្មើគ្នាក៏ដោយ។
Kruskal-Wallis test តេស្តស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់ប្រៀបធៀបភាពខុសគ្នារវាងក្រុមឯករាជ្យចាប់ពី ៣ ឡើងទៅ (ឧ. និស្សិតឆ្នាំទី១ ទី២ ទី៣ និងទី៤) សម្រាប់ទិន្នន័យដែលមិនមានរបាយបែបធម្មតា។ ដូចគ្នានឹងឧបករណ៍ប្រៀបធៀបខាងលើដែរ ប៉ុន្តែប្រើសម្រាប់ប្រៀបធៀបសមត្ថភាពសិស្សលើសពី ២ ក្រុម ក្នុងពេលតែមួយ។
Cronbach’s alpha coefficient រង្វាស់ស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់វាស់ស្ទង់ភាពជឿជាក់ (Reliability) ឬភាពស៊ីចង្វាក់គ្នាខាងក្នុងនៃកម្រងសំណួរ ថាតើសំណួរទាំងអស់ពិតជាកំពុងវាស់វែងលើគោលគំនិតតែមួយឬអត់។ ដូចជាការបាញ់ព្រួញទៅកាន់ផ្ទាំងស៊ីប ប្រសិនបើព្រួញទាំងអស់ធ្លាក់ចំកន្លែងជិតៗគ្នាជាប្រចាំ នោះបញ្ជាក់ថាអ្នកបាញ់ (ឬកម្រងសំណួរ) មានភាពជឿជាក់និងច្បាស់លាស់។
Cognitive entry behaviors ចំណេះដឹង ជំនាញ និងសមត្ថភាពមូលដ្ឋានដែលសិស្សមានពីមុនមក ដែលជាកត្តាកំណត់យ៉ាងសំខាន់ថាតើពួកគេអាចរៀនសូត្រ និងយល់ពីមេរៀនថ្មីៗ ឬមុខវិជ្ជាថ្មីៗបានល្អកម្រិតណា។ ដូចជាការសាងសង់ផ្ទះ គ្រឹះផ្ទះ (ចំណេះដឹងពីមុន) ត្រូវតែរឹងមាំជាមុនសិន ទើបអាចសង់ជាន់ទី២ ឬទី៣ (ចំណេះដឹងថ្មី) បន្តទៀតបានដោយរលូននិងមានសុវត្ថិភាព។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖